د تېراه زیانمنې کورنۍ د اعلان شویو مالي مرستو د سملاسي پلي کېدو غوښتنه کوي

دغه دوه ماشومان په پنجاب کې نیول شوي وو او د قانوني پړاوونو تر بشپړولو وروسته افغانستان ته ولېږدول شول او بیا د تورخم له لارې افغانستان ته واېستل شول.

۱۶کلن فرحان چې د پنجاب له ساهيوال نه نیول شوی و، افغانستان ته د بېرته تګ پرمهال د خوښۍ پر ځای یې په څېره وېره، بې‌وسي او له خپلې کورنۍ د بېلتون درد له ورایه ښکارېده+.

فرحان وايي، د اړتیا وړ توکو د پېرلو لپاره له کوره بهر وتلی و. هغه خبر نه و چې په بازار کې د پولیسو عملیات روان دي. کله چې بازار ته ورسېده، پولیسو ودراوه او پوښتنې یې ترې پیل کړې.

فرحان وايي:« پولیسو له ما وپوښتل، چې ته د کوم ځای یې؟ ما ورته وویل، چې زه د افغانستان د کابل یم. له دې وروسته یې له ما نورې پوښتنې ونه کړې او نېغ یې موټر ته پورته کړم او تاڼې ته یې انتقال کړم».

فرحان د پولیسو د حضور له امله په ازاده توګه له خبرو کولو وېره لرله. کله چې د افغانستان انټرنشنل پښتو خبریال جواد شینواري ترې د نوموړي د وضعیت پوښتنه وکړه؛ نو په ژړغوني غږ یې یوازې دومره وویل: «زما کور او کورنۍ په پاکستان کې پاتې شول او زه یوازې افغانستان ته ځم. زه نه پوهېږم هلته به څوک ولرم او له چا سره به ژوند کوم».

د فرحان په سترګو کې اوښکې ډنډ وې. هغه څو ځلې د خپلې کورنۍ یادونه وکړه او د خپل راتلونکي په اړه ډېر اندېښمن ښکاره شو. په دغه کسانو کې یو بل افغان ماشوم هم شامل دی، چې له پنجاب نه نیول شوی او د تورخم له لارې افغانستان ته واېستل شو.

دغه ماشوم وايي، په پنجاب کې یې په یوې هټۍ کې کار کاوه. د هغه په خبره؛ هغه د معمول په څېر په هټۍ کې په کار اخته و، چې پولیس راغلل او له هغه ځایه یې ونیوه.

نوموړی وايي، له نیول کېدو وروسته ورته له خپلې کورنۍ سره د اړیکې اجازه ورنه‌کړل شوه او ونه توانېد چې خپله کورنۍ خبره کړي او اوس چې افغانستان ته استول کېږي، ډېر اندېښمن دی؛ ځکه هغه په پاکستان کې زېږېدلی، د ژوند ډېره برخه یې همدلته تېره کړې او په افغانستان کې نږدې خپلوان نه‌لري.
تر دې وړاندې د پنجاب په ګډون په خیبرپښتونخوا کې هم د ګڼو افغان ماشومانو د نېولو او جبري ستنولو راپورونه ورکړل شوي وو.

یو بل افغان کډوال امین‌الله چې په سترګو کې یې د کلونو یادونه او د بېلتون درد ښکاره کېده وايي، چې لمسی او لور یې تېره ورځ پولیسو ونیول او وروسته افغانستان ته واستول شول. امین‌الله وايي: «زما لور او لمسی روغتون ته تللي وو؛ خو د بېرته راتګ پرمهال پولیسو ودرول او ویې نیول. موږ ته له هغوی سره د مخې ښې فرصت هم رانه کړل شو او نه مو د مناسبې تیارۍ وخت لاره».

اوس امین‌الله هم له خپلې کورنۍ سره افغانستان ته د تګ لپاره اړ شوی؛ خو د هغه لپاره دغه سفر یوازې ستنېدل نه‌دي؛ بلکې د ټول عمر له خاطرو او تېر ژوند څخه جلا کېدل دي. هغه وايي: «زموږ ټول ژوند په پاکستان کې تېر شوی. زموږ ماشومان همدلته زېږېدلي او همدلته لوی شوي دي. اوس په ناڅاپي ډول هر څه پرېږدو او داسې هېواد ته ځو، چې هلته زموږ لپاره ژوند اسانه نه‌دی».

