د افغانستان د ښځو شورا بنسټګرې فتانه اسحاق ګیلاني وايي، په افغانستان کې د ښځو پر وړاندې محدودیتونه د دې هېواد د حیثیت، راتلونکي او نړیوال ځای پر وضعیت اغېز کوي او د دې وضعیت پر وړاندې د افغانانو چوپتیا د اندېښنې وړ ده.
د الجزیرې «انسایډ سټوري» پروګرام کې ګډونوالو ویلي، د پاکستان او طالبانو ترمنځ روان کړکېچ یوازې د تحریک طالبان پاکستان (ټيټيپي) له فعالیتونو سره تړاو نه لري، بلکې د دواړو هېوادونو ترمنځ د اوږدمهالې بېباورۍ، اختلافاتو او امنیتي سیالیو دوام هم پکې مهم رول لري.
د پاکستان په لاهور کې پولیسو د یوې ۲۰ کلنې اذربایجانۍ مېرمنې د شکایت پر بنسټ د درېیو ناپېژاندو کسانو پر ضد د ډلهییز جنسي تېري دوسیه ثبت کړې ده. مېرمنې ویلي، تورنو د موټر سپرلۍ ورکولو په پلمه له ځان سره نامعلوم ځای ته بیولې او هلته یې پرې جنسي تېری کړی دی.
د جمهوري نظام د چارو ادارې پخواني مشر فضلمحمود فضلي وايي، د افغانستان د سیاسي او ټولنیزو بنسټونو جوړول او د هغوی د دوام لپاره د زمینې برابرول د افغانانو خپله دنده ده او نړیواله ټولنه یې پر ځای نه شي ترسره کولای.
د بلوچستان ایالت په ډېره بګټي، خضدار او کویټه کې د نښتو او ډزو په جلا جلا پېښو کې لږ تر لږه ۱۲ تنه وژل شوي او څو نور ټپیان شوي دي.
د بریتانیا د بهرنیو چارو، ګډو هېوادونو او پراختیا وزارت اعلان کړی چې د افغانستان په ګډون په یو شمېر هېوادونو کې د ښځو لپاره د امیندوارۍ د مخنیوي او کورنۍ تنظیم خدمتونو د ملاتړ په موخه به ۲۵۴ میلیونه پونډه نوې بودیجه ځانګړې کړي.
د خوړو او کرنې نړیوال سازمان (فایو) وايي، په بدخشان، بامیان، غزني، کونړ او پکتیا ولایتونو کې یې ۴۶۸ کورنیو ته لمریز منقلونه ورکړي، څو د سونتوکو د راټولولو او مصرف اړتیا، د لوګي ککړتیا او پر طبیعي سرچینو فشار راکم کړي.
د افغانستان د پکتیا او د پاکستان د کرم ډیورنډ کرښې ته څېرمه سیمو کې د دواړو هېوادونو د ځواکونو ترمنځ تېره شپه سختې نښتې شوې چې د عیني شاهدانو په وینا، پکې درنې وسلې او هاوانونه کارول شوي دي؛ خو د اوښتې مرګژوبلې په اړه لا کره معلومات نه دي خپاره شوي.
د اسلامي همکاریو سازمان سرمنشي اسماعیل ولد شیخ احمد په نیویارک کې د ملګرو ملتونو له سرمنشي انتونیو ګوتېرېش سره وکتل او دواړو لورو د نړیوالې سولې او امنیت د ملاتړ لپاره د همغږۍ او څو اړخیزو همکاریو پر پیاوړتیا خبرې وکړې.
د پاکستان د پنجاب ایالت په میا چڼو روغتون کې د پښتورګو د تصفیې څلورو ناروغانو د ایچ اې وي مثبتې پایلې وروسته، روغتیايي چارواکو د دغه روغتون د ۶۹ نورو ناروغانو د ایچ اې وي معاینه پیل کړې او د پېښې د څرنګوالي معلومولو لپاره یې څېړنه هم پیل کړې ده.
د طالبانو د المپیک، بدني روزنې او سپورټ عمومي ریاست خبر ورکړی چې د پنجشیر، کابل او کاپیسا ولایتونو ۷۰لوبغاړو د «توان» سبک رزمي لوبو سیالۍ کې ګډون کړی و چې په پایله کې پنجشیر ولایت لومړی مقام وګاټه.
