د ايران د اسلامي جمهوريت د بهرنيو چارو وزير عباس عراقچي د جمعې په ورځ (د کب لومړۍ) په دوو جلا جلا ټېلیفوني اړیکو کې له خپلو روسي او مصري سيالانو سره د دوهاړخيزو اړيکو، سيمهييزو بدلونونو او د اټومي خبرو د بهير په اړه خبرې وکړې.
د ایران د زاهدان ښار د اهلسنت امام مولوي عبدالحمید د ایران او امریکا ترمنځ روانو کړکېچونو ته په اشارې ویلي، چې جګړه د ملتونو لپاره ویجاړونکې پایلې لري او چارواکي باید په هوښیارۍ سره د جګړې مخنیوی وکړي.
د طالبانو د ننګرهار د اطلاعاتو او کلتور ریاست خبر ورکړی، چې له دې وروسته به راستنېدونکي کډوال خپلې کډې د پاکستاني لاریو له لارې تر تورخم عمري کمپ راوړي. دغه ریاست زیاتوي چې پاکستانۍ لارۍ له عمري کمپ هاخوا د افغانستان ولايتونو ته د کډوالو د لېږد اجازه نه لري.
د امریکا د فدرالي تحقیقاتو ادارې اعلان کړی چې دوه ایرانۍ خویندې او د یوې خاوند یې، چې پخوا یې په ګوګل کې کار کاوه، د لټون انجن د تخنیکي معلوماتو او نورو ټکنالوژیو د غلا او ایران ته د دغو معلوماتو د لېږد په تور، د پنجشنبې په ورځ، د سلواغې په ۳۰مه، په امریکا کې نیول شوي دي.
د پښتون ژغورنې غورځنګ مخکښ غړی ذکیم خان وزیر وايي، چې د شمالي وزیرستان د شیوا سیمې اوسیدونکې اینه وزیر د ویډیو ثبتونکی زعفران وزیر پاکستاني طالبانو نیولی او له ځان سره وړی دی. له دې ویډيو وروسته د اینه وزیر د توپ اچونې ځانګړي ډول د کرېکټ د مینه پالو پام ځان ته راواړوه.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ، د جمعې په ورځ (کب ۱مه) وویل چې هغه د ایران پر ضد د پوځي برید د ترسره کولو په اړه غور کوي. هغه په دې اړه نور جزییات نه دي ورکړي.
د امریکا سترې محکمې د ولسمشر ډونالډ ټرمپ هغه پراخې تعرفې رد کړي چې هغه د ملي بیړنیو حالاتو د قانون پر بنسټ عملي کړې وې. سترې محکمې تایید کړې، چې د ټرمپ دا اقدام د ولسمشر د واک له حدودو څخه بهر دی.
ایراني چارواکي وایي، چې د شدید باران او سختو سړو له امله د افغانستان او ایران په ګډه پوله کې بند پاتې ۷۰۰ افغان کډوال یې ژغورلي دي.
د افغانستان لپاره دخوړو نړیوال پروګرام(ډبلیو ایف پي)مشر جان ایلیف خبرداری ورکړی، چې افغانستان له شدیدې او ناورین زېږونکې لوږې سره مخ دی او د بودجې د سخت کمښت له امله دغه سازمان نه شي کولای ټولو اړمنو کسانو ته مرستې ورسوي.
د بدخشان په کشم ولسوالۍ کې د یوې ټرافیکي پېښې له امله یو کس وژل شوی او دوه نور ټپیان شوي دي. بلخوا په فراه کې هم د ترافیکي پېښې له امله ۵ تنه مړه او ټپیان شوي دي.
د جمعې په ورځ، د کب په لومړۍ نېټه، یوې قوي زلزلې د افغانستان ځینې برخې ولړزولې. زلزله په کابل، ننګرهار، پروان او بغلان ولایتونو کې احساس شوې ده. د یورو مدیترانې زلزله پېژندنې مرکز وویل، چې د زلزلې شدت ۵.۷ درجې و او مرکز یې په ختیځ بغلان کې و.
