شماری از مقامهای جمهوری اسلامی روز جمعه در تظاهراتی که در تهران علیه اسرائیل برگزار شده بود، شرکت کردند. در تصاویر منتشر شده از تظاهرات، رئیس قوهقضائیه جمهوری اسلامی، وزیر راه، نایبرئیس مجلس و وزیر ورزش دیده میشوند.
به گزارش رسانههای ایران، تظاهرات مشابهی در تعدادی از شهرهای دیگر از جمله مشهد، اصفهان، تبریز، قم، شیراز، قزوین، یزد و گیلان برگزار شد.
سراجالدين حقانی، جنگهای طالبان را «جهاد» خوانده و گفته است که این گروه برای رسیدن به قدرت نجنگیده است تا تبدیل به «زورمند و حاکم» شود. او گفته طالبان برای مبارزه با «کفر و فساد» و تحکیم شریعت جنگیده است و اکنون نباید از قدرت برای سرکوب و امتیازگیری استفاده شود.
طالبان متهم است که زیر عنوان تطبیق شریعت اسلامی، مخالفان را سرکوب و زنان از جامعه حذف کرده است.
دبیرکل سازمان ملل در تازهترین گزارش سهماهه خود در مورد افغانستان گفته است که سیاستهای سرکوبگرانه طالبان وضعیت انسانی در کشور را عمیقتر کرده است.
وزیر داخله طالبان گفته است که وفاداری به هبتالله آخندزاده پیششرط وفاداری به نظام طالبان است.
سراجالدین حقانی در یک گردهمایی با حضور شماری از متنفذان محلی در پکتیا گفت: «اگر ما به فرمانهای «صادق نباشیم، به این ملت و نظام نیز نمیتوانیم وفادار باشیم»
حقانی یکی از چهرههای بانفوذ در ساختار طالبان بهشمار میرود. او پیش از این در مواردی، بهویژه در ماههای اخیر، بهطور ضمنی از عملکرد ملا هبتالله آخندزاده انتقاد کرده بود.
طالبان رهبر خود را «امیرالمؤمنین» میخوانند.
حقانی تایید کرد که طالبان به دلیل کمبود بودجه و کاهش مصارف، کارمندان ادارات دولتی را کاهش داده است.
در گزارش دبیرکل سازمان ملل نیز آمده است که هبتالله آخندزاده رهبر طالبان به تاریخ ۱۳ اپریل دستور کاهش ۲۰ درصدی پرسونل امنیتی و کارمندان نهادهای دولتی را صادر کرد.
سراجالدین حقانی همچنین گفته است که براساس عفو عمومی رهبر طالبان کسی نباید به خاطر عملکرد گذشته خود مورد بازپرس قرار بگیرد.
با این وجود، دبیرکل سازمان ملل گفته است که موارد قتل و بازداشت خودسرانه مقامها و نظامیان پیشین جمهوری افغانستان توسط طالبان همچنان ادامه دارد.
آنتونیو گوترش میگوید که در طول سه ماه از فبروری تا اپریل سال جاری میلادی، دستکم چهار قتل و ۱۰ بازداشت خودسرانه ثبت شده است.
وزیر داخله طالبان روز پنجشنبه، ۲۹ جوزا در این نشست گفته است که پروژههای توسعهای مانند ساخت جاده، بند آب، تأسیسات برق و چهارراهیها برای این ولایت در نظر گرفته شده، اما اجرای آنها نیازمند «صبوری» مردم است.
اخیرا افغانستان اینترنشنال گزارش داد که پروژههای جادهسازی سراجالدین حقانی برای اتصال مناطق کوهستانی پکتیا، پکتیکا و خوست بهدلیل اختلافات داخلی و کمبود منابع مالی با موانع و تاخیر روبهرو شده اند. بهگفته منابع، این پروژهها با هزینه شخصی وزیر داخله طالبان، تامین مالی میشدند.
در جریان این نشست، شماری از شرکتکنندگان خواستار اجرای پروژههایی در زمینههای معارف، صحت، زراعت و کاریابی برای جوانان شدند.
به گفتهٔ منابع محلی، مسیر گردیز به ولسوالی پتان، بازسازی بندهای نری و مچلغ، و ساخت تعمیر برای مکاتب از جمله خواستههای مشخص مطرحشده بودند.
حقانی گفته است که این مطالبات بهصورت تدریجی بررسی و پیگیری خواهند شد، اما به جزئیات بیشتر، از جمله منابع مالی و یا جدول زمانی اشاره نکرد.