سيبياېس نیوز راپور ورکړی چې د ۲۰۰۱ کال د سپټمبر د ۱۱مې له بریدونو یوازې ۱۵ ورځې وروسته دسياېاې لومړۍ اووه کسیزه ډله، چې «جېاېډبلیوبرېکر» نومېده، د یوې روسي جوړې چورلکې په وسیله د افغانستان ننوتل او د طالبانو پر وړاندې یې د عملیاتو لپاره استخباراتي ماموریت پیل کړ.
د افغان ښځو د زدهکړې د دوام او د هیلو د ساتلو په اړه د افغانې څېړونکې حسینې جلال او د هغې د همکارانو څېړنې د امریکا د مدیریت اکاډمۍ د ۲۰۲۶ کال «کارولین بي. ډیکسټر» جایزه ترلاسه کړې ده؛ دغه جایزه د علمي څېړنو د ستاینې لپاره ورکول کېږي.
امریکا د خپل هوایي ځواک څلورو پيلوټانو ته له افغانستان څخه د ۲۰۲۱ کال په اګسټ کې د خپلو افغان متحدینو د انتقال او ژغورنې بهیر پر مهال د ښه ماموریت له امله د پوځي اتلولۍ عالي مډالونه ورکړي. په دې مراسمو کې د همدې برخي لس نور پوځي منسوبین هم ستایل شوي دي.
پاکستان له څو کلونو راهیسې د افغانانو یو مخیزې اېستنې ته مخه کړې ده. په دې کې داسې افغانان هم شته، چې له لسګونو کلونو راهیسې پاکستان کې اوسېدلي او اوس د جبري اېستنې بهیر سخت اندېښمن کړي دي. یو له دغو کسانو عنایتالله دی، چې د خپلې امیندوارې مېرمنې د درملنې بهیر ته سخت اندېښمن دی.
د طالبانو د دفاع وزارت یوه لوړپوړي چارواکي امیر محمد حلال ویلي، چې د دوی د وژل شویو جنګیالیو له یتیمانو څخه تر ټولو غوره پالنه دا ده، چې ورته لا زیاتې مدرسې جوړې شي او د اړتیا پر مهال د خپلو پلرونو په څېر د «کفارو» پر وړاندې جګړو لپاره وروزل شي.
د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ له لوري د هرمز تنګي د پرانېستلو او د جګړې د پای ته رسولو لپاره د ایران د وړاندیز شوې طرحې له ردولو وروسته، د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي ټینګار کړی، چې یوازې ډیپلوماسي کولای شي له واشنګټن او اسراییل سره روانه شخړه حل کړي.
د ملګرو ملتونو له ۸۱مې عمومي غونډې سره هممهاله؛ طالبانو په دغې غونډه کې د ګډون د اجازې په نه ترلاسه کولو د نیوکې ترڅنګ، په دې غونډه کې د افغانستان په اړه د قزاقستان او هند په ګډون د یو شمېر هېوادونو دریځونه ستایلي دي.
د مقاومت جبهې په تلویحي توګه د طالبانو د وسلهوالو مخالفانو په اړه د عطا محمد نور وروستي تورونه رد کړي او له ټولو افغانانو یې د دوی د مبارزې د ملاتړ غوښتنه کړې ده.عطا محمد نور د نورستان پېښې ته په اشارې سره ادعا کړې، چې اړمن او کډوال ځوانان پهکې د «نیابتي موخو» لپاره قرباني شوي.
د خیبر پښتونخوا اعلی وزیر سهیل اپریدي د دېره اسماعیل خان ولسوالۍ درازندې پر امن مېلې پوستې ځانمرګی برید غندلی او ویلي یې دي، چې په خیبر پښتونخوا کې په تېرو ۲۲ کلونو کې له ۱۴ زرو عملیاتو سربېره لا هم سوله نهده رامنځته شوې، نو د ترهګرۍ پر وړاندې پر اوسنۍ پالیسۍ باید بیاکتنه وشي.
د بلخ پخواني والي عطا محمد نور د نورستان په کامدېش ولسوالۍ کې د ازادۍ جبهې د شنبې ورځې بریدونو ته توند غبرګون ښودلی او ادعا یې کړې، چې اړمن او کډوال ځوانان پهکې د «نیابتي موخو» لپاره قرباني شوي. د طالبانو اړوندو رسنیو بیا یادې ولسوالۍ کې د یو شمېر وسلهوالو له نیولو خبر ورکړی.