• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

ورښتونه، سېلابونه او بېرته ستنېدنه؛ افغانستان ته د ستنېدونکو کډوالو له ستونزو ډک سفر

 جواد شينواری
جواد شينواری

د افغانستان انټرنشنل ـ پښتو خبریال

۹ زمری ۱۴۰۵ - ۳۱ جولای ۲۰۲۶، ۰۸:۰۴ GMT+۱

له پاکستان نه افغانستان ته د افغان کډوالو د ستنېدو لړۍ لاهم روانه ده؛ خو وروستیو سختو بارانونو او سېلابي اوبو د ستنېدونکو کډوالو سفر لاستونزمن کړی دی. د خيبر ولسوالۍ په بېلابېلو سيمو په ځانګړي ډول لنډي کوتل او په تورخم لاره د اوبو ډنډونو له امله ګڼې کورنۍ له ستونزو سره مخ شوې دي.

د تورخم ترڅنګ د کډوالو په لنډمهاله پنډغالي کې مېشتو ښځو او ماشومانو هم د باران له امله سختې ستونزې ګاللې دي. د باران له امله په دغه پنډغالي کې شاوخوا اوبه ډنډ ولاړې دي او لنډمهاله استوګنځایونو ته تګ‌راتګ ستونزمن شوی دی.

100%

ګڼې کورنۍ هڅه کوي، چې خپل سامان له بارانه وساتي؛ خو ښځې او ماشومان اړ شوي چې ساعتونه له سرپناه پرته انتظار وباسي.

100%

افغان کډوال عطمت الله وايي: «موږ له څو ساعتونو راهيسې د سخت باران او سېلابي اوبو له امله په لاره کې بند پاتې يو. له موږ سره ښځې، کوچنيان او سپين ږېري هم دي او ډېرې ستونزې لري».

100%

نوموړي زیاته کړې: «زموږ ډېری سامان لوند شوی او خوراکي توکي هم زيانمن شوي دي. موږ کلونه په پاکستان کې ژوند وکړ؛ خو اوس خپل هېواد افغانستان ته ستنېږو. زموږ يوازېنۍ غوښتنه دا ده، چې په خوندي ډول له کرښې واوړو؛ څو له خپلې کورنۍ سره نوی ژوند پيل کړو»

100%

عطمت الله ته د خپل هېواد پر لور ستنېدل لا له وړاندې له ذهني او اقتصادي پلوه سخت وو؛ خو خرابې هوا د دوی ستونزې نورې هم زياتې کړې دي.

يو بل افغان کډوال مدثر خان وايي: «موږ کلونه په پاکستان کې اوسېدلي يو؛ خو اوس خپل هېواد ته روان يو. سخت باران او سېلابونو زموږ سفر نور هم سخت کړی دی. په ډېرو ځايونو کې د سړکونو پر سر اوبه ولاړې وې او موږ ساعتونه انتظار وکړ».
نوموړي زیاته کړې: «له موږ سره ښځې او ماشومان دي، چې د خوړو، پاکو اوبو، روغتیایي خدمتونو او خوندي سرپناه له کمښت سره مخ دي. زموږ ماشومانو ته د ناروغۍ ګواښ زيات شوی دی. موږ يوازې غواړو چې په خوندي ډول تر کرښې ورسېږو».

ځايي ټولنيز فعالان وايي، د اوسني خراب موسم له امله اړينه ده چې کډوالو ته لنډمهاله سرپناه، پاکې اوبه، روغتیایي مرستې او د ماشومانو لپاره لومړنۍ اسانتياوې برابرې شي؛ څو د بشري ناورين مخه ونيول شي.

100%

بلخوا د خيبر ځایي ادارې ويلي، له بارانونو وروسته ټول اغېزمن سړکونه پاک شوي او د پاکستان افغانستان لويه لار د هر ډول تګ راتګ لپاره پرانيستې ده. د یادې ادارې په وينا؛ د کډوالو په پنډغالو کې او د لارې په اوږدو کې اړوندې ادارې شته، چې افغانستان ته د ستنېدونکو کډوالو لپاره د امکان تر حده اسانتياوې برابروي.