از زمان بازگشت طالبان به قدرت در آگست ۲۰۲۱، تمرکز اصلی این گروه بر اعمال محدودیتهای اجتماعی بوده و همین موضوع به گفته بسیاری از کارشناسان منجر به عدم تمرکز حکومت طالبان در اجرای پروژههای انکشافی در این کشور شده است.
روزنامه جروزالم پست گزارش داد در حالیکه تنش میان جمهوری و اسرائیل به جنگی آشکار تبدیل شده، دولت سوریه تاکنون موضعگیری رسمیای نداشته و در قبال تحولات اخیر سکوت اختیار کرده است.
جروزالم پست نوشت درگیری میان جمهوری اسلامی و اسرائیل بهسرعت به یک رویارویی تمامعیار همراه با تبادل موشکهای دوربرد تبدیل شده است.
روزنامه جروزالم پست گزارش داد در حالیکه تنش میان جمهوری و اسرائیل به جنگی آشکار تبدیل شده، دولت سوریه تاکنون موضعگیری رسمیای نداشته و در قبال تحولات اخیر سکوت اختیار کرده است.
جروزالم پست نوشت درگیری میان جمهوری اسلامی و اسرائیل بهسرعت به یک رویارویی تمامعیار همراه با تبادل موشکهای دوربرد تبدیل شده است.
با عبور مکرر موشکهای دو طرف از حریم هوایی سوریه و نزدیکی دمشق، سکوت دولت سوریه گمانهزنیهایی را درباره محاسبات سیاسی و نظامی این کشور ایجاد کرده است.
جروزالم پست افزود دمشق تاکنون هیچ بیانیه رسمی درباره این مناقشه صادر نکرده است.
سانههای دولتی سوریه نیز با اظهاراتی مبهم، صرفا بر «اهمیت حاکمیت سوریه» تاکید کردهاند، بیآنکه موضع صریح دمشق در قبال جنگ جمهوری اسلامی و اسرائیل را بیان کنند.
احمد الشرع، رئیسجمهور سوریه در دوره انتقال قدرت، ۱۶ دلو ۱۴۰۳ از سیاستهای تهران در قبال حکومت بشار اسد انتقاد کرد و گفت حضور شبهنظامیان جمهوری اسلامی در سوریه تهدیدی برای کل منطقه بود.
الشرع پیشتر و در ۳۰ قوس نیز گفته بود مخالفان با ساقط کردن اسد، پروژه جمهوری اسلامی در منطقه را ۴۰ سال به عقب بازگرداندند.
سکوت تحمیلی سوریه
جروزالم پست در ادامه گزارش خود نوشت برخی ناظران بر این باورند که سکوت سوریه بیش از آنکه نتیجه یک راهبرد سیاسی سنجیده باشد، حاصل اجبار و شرایط تحمیلی است.
سمیر عبدالله، تحلیلگر سیاسی و استاد روابط بینالملل در دانشگاه دمشق، در همین رابطه گفت: «اقتصاد شکننده و ظرفیت نظامی تحلیلرفته سوریه پس از بیش از یک دهه جنگ داخلی، به این کشور اجازه ورود به هیچ ماجراجویی سیاسی یا نظامی جدیدی را نمیدهد؛ حتی اگر از سوی متحدانش تحت فشار قرار گیرد.»
عبدالله شرایط کنونی سوریه را «حرکت بر روی لبه تیغ» توصیف کرد و افزود: «از یک سو، سوریه نمیتواند اتحاد سنتی خود را با ایران کنار بگذارد و از سوی دیگر، بهخوبی آگاه است که ورود مستقیم یا حتی موضعگیری شفاهی در این درگیری، میتواند این کشور را در معرض حملات گستردهتر از سوی اسرائیل قرار دهد.»
فشار مسکو بر دمشق برای اتخاذ موضع بیطرف
یک منبع دیپلوماتیک غربی در بیروت در مصاحبه با رسانه «مدیا لاین» گفت روسیه در حال اعمال فشار بر سوریه است تا در قبال درگیری جمهوری اسلامی و اسرائیل بیطرف بماند.
این منبع که نخواست نامش فاش شود، افزود: «مسکو به دمشق هشدار داده از ورود علنی به درگیری یا فراهم کردن امکان استفاده علنی از خاک این کشور علیه اسرائیل خودداری کند، چرا که چنین اقدامی ممکن است به تنشی مهارناپذیر منجر شود و حضور نظامی روسیه در سوریه را نیز در معرض خطر قرار دهد.»
روسیه همچنان حضور نظامی قابل توجهی در پایگاه هوایی حمیمیم در استان لاذقیه سوریه دارد.
حکومت سوریه نگران شعلهور شدن نارضایتی مردمی
برخی ناظران معتقدند حکومت سوریه از بیم واکنشهای داخلی، از ورود به مناقشه حکومت ایران و اسرائیل پرهیز میکند.
