پاکستاني پوځ په بلوچستان کې د څلورو وسله‌والو د وژلو ادعا کړې ده

د خیبر پښتونخوا د اعلیی وزیر د دفتر د خبرپاڼې له مخې، غونډه د پنجشنبې په ورځ په پېښور کې جوړه شوه او پکې د ایالت، په ځانګړي ډول د سویلي ولسوالیو، د امنیتي وضعیت په اړه بحثونه وشو.

سهیل اپریدي د یادې امنیتي ناستې پر مهال ټینګار وکړ چې د ناامنیو د بشپړ پای ته رسولو او په ایالت کې د تلپاتې سولې د ټینګښت لپاره به له ټولو شته امکاناتو کار واخیستل شي.

هغه وویل:« د تلپاتې سولې د ټینګښت لپاره پر یوې همغږې، اغېزمنې او هر اړخیزې تګلارې عمل روان دی». یاده امنیتی ناسته په خیبر پښتونخوا کې د وروستیو وسله والو بریدو وروسته شوې ده. د راپورونو له‌مخې، په تېره یوه اوونۍ کې د دغه ایالت په بېلابېلو سیمو کې د وسله‌والو په بریدونو کې د ملکي وګړو په ګډون ۳۰ نظامیان وژل شوي او لسګونه نور ټپیان دي.

د خیبر پښتونخوا د باجوړ ولسوالۍ چارواکي وایي چې تېره شپه نامعلومو وسله‌والو د هلکانو یو دولتي ښوونځی ودانۍ د چاودېدونکو توکو په مټ ویجاړه کړې ده.

عيني شاهدان وایي چې دا پېښه د چارشنبې په شپه د باجوړ د واړه ماموند سیمې اړوند د لوېي خرکي په کلي کې شوې ده. د سیمې اوسېدونکي وايي،ناپېژانده وسله‌وال د شپې په تیاره کې د د هلکانو په دولتي ښوونځي کې چاودیدونکي توکي ځای پرځای کړل او له چاودنې ورکولو وروسته د ښوونځي ودانۍ په بشپړ ډول ویجاړه شوه.

ځايي پولیسو ویلي، د دولتي ښوونځی د ویجاړونکو د نیولو په موخه یې په سیمه کې د لټون عملیات پیل کړي دي.

تر اوسه د یاد دولتی ښوونځي د ودانۍ د ویجاړولو پړه کومې ډلې په غاړه نه ده اخیستي.

ځايي خلک وایي چې څو اونۍ وړاندې هم په همدې سیمه کې یو بل ښوونځی د نامعلومو وسله‌والو له خوا په نښه شوی و. د یادونې وړ ده چې تر دې وړاندې هم په باجوړ کې پر دولتي ښوونځیو په ځانګړې توګه د نجونو پر ښوونځیو څو ځلې بریدونه شوي دي.

په وروستیو میاشتو کې د پښتونخوا په سویلې ولسوالیو شمالي او سویلې وزیرستان، بنو او لکي مروت کې هم د هلکانو او نجونو پر تعلیمي ادارو بریدونه زیات شوي چې پکې ګڼ ښوونځي ویجاړ شوي دي.

د پاکستان په خیبر پښتونخوا ایالت کې د تېرو څو ورځو په لړ کې یو ځل بیا د ترهګرۍ په پېښو کې چټک زیاتوالی راغلی او په دې ترڅ کې په ټولیزه توګه د ۳۰ په شاوخوا کې امنیتي سرتېري او عام وګړي وژل شوي دي. په ډېری بریدونو کې پولیس سرتېري په نښه شوي دي.

د چهارشنبې په ماښام د هنګو په خزینه بانډه کې د پولیسو د یوه لوړپوړي افسر پر موټر د وسله‌والو له خوا برید وشو چې په پایله کې یې هغه ووژل شو. د هنګو پولیسو په وینا، له دې پېښې سمدستي وروسته د پولیسو اضافي ځواکونه د پېښې ځای ته واستول شول چې په لاره کې د وسله‌والو له خوا پرې بل برید وشو او په ترڅ کې یې نهه سرتېري ووژل شول او شاوخوا ۲۳ نور ټپیان شول.