ترویج لرونکی

د طالبانو پخواني چارواکي د ملي بیرغ په ورځ د درې‌رنګه بیرغ ستاینه کړې
۱

د طالبانو پخواني چارواکي د ملي بیرغ په ورځ د درې‌رنګه بیرغ ستاینه کړې

۲

پاکستان د ۱۶۰۰۰ افغان کډوالو د استوګنې موده وغځوله

۳

طالبانو: د غوري سمنټو فابریکه هره ورځ ۷۰۰ ټنه سمنټ تولیدوي

۴

طالبي ګومارنې؛ ملاهبت الله د طالبانو د استخباراتو یو کارکوونکی د پکتیکا پوهنتون رییس ټاکلی

۵

پاکستان د افغانستان امنیتي وضعیت ارزونې لپاره خپل سفیر اسلام‌اباد ته وربللی

•
•
•

نور کیسې

د باړې سیاسي اتحاد غوښتنه؛ د تورخم لاره دې د بشري خواخوږۍ له مخې ژر تر ژره پرانیستل شي

۹ زمری ۱۴۰۵ - ۳۱ جولای ۲۰۲۶، ۰۶:۵۸ GMT+۱
100%

د باړې سیاسي اتحاد د پاکستان له حکومت او افغان طالبانو غوښتي، چې د بشري خواخوږۍ له مخې دې د تورخم لاره سملاسي پرانیزي؛ څو د ډیورنډ کرښې په دواړه خواوو کې خلکو ته ورپېښې ستونزې هوارې شي.

د باړې پرېس کلب کې خبري غونډې ته د وینا پرمهال د باړې سیاسي اتحاد مشر هاشم خان اپرېدي ویلي، له تېرو لسو میاشتو راهیسې د تورخم لارې د تړل کېدو له امله زرګونه مزدوران، ټرانسپورټران او سوداګر له سختو اقتصادي ستونزو سره مخ دي او د خېبر پښتونخوا اقتصاد هم سخت زیانمن شوی دی.

هغه وویل، د لارې تړل کېدو له امله د افغانستان ګڼ ناروغان هم د درملنې لپاره پاکستان ته له راتګه بې‌برخې شوي دي. هاشم خان اپرېدي زیاته کړه، د تورخم لارې تړل یوازې د شینوارو ستونزه نه‌ده؛ بلکې د ټولې خېبر پښتونخوا او د پښتنو پر اقتصاد یې ناوړه اغېز کړی دی.

نوموړي د پاکستان له حکومته او طالبانو غوښتي، چې د خبرو اترو له لارې ژر تر ژره د لارې د پرانیستلو لپاره عملي ګامونه پورته کړي.
په یاده غونډه کې د تورخم د ګمرک د تصفیې کارکوونکو مشر مجیب شینواري وویل، چې له تېرو لسو میاشتو راهیسې پاکستان ته د وارداتو او صادراتو په برخه کې تر ۳۰۰ مېلیارده کلدارو زیات زیان اوښتی دی. د هغه په وینا؛ د تورخم بندښت نه یوازې پاکستاني سوداګر زیانمن کړي؛ بلکې افغان سوداګر یې هم له سختو اقتصادي ستونزو سره مخ کړي دي.

ټاکل شوې ده، چې د تورخم لارې د تړل پاتې کېدو پرضد به د اګست په دویمه نېټه په لنډي کوتل کې یو احتجاجي ولسي غونډه هم ترسره شي.

سبا په ټول افغانستان کې د څو ناروغیو د مخنیوي واکسین ګډ کمپاین پیلېږي

۹ زمری ۱۴۰۵ - ۳۱ جولای ۲۰۲۶، ۰۶:۳۴ GMT+۱
100%

«له پولیو پاک افغانستان» بنسټ اعلان کړی، چې د شنبې په ورځ (د زمري ۱۰مه) به د پولیو واکسین ترڅنګ د څو ناروغیو ضد واکسینونو ګډ لس ورځنی کمپاین (MAAC) پیل شي.

دغه بنسټ د جمعې په ورځ (د زمري ۹مه) پر اېکس پاڼه په خپور کړي پیغام کې ویلي، چې په دغه کمپاین کې به ماشومانو ته د ګوزڼ د مخنیوي څاڅکي، د پولیو غیر فعال واکسین (IPV)، د شري واکسین، پنتاوالنټ، د سیخ و برېښ (سینه بغل) او نس ناستي ضد واکسینونه ورکړل شي.

«له پولیو پاک افغانستان» بنسټ ویلي، چې دغه واکسینونه به د ماشومانو د عمر او اړتیا له مخې تطبیق شي. د څو واکسینونو ګډ تطبیق (MAAC) د واکسیناسیون یوه نوې کړنلاره ده، چې له مخې یې ماشومانو ته په یوه وخت کې د عمر او اړتیا پربنسټ څو واکسینونه ورکول کېږي؛ څو هغوی د پولیو او نورو خطرناکو ناروغیو پر وړاندې خوندي شي.

د دغه کمپاین موخه دا ده، چې د واکسین پوښښ پراخ شي، د ټولنې معافیت پیاوړی شي او هغه ماشومان چې تراوسه یې واکسینونه نه‌دي ترلاسه کړي د واکسین له اسانتیاوو برخمن شي.