د ایران د بهرنیو چارو وزیر سید عباس عراقچي ویلي، چې نه تهران د صفر غنيسازۍ وړاندیز کړی او نه هم امریکا له ایران څخه داسې غوښتنه کړې ده.
طالبان وایي تېره میاشت یې د څه باندې ۵۴ میلیونه او ۱۸۸ زره افغانیو په ارزښت پر اړمنو هېوادوالو خوراکي او غیرې خوراکي مرستې وېشلې دي.
د بشري حقوقو مدافعانو ټولنې د طالبانو له خوا د موسیقۍ الاتو سوځول د افغانستان د وګړو د فرهنګي حقونو نقض بللی او دا کړنه یې غندلې ده. دوی زیاتوي، د طالبانو دا چاره د هنر، خلاقیت او د بیان د ازادۍ پر وړاندې د یوه څرګند سیاست ښکارندوي کوي.
د افغانستان لپاره د برېتانیا ځانګړي استازي، ریچارډ لېنډسي، د ټولنیز عدالت نړۍوالې ورځې په مناسبت ویلي، «ټولنیز عدالت هغه وخت ټینګېږي چې د ښځو او نجونو حقونه خوندي شي.» دا په داسې حال کې ده، چې د افغانستان د نفوذ نیمایي برخه چې مېرمنې دي له خپلو ټولو اساسي حقونو بې برخې دي.
ملګري ملتونه وایي، چې د ۲۰۲۲ کال د فبرورۍ میاشتې راهیسې، کله چې پر اوکراین د روسیې له خوا پراخ یرغل پیل شو، تر دا مهاله له ۵ زرو څخه زیاتې ښځې او نجونې وژل شوې او ۱۴ زره نورې ټپیانې شوې دي.
د کابل اوسېدونکو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې دوی د پلازمېنې په اسمان کې د یوه ناپېژانده ډرون الوتکې ګزمې لیدلې دي. د ۱۷ ناحیې یوه اوسېدونکي د کب په لومړی نېټه وویل چې «یوه بې پیلوټه الوتکه» د کابل په اسمان کې په څرګنده توګه ګزمې کوي.
د طالبانو ستره محکمه وایي، چې د روانې اوونۍ په څلورو ورځو کې یې د افغانستان په بېلابېلو ولایتونو کې پر ۱۲ کسانو د بند تر څنګ په دُرو د وهلو سزاوې عملي کړې دي.
په انقره کې د طالبانو سفارت وایي، چې طالب سفیر سنیع الله فرهمند ددې هېواد لپاره د قزاقستان له سفیر، ساپیوف یرکیبولان اونالبیکولي، سره کتلي او د دوه اړخیزو سیاسي او اقتصادي اړیکو پر پیاوړتیا غږېدلي دي.
د افغانستان لپاره د پاکستان پخواني استازی اصف دراني د دغه هېواد پوځ ته په اشارې ویلي، د افغانستان دننه د هوایي بریدونو د ګواښونو پر ځای دې د دقیق استخباراتي معلوماتو پر بنسټ عملیات ترسره شي. هغه ویلي: «ځواک د اندازه شویو اقداماتو له لارې ښودل کیږي، نه د رسنیو د بیاناتو له لارې.»
د پاکستان د اطلاعاتو پخواني وزیر فواد چوهدري خبرداری ورکړی، چې په خیبر پښتونخوا کې د پاکستاني طالبانو پالیسۍ د پښتنو ټولنه ویجاړوي. چوهدري د جمعې په ورځ د ایکس کې په یوه پیغام کې لیکي: «طالبانو د پښتنو ټولنه ویجاړه کړې ده؛ تاسو د بشپړې تباهۍ په لور روان یاست.»