د خیبر پښتونخوا د پولیسو مشر نن سهار په هنګو کې له خبریالانو سره په خبرو کې وویل چې په ځوابي برید کې له ۱۲ څخه تر ۱۵ پورې وسله وال هم وژل شوي دي.

د دې برید مسوولیت د تحریک طالبان پاکستان ډلې منلی دی. هغوی ادعا کوي چې په دې برید کې ۱۸ پولیس سرتېري یرغمل شوي هم دي.

له دې څخه څو ورځې وړاندې د پښتونخوا په سویلې ټانک ولسوالۍ کې د پوځ او پولیسو پر یوې ګډې امنیتي پوستې وسله والو ځانمرګی برید وکړ، چې په کې ۱۵ سرتېري وژل شوي وو. په وژل شویو کې ۱۲ د پوځ سرتېري، دوه پولیس او یو د ځنګلونو د څانګې افسر شامل وو. د دغه برید مسوولیت هم د تحریک طالبان پاکستان ډلې منلی و. دغه راز د پښتونخوا په سوات ولسوالۍ کې هم له څو ورځو راهیسې د تاوتریخوالي په پېښو کې زیاتوالی لیدل کېږي. دوه ورځې وړاندې د مټې تحصیل په غرنیو سیمو کې د پولیسو او ترمنځ ترمنځ نښته شوې وه چې په کې یو پولیس او د ځايي لښکر درې غړي وژل شوي وو، په داسې حال کې چې په ځوابي برید کې څلور ترهګر ووژل شول.

په خیبر پښتونخوا کې د تېرو څو کلونو راهیسې پولیس سرتېري په نښه کېږي او په ډېرو پېښو کې ورته درانه ځاني زیانونه اوښتي چې له امله یې د هغوی مورال هم زیانمن شوی دی.

شنونکي وایي چې په پښتونخوا کې پولیس نږدې له تېرو شلو کلونو راهیسې په پرله‌پسې توګه په نښه کېږي او پر پولیسو پرله‌پسې بریدونو د هغوی پر مورال هم منفي اغېز کړی دي.

دغه کتاب چې «اعتراف؛ تحریک طالبان پاکستان» نومېږي، په اردو ژبه خپور شوی او دغه ډله وایي چې پښتو ژباړه به یې هم ژر خپره کړي.

کتاب د ټي‌ټي‌پي د یوه لوړپوړي غړي له خوا لیکل شوی او د دې ډلې د رسمي ایډیالوژیک دریځ تر ټولو مفصل بیان بلل کېږي. لیکوال په کې د تحریک د جوړېدو لاملونه، د پاکستان د پوځ او دولت پر ضد د جګړې دلیلونه، مذهبي استدلالونه او د ډلې راتلونکی لیدلوری تشریح کوي.

د کتاب له مخې، د ۲۰۰۱ کال د سپټمبر له یوولسمې بریدونو وروسته پاکستان د امریکا په مشرۍ نړیوال ایتلاف ته د پوځي، لوژستیکي او استخباراتي اسانتیاوو په برابرولو سره د افغانستان جګړې ته داخل شو. لیکوال ادعا کوي چې په قبایلي سیمو کې د پاکستان پوځي عملیات، د بې ځایه کېدو پېښې او د امریکا ملاتړ د دې لامل شول چې وسله‌وال مقاومت رامنځته او وروسته د تحریک طالبان پاکستان بنسټ کېښودل شي.

د کتاب تر ټولو لویه برخه د پاکستان د پوځ پر ضد جګړه د «دفاعي جهاد» په توګه د توجیه لپاره ځانګړې شوې ده. په دغه برخه کې د قران کریم ایتونه، حدیثونه، فقهي استدلالونه او د ځینو دیوبندي علماوو فتواوې را اخیستل شوې او استدلال کېږي چې پاکستاني پوځ د امریکا او ناټو د پوځي ایتلاف ملاتړ کړی، نو ځکه د هغه پر ضد وسله‌واله مبارزه شریعت له‌مخې مشروع ده.