امین الله د پاکستان له حکومته غوښتنه وکړه، چې د کومې کورنۍ پر ماشومانو یا ښځو اقدام کېږي؛ نو هغوی ته دې لږ وخت ورکړل شي، څو د اړتیا وړ سامان له ځان سره واخلي او له خپلو کورنیو سره یوځای ستانه شي.

هغه وویل، ماشومان او ښځې دې په ناڅاپي ډول نه نیول کېږي او نه دې بېرته استول کېږي؛هغوی ته دې دومره وخت ورکړل شي، چې له خپلو عزیزانو سره وویني او له خپلې کورنۍ سره یو ځای سفر وکړي.

پاکستاني چارواکي وايي، د هغو افغان وګړو د ستنولو بهیر روان دی چې قانوني اسناد نه‌لري یا د پاتې کېدو اجازه یې پای ته رسېدلې ده. بلخوا د بشري حقونو فعالان وايي، چې د افغان کډوالو د ستنولو په بهیر کې باید د ماشومانو، ښځو او نورو زیان منونکو کسانو خوندیتوب ته ځانګړې پاملرنه وشي.

دوی ټینګار کوي، چې د کم عمره کسانو په اړه باید د هغوی کورنۍ اړیکې، زده‌کړې، استوګنه او راتلونکی په پام کې ونیول شي؛ څو د ستنولو پروسه له بشري اصولو او نړۍوالو معیارونو سره برابره ترسره شي.

د سهیل اپریدي له‌خوا محکمې ته په سپارل شوي لیکلي ځواب کې ویل شوي، چې د عمران خان د خلاصون لپاره د ازادۍ ځواک په نوم نه کومه اداره جوړه شوې او نه هم په دې اړه کومه رسمي اعلامیه خپره شوې.
هغه دغه ادعاوې هم رد کړې، چې ګواکې صوبایي ادارې د کوم وسله‌وال یا نیمه پوځي جوړښت د جوړولو په اړه غور کړی. سهیل اپریدي ویلي، که په تېرو وختونو کې د «ځواک» اصطلاح کارول شوې وي؛ نو هغه په ناسم ډول وړاندې شوې ده.
د هغه په وینا؛ اصلي اقدام «د عمران خان د خلاصون لپاره د «ازادۍ غورځنګ» دی، چې یو قانوني، ولسواکه او سوله‌ییز سیاسي فعالیت دی او له هر ډول وسله‌وال فعالیت، زور زیاتي یا تاوتریخوالي سره تړاو نه‌لري.

سهیل اپریدي زیاته کړې، چې د دغه غورځنګ موخه د خلکو ترمنځ د قانون له مخې د اقداماتو، عادلانه عدالتي پروسې او د دولت د اساسي قانون مسوولیتونو په اړه د پوهاوی رامنځته کول دي. هغه وایي، دا یوه سیاسي مبارزه ده چې د قانون په چوکاټ کې ترسره کېږي.

هغه پرځان د شوي شکایت په اړه ویلي، چې دغه عریضه پر اټکلونو، رسنیزو راپورونو او قیاسونو ولاړه ده او قانوني زیان یا د عملي دعوې بنسټ نه‌شي ثابتولی. د دغه قضیې اورېدنه به سبا وشي.

د پاکستان تحریک انصاف ګوند پر ایکس خواله رسنۍ کې د عمران خان له فوله په خپور کړي بيان کې ويلي چې «د عاصم منیر په دوره کې بې ساري ظلمونه شوي او هغه نه اخلاق لري او نه پر اسلام پوهېږي».

د تحریک انصاف ګوند مشر زیاته کړې، چې «عاصم منیر د خپلې څوکۍ د ساتلو او هوس لپاره هر ډول ګام پورته کولای شي».

د تحريک انصاف ګوند د کشمير څانګې د جسدونو د ويډيو په خپرولو سره ادعا کړې چې دغه د کشمير د لاريون کوونکو مړي دي او دغه کسان «د رېنجرز (نيم پوځي ځواک) په ډزو کې وژل شوي دي».