سرچینې: د کندوز په هوايي ډګر کې د طالبانو پر ځواکونو راکټي برید شوی

۹ زمری ۱۴۰۵ - ۳۱ جولای ۲۰۲۶، ۰۴:۲۶ GMT+۱
100%

سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، د کندوز په هوايي ډګر کې د طالب ځواکونو پر یوې راټولېدنې راکټي برید شوی. د سرچینو په وینا؛ دغه برید بېګاه د شپې ناوخته شوی دی. ټاکل شوې وه، چې دغه ځواکونه د چورلکې پرمټ له کندوز هوايي ډګر څخه بدخشان ته ولېږدول شي.

لاتراوسه د طالبانو هېڅ کومې مخالفې جبهې د دغه برید مسوولیت نه‌دی منلی. طالب چارواکو هم تر دې دمه په دې اړه څه نه‌دي ویلي؛ خو بدخشان هم په وروستیو ورځو کې د طالبانو د مخالفینو د بریدونو د زیاتېدو شاهد دی.
د ازادۍ جبهې او طالب ځواکونو څو ورځې د بدخشان په زیباک ولسوالۍ کې نښتې وکړې. طالبانو هم زیباک ولسوالۍ ته نور ځواکونه استولي او د خپلو مخالفینو پرضد د عملیاتو لپاره یې چمتووالی نیولی دی.

د طالبانو د ۲۱۹ عمر ثالث فرقې چارواکو تر دې وړاندې د بدخشان ولایت په زیباک ولسوالۍ کې د مخالفو ځواکونو برید تایید کړی و. طالب چارواکو ویلي، چې د سرحدي ۱۵مې لوا له ځواکونو سره په نښته کې د مخالفینو پنځه کسان وژل شوي او یوشمېر نور ټپیان شوي دي؛ خو خپلې ډلې ته یې د اوښتو تلفاتو په اړه هېڅ جزییات نه‌دي ورکړي.

د ازادۍ جبهې تر دې وړاندې ویلي و، چې ځواکونو یې د دوشنبې په ورځ (د زمري ۵مه ) د شپې شاوخوا لس بجې د بدخشان په زیباک ولسوالۍ کې د طالبانو څو بریدونه په شا تمبولي دي.

ملګري ملتونه: په افغانستان کې تر ۱۶ مېلیونه ډېرو ماشومانو د شري واکسین ترلاسه کړی دی

۹ زمری ۱۴۰۵ - ۳۱ جولای ۲۰۲۶، ۰۳:۳۴ GMT+۱
100%

د روغتیا نړۍوال سازمان په خپل کلني راپور کې ویلي، چې په افغانستان کې ۱۶.۶ مېلیونه ماشومانو د واکسیناسیون د ملي کمپاینونو له لارې د شري واکسین ترلاسه کړی دی. دغه سازمان په سرحدي سیمو کې لسګونه زره راستنېدونکو افغان کډوالو ته د خدماتو چمتو کولو راپور هم ورکړی دی.

د ملګرو ملتونو اړوند د یادې ادارې په هغه راپور کې چې د پنجشنبې په ورځ (د زمري ۸مه) خپور شوی راغلي، چې د شري واکسین ملي کمپاین په دوو پړاوونو کې د افغانستان په ټولو ۳۴ ولایتونو کې ترسره شوی دی.

د راپور له مخې؛ ۵۴زره او ۴۰۰ هغه ماشومان چې له خوارځواکۍ او روغتیایي پېچلتیاوو سره مخ وو، د درملنې او روغتیايي خدمتونه ترلاسه کړي دي. د روغتیا نړۍوال سازمان وایي، په ۲۰۲۵کال کې د شري او پولیو واکسینونه د دغه سازمان د ملاتړ په چوکاټ کې په هم‌مهاله توګه وېشل شوي او مېلیونونه ماشومانو د پولیو واکسین هم ترلاسه کړی دی.

د سازمان په کلني راپور کې ویل شوي، چې په لرو پرتو او له لوړ ګواښ سره مخ سیمو کې ناروغانو او نورو زیان‌منونکو کسانو ته د لومړنیو روغتیايي خدمتونو وړاندې کول هم دوام لري.

د راپور له مخې؛ له ایران او پاکستان سره په لارو کې تر ۱۸۹زره ډېرو کسانو د روغتیايي او رواني ملاتړ خدمتونه ترلاسه کړي دي. دغه سازمان همدارنګه ویلي، چې د بېلابېلو کړکېچونو له امله زیانمن شویو سیمو ته یې روغتیايي تجهیزات لېږلي دي.