کتاب یوازې پر پوځ په انتقاد بسنه نه کوي، بلکې د پاکستان ټول سیاسي جوړښت تر پوښتنې لاندې راولي. لیکوال حکومت، پوځ، محکمې او نافذه قوانین «غیرشرعي» بولي او ادعا کوي چې د هېواد واکمن نظام د اسلامي شریعت پر ځای د لوېدیځو قوانینو او سیاسي نفوذ پر بنسټ ولاړ دی. د کتاب له مخې، د پاکستان پوځ د برتانوي هند د پوځ دوام دی او د خپل تاریخ په اوږدو کې یې د بهرنیو قدرتونو ګټې خوندي کړې دي.

په کتاب کې د افغان طالبانو تجربه هم د د ټي ټي پي د دریځ د توجیه لپاره یادېږي. لیکوال د افغان طالبانو شل کلنه وسله واله جګړه د یوې بریالۍ بېلګې په توګه وړاندې کوي او هڅه کوي وښيي چې په پاکستان کې هم ورته وسله‌واله مبارزه د «اسلامي نظام» د رامنځته کېدو لپاره اړینه ده.

د کتاب یوه بله برخه د هغو نیوکو ځواب دی چې د ټي‌ټي‌پي ډله د افراطي تفسیر او تکفیر له امله ورسره مخ ده. یادې ډلې ادعا کړې چې د حنفي فقهې او د اهل سنتو د علماوو له منهج څخه پیروي کوي او د داعش یا خوارجو په څېر د ټولو مسلمانانو د تکفیر قایله نه ده، بلکې خپلې پرېکړې د ځانګړو فقهي اصولو پر بنسټ کوي.

د کتاب له محتوا ښکاري چې د ټي‌ټي‌پي یوازې د خپلې تېرې جګړې دفاع نه کوي، بلکې د خپل راتلونکي سیاسي او نظامي لیدلوري انځور هم وړاندې کوي. ټي‌ټي‌پي د پاکستان د اوسني نظام د بدلون، د پوځ او دولتي ادارو د مشروعیت د ردولو او د خپلې ادعا له مخې د «اسلامي نظام» د رامنځته کولو غوښتنه کوي. په همدې موخه، کتاب د دعوت، تعلیم، اقتصاد، دفاع، رسنیو او نورو برخو لپاره د تنظیمي جوړښتونو یادونه هم کوي او ځان د یوې پراخې سیاسي او اداري پروژې په توګه معرفي کوي، نه یوازې د یوې وسله‌والې ډلې په توګه.

دغه کتاب د تحریک طالبان پاکستان د تبلیغاتي او ایډیالوژیکو خپرونو د لړۍ برخه ده او د ډلې رسمي سیاسي او مذهبي دریځ منعکسوي. کتاب په اردو ژبه خپور شوی او د ټي ټي پي ویلي چې پښتو ژباړه به یې هم په نږدې راتلونکې کې خپره کړي. په کتاب کې مطرح شوې ادعاوې د ډلې خپل روایت دی او افغانستان انټرنشنل پښتو یې په خپلواک ډول نه تاییدوي.

د پاکستان د پوځ د عامو اړیکو دفتر د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي د جولای د ۲۸مې او ۲۹مې ترمنځ یې د خیبر پښتونخوا د خیبر ولسوالۍ په بېلابېلو سیمو کې دعملیاتو پر مهال یې ۲۴ وسله وال وژلي دي.

د پاکستان پوځ ویلي، چې په همدې موده کې یې د بلوچستان د نوشکي ولسوالۍ په بېلابېلو سیمو کې هم عملیات ترسره کړي چې د یوې نښتې په پایله کې اته وسله وال وژل شوي او له هغوی وسلې، مهمات او لاسي جوړ چاودېدونکي توکي هم ترلاسه کړي.

د پاکستان پوځ په خپلو عملیاتو کې وژل شوي کسان د «فته الخوارج او فته الهندوستان» یاد کړي دي. د پاکستان پوځ یاد نومونه د بلوڅ ازادۍ غوښتونکي پوځ ډلې او ټي‌ټي‌پي اړوند وسله والو ته منسوبوي.