در شرایطی که اقتصاد سوریه بهشدت آسیب دیده، حتی حمایت نمادین دمشق از یکی از طرفها میتواند به نارضایتی عمومی دامن بزند، بهویژه در مناطق جنوبی و غربی که پیش از این نیز صحنه اعتراضات بودهاند.
جروزالم پست نوشت: «این موضعگیری نشان میدهد دمشق در تلاش است مسیر دیپلوماتیک محتاطانهای را طی کند؛ بدون محکوم کردن ایران یا تحریک اسرائیل، بر اصل حاکمیت ملی تاکید دارد و همزمان از هرگونه درگیری مستقیم فاصله میگیرد.»
احتمال توافق سوریه و اسرائیل؟
جروزالم پست در ادامه گزارش خود نوشت برخی رسانههای غربی احتمال شکلگیری نوعی تفاهم میان سوریه و اسرائیل با میانجیگری روسیه برای مهار دامنه درگیریها را مطرح کردهاند. با این حال، این گزارشها تاکنون بهصورت رسمی تایید نشدهاند.
این رسانه افزود: «دمشق بهخوبی آگاه است این جنگ، جنگ او نیست و هرگونه اشتباه محاسباتی میتواند با توجه به وضعیت شکننده اقتصادی و سیاسی کشور، پیامدهای فاجعهباری بههمراه داشته باشد.»
یک مقام پیشین وزارت دفاع سوریه در همین رابطه گفت: «این جنگ، جنگ ما نیست ... اما هر شب از بالای سر ما عبور میکند.»
همزمان با هشتمین روز جنگ اسرائیل و جمهوری اسلامی، روز جمعه وزرای خارجه آلمان، فرانسه و بریتانیا برای یافتن راهحلی سیاسی با وزیر خارجه ایران در ژنو دیدار و گفتوگو میکنند. دیوید لمی، وزیر خارجه بریتانیا گفته اکنون روزنهای برای رسیدن به یک راهحل دیپلوماتیک وجود دارد.
دیوید لمی که وارد ژنو شده، در بیانیهای با اشاره به اهمیت این گفتوگوها گفت: «اکنون پنجرهای طی دو هفته آینده برای رسیدن به یک راهحل دیپلوماتیک وجود دارد.»
ظاهرا اشاره وزیر خارجه بریتانیا به هشدار دو هفتهای رئیسجهمور ایالات متحده به تهران است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده روز گذشته مهلتی دو هفتهای برای تصمیمگیری درباره پیوستن امریکا به حملات اسرائیل علیه ایران تعیین کرد.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی هشدار داده که هرگونه ورود نظامی امریکا «بدون تردید با صدمه جبرانناپذیر همراه خواهد بود.»
رهبران اروپایی امیدوارند که با دستیابی به توافقی دیپلوماتیک پیش از پایان این مهلت، از تشدید بیشتر بحران جلوگیری شود.
کمیساریای عالی ملل در امور پناهندگان به مناسبت روز جهانی مهاجرت، گفت که بازگشتکنندگان افغان با خستگی و نگرانی از آنچه در افغانستان در انتظارشان است وارد کشور میشوند. این سازمان گفته زنان و دختران بازگشتکننده به شدت نگران دسترسی به آموزش و اشتغالاند.
کمیساریای عالی ملل متحد جمعه، ۳۰ جوزا گفت که استقامت، شجاعت و تابآوری مهاجران افغان الهامبخش است. این سازمان افزود که امروزه هزاران مهاجر افغان درحال بازگشت به کشوری هستند که وضعیت آن پس از چهار دهه درگیری هنوز بهبود نیافته است.
ملل متحد هشدار داد که جابجاییهای گسترده جمعیتی میتواند شکنندگی وضعیت افغانستان را افزایش داده و میلیونها انسان را در معرض خطر قرار دهد.
کمیساریای عالی ملل متحد تصریح کرد که در حال حاضر از بازگشتکنندگان و دیگر افراد آسیبپذیر در سراسر کشور حفاظت میکند. این نهاد بینالمللی گفته که کارمندانش در مرز ایران و پاکستان به بازگشتکنندگان افغان مشاوره روانی و کمکهای اضطراری ارائه میدهند.
دفتر ملل متحد برای پناهندگان همچنین اضافه کرده است که با کاهش شدید بودجه روبهرو است و نمیتواند برنامههای ارائه کمک به بازگشتکنندگان افغان را حفظ کند. این سازمان در روز جهانی پناهندگان از جهان خواست که پشت مردم افغانستان را خالی نکند و در این شرایط دشوار در کنار آنها بیاستد.