عمران خان دغه بيان په داسې مهال ورکړی چې د پاکستان تر ولکې لاندې کشمير کې ګډې ولسي کاري کمېټې ادعا کړې، په لاريون کوونکو يې امنيتي ځواکونو او پوليس ډزې کړي او نهه غړي یې ورله وژلي دي.

خو د کشمير پوليسو د کمېټې دغه ادعاوې رد کړي او په کمېټې یې تور پورې کړی چې پر پولیسو یې ډزې کړي او دوه پوليس سرتيري يې ټپيان کړي دي.

دراني د دوشنبې په ورځ (د زمري ۵مه) پر ایکس خواله رسنۍ کې لیکلي، د طالبانو دریځ او ځواب به په دې برخه کې نه یوازې د نړیوال مشروعیت د ترلاسه کولو لپاره د هغوی هڅې، بلکې په جنوبي او مرکزي اسیا او له هغې ورهاخوا د ثبات راتلونکی هم وټاکي.

هغه ټینګار کړی چې د افغانستان له خاورې د ګاونډیو هېوادونو پر ضد د هر ډول ګواښ د مخنیوي توان د طالبانو د کړنو د ارزونې یو مهم معیار ګڼل کېږي.

د دراني څرګندونې داسې مهال کېږي چې پاکستان په وار وار ادعا کړې، د تحریک طالبان پاکستان (ټي‌ټي‌پي) په ګډون ځینې وسله‌والې ډلې د افغانستان له خاورې پر پاکستان بریدونه او فعالیتونه تنظیموي.

طالبانو بیا د پاکستان دغه ادعاوې څو ځله رد کړې او ویلي یې دي چې د افغانستان خاوره د هېڅ هېواد پر ضد نه کارول کېږي او دوی به هیچا ته هم اجازه ور نه کړي چې د افغانستان له خاورې د نورو هېوادونو امنیت وګواښي.

منظور پشتين پر خواله رسنۍ فېسبوک کې په يوه بيان کې ویلي، د خپل حق غوښتلو په بدل کې، پاکستان د حق ورکولو پر ځای کشمیریانو ته مړي، ټپیان او بندیزونه ورکړي دي.

هغه زياته کړه، له تېرې میاشتې راهیسې په روانو لاریونونو کې پاکستان تر اوسه په لسګونو کشمیري مظاهره چیان وژلي، په سلګونو یې ټپیان کړي او په سلګونو نور یې نیولي دي.

همداراز منظور پشتين وويل، د جمو کشمیر د ګډې ولسي کارې کمېټې مشر شوکت ایاز په زندان کې بندي کړل شوی او د دغه کمېټې پر يو بل مشر عمر نزیر برید شوی او نن یې ورور وژل شوی دی.

هغه پوښتنه راولاړه کړې، «ایا دا له کشمیر سره د پاکستان ورورولي ده؟وینې، وحشت، ترهګري، وژنې، نیونې، مرمۍ او د خاين فتوې ورورولي نه، بلکې دښمني ده».

هغه وويل: «موږ له کشمیریانو سره بشپړ پیوستون څرګندوو او په نړیواله کچه به هم د کشمیر د ډیاسپورا ملاتړ وکړو».

د منظور پشتين په خبره: «د کشمیریانو یوازینۍ ګناه دا ده چې غلامي یې نه ده منلې او د خپلې مورنۍ خاورې د ادارې خبره یې په خپله کړې ده، او د پنجابي استعمار د پرېکړو له منلو یې انکار کړی دی».

د پښتون ژغورنې غورځنګ دغه څرګندونې په داسې مهال کړي چې د پاکستان تر ولکې لاندې کشمير کې ګډې ولسي کاري کمېټې ادعا کړې، په لاريون کوونکو يې امنيتي ځواکونو او پوليسو ډزې کړي او د دوی نهه غړي یې وژلي دي.

خو د کشمير پوليسو د کمېټې دغه ادعاوې رد کړي او په کمېټې یې تور پورې کړی چې پر پولیسو یې ډزې کړي او دوه پوليس سرتيري يې ټپيان کړي دي.