په راپور کې راغلي، چې د افغانستان په بېلابېلو ولایتونو کې سلګونه روغتیايي مرکزونو ته نږدې ۳زره ټنه ژوند ژغورونکي تجهیزات او روغتیایي توکي استول شوي دي. دغه راپور په داسې حال کې خپرېږي، چې د افغانستان روغتیايي سیسټم لاهم له جدي ستونزو سره مخ دی.

پر ښځینه روغتیايي کارکوونکو لګول شویو محدودیتونو د ښځو او ماشومانو لپاره روغتیايي خدمتونو ته لاسرسی ستونزمن کړی او د نړۍوالو بنسټونو اندېښنې یې د روغتیايي ناورین د لا ژورېدو او د روغتیايي خدمتونو د کیفیت ټیټېدو په اړه زیاتې کړې دي.

ستاسو روایت؛ صابر خان وایي په اسلام اباد کې د نیول کېدو له وېرې ان ډاکتر ته هم نه شي تللی

۹ زمری ۱۴۰۵ - ۳۱ جولای ۲۰۲۶، ۰۰:۵۵ GMT+۱
100%

په پاکستان کې د افغان کډوالو د قانوني اسنادو او ویزو د ستونزې له دوام سره، په اسلام‌اباد کې مېشت افغان صابر خان وايي، له شاوخوا یو نیم کال راهیسې یې ویزه پای ته رسېدلې او د نیول کېدو او افغانستان ته د جبري ستنولو له وېرې په سختو شرایطو کې ژوند کوي.

صابر خان، چې له ۲۰۲۱ کال وروسته د طالبانو له بیا واکمنېدو سره د امنیتي اندېښنو له امله پاکستان ته تللی، افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته په یوه استولي پیغام کې په اسلام‌اباد کې د خپل اوسني ژوند له سخت وضعیت شکایت کړی دی.

خان وايي، له شاوخوا یو نیم کال راهیسې یې د پاکستان ویزه پای ته رسېدلې او د قانوني اسنادو له نشتوالي سره له دوامدارې وېرې سره ژوند کوي.

هغه وايي: «هره شېبه دا امکان شته چې پولیس مو ونیسي او ډیپورټ شو.»

د صابر خان په وینا، د اسنادو د ستونزې او د نیول کېدو د وېرې له امله یې ورځنی ژوند تر دې کچې سخت شوی چې ان روغتیايي خدمتونو ته هم په اسانۍ لاسرسی نه لري.

نوموړی وایي: «ژوند دومره سخت شوی چې ډاکتر ته هم نشو تللی.»

هغه وايي: «د خوراکي توکو او نورو ضروري شیانو لپاره له ځینو باوري دوستانو او پېژندګلو استفاده کوو.»

صابر خان ټینګار کوي چې د ده او ورته نورو افغانانو لپاره د ژوند وضعیت هغه مهال لا ستونزمن شوی چې د ویزو د تمدید بهیر نه عملي کېږي او د هغو افغانانو لپاره چې له افغانستانه بهر د انتقال یا پناه غوښتنې دوسیې لري، د قضیو د تعقیب او پروسس بهیر هم روښانه نه دی.

نوموړ وایي: «که د ویزو تمدید بېرته پیل نه شي، یا بهرني کیسونه شروع نه شي، نو ژوند بیخي ناممکن شوی دی.»

خان وايي، له ۲۰۲۱ کال وروسته هغه مهال چې طالبانو د افغانستان جمهوري نظام نسکور او واک یې ترلاسه کړ، د خپلې امنیتي اندېښنې له امله اړ شو پاکستان ته ولاړ شي.

د نوموړي په وینا، پاکستان ته تګ یې د انتخاب پر ځای د امنیتي وضعیت له امله یوه اړتیا وه، خو اوس په دغه هېواد کې د قانوني اسنادو د ستونزې، د نیول کېدو او د بېرته ستنولو د وېرې له امله له بل ډول سخت وضعیت سره مخ دی.

د صابر خان تجربه د هغو افغانانو د پراخې ستونزې یوه بېلګه ده چې په پاکستان کې د قانوني استوګنې د اسنادو له پای ته رسېدو، د ویزو د تمدید له ستونزو او د نیول کېدو او افغانستان ته د ستنولو له اندېښنو سره مخ دي.

افغان کډوال او د بشري حقونو مدافع بنسټونه له پاکستانه په وار وار غواړي چې له افغانانو سره د قانوني اسنادو په برخه کې روښانه او دوامدار میکانیزم رامنځته کړي او د هغو کسانو وضعیت ته ځانګړې پاملرنه وکړي چې د امنیتي اندېښنو له امله افغانستان ته د بېرته ستنېدو توان یا شرایط نه لري.