د امیرخان متقي سره د بریتانیا د یوه روغتون د تبلیغي ملا کتو غبرګونونه راپارولي

نوموړی زیاتوي، اورېدلي یې دي چې د طالبانو د دفاع وزیر ملا یعقوب کورنۍ هم په پاکستان کې ده.

د طالبانو د مشرانو او قوماندانانو کورنۍ له پخواني حکومت او ناټو ځواکونو سره د جګړې پر مهال د پاکستان او قطر په ګډون د سیمې په بېلابېلو هېوادونو کې مېشتې وې.

په پاکستان کې د طالبانو د کورنیو شتون له دغې ډلې د پاکستان د ملاتړ نښه ګڼل کېده اوپر وړاندې یې ګڼ اعتراضونه شوي دي.

په افغانستان کې د طالبانو له واکمنۍ را وروسته لا هم څرګنده نه ده چې د طالب مشرانو کورنۍ ولې په پاکستان کې اوسي؟

د پاکستان پخواني سفیر د طالبانو د انزوا په اړه د خپلو خبرو په یوه بله برخه کې وویل، د نړۍ هېوادونه لېوال وو چې د طالبانو د واکمنۍ تر «لومړیو اوو میاشتو» پورې له دې ډلې سره کار وکړي.

د هغه په ​​وينا، کله چې طالبانو د نجونو ښوونځي وتړل، له دوی سره د هېوادونو د تعامل کچه راټيټه شوه.

طالبانو د نړۍوالو دوه لویې غوښتنې؛ د نجونو تعلیم او د یوه ټول شموله حکومت جوړول له پامه غورځولي او دا یې خپله داخلي مساله ګڼلې ده.

خو نړۍوالې ټولنې او په تېره بیا لوېدیځو حکومتونو په پرله پسې توګه ټینګار کړی چې د ښځو له حقونو څخه سرغړونې له دغې ډلې سره د نړۍ د اړیکو پر وړاندې اصلي خنډ دی.

که څه هم پاکستان واک ته د طالبانو په راتګ کې لوی رول لوبولی، خو تر اوسه یې د طالبانو حکومت په رسمیت نه دی پېژندلی.

د پاکستان پخواني سفیر ټینګار وکړ، چې د افغانستان ګاونډیان او نړۍ په افغانستان کې د یوه ټول شموله حکومت رامنځته کېدو ته ترجیح ورکوي.

خو طالبانو د خپل توکمیز او ځانګړې ډلې حاکمیت رد کړی او د طالبانو د ریاست الوزرا د ازبک مرستیال عبدالسلام حنفي په څېر اشخاصو شتون یې د ټول شموله حکومت نښه بللې ده. خو دا ټول هغه اشخاص دي چې د طالبانو په ډله پورې تړلي دي.

منصور احمد خان د جمهوري دولت د وروستي ولسمشر ډاکتر محمد اشرف غني د حکومت په وروستیو کلونو کې په کابل کې د پاکستان د سفیر په توګه وګومارل شو او د هغه ماموریت واک ته د له رسېدو وروسته پای ته ورسېد، چې پر ځای یې عبیدالرحمان نظاماني په کابل کې د دغه سفارت شارژدافیر او مشر په توګه وټاکل شو.

پاکستان د طالبانو له مشر څخه وروسته له هغې دا غوښتنه کوي، چې د ډېورنډ کرښې په اوږدو کې ترهګریزو بریدونو زور اخیستی.

پاکستان یو جګپوړی ډیپلومات د درې ورځني سفر لپاره کابل ته له دې څرګند پیغام سره استولی و، چې طالبان باید د دوحې په تړون کې له نړۍوالې ټولنې سره کړې ژمنې عملي کړي.

ایکسپریس ټریبیون زیاتوي، د افغانستان لپاره د پاکستان د ځانګړي استازي اصف دراني په مشرۍ پاکستاني لوري د طالبانو پر جګپوړو مشرانو فشار راوړ، چې طالبان باید ټي ټي پي ته د افغانستان په خاوره کې د فعالیت اجازه ورنه کړي او په خپلو کړو ژمنو باید عمل وکړي.

دغه هیئت د طالبانو له مشره دا هم وغوښتل چې د یوه فرمان په صادرولو دې د پاکستان پر وړاندې بریدونه منع او حرام وګني.

د ایکسپریس ټریبیون ورځپاڼه د ځینو کره سرچینو په حواله زیاتوي؛ دا فرمان وروسته له لیکلو په عامه توګه نه دی خپور شوی، خو پاکستان له طالبانو غوښتي چې دا فرمان دې په علني توګه خپور کړي.

د طالبانو د دفاع وزیر ملا یعقوب تېره اوونۍ په خپلو خبرو کې دا څرګنده کړه، چې د طالبانو مشر اعلان کړی، چې له هېواد څخه بهر بریدونه کول جهاد نه دی.

نوموړي په ښکاره د کوم هېواد نوم نه دی اخیستی خو معلومیږي چې اشاره یې پاکستان ته وه.

سرچینه زیاتوي چې پاکستان په کندهار کې د طالبانو له مشره یو یواضح او ښکاره فرمان صادرول غواړي، چې پکې د ټي ټي پي له خوا په پاکستان کې کېدونکي بریدونه غېراسلامي وبلل شي.

پاکستان په ځینو ترهګریزو بریدونو کې د افغان اتباعو د لاس لرلو په اړه اندېښنه څرګنده کړې.

د پاکستان د پوځ مشر جنرال عاصم منیر د دوشنبې په ورځ (د زمري ۱۶مه) په پېښور کې خبرداری ورکړ او ویې ویل چې په ترهګریزو بریدونو کې د افغانانو لاس لرل د سیمې ثبات ته زیان رسوي.

خو د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد بیا سې شنبې په ورځ (د زمري ۱۷مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې دوی د پاکستاني چارواکو تورونه په بشپړ ډول ردوي او په خپل ګاونډي هېواد کې ناامني نه غواړي.

نوموړي له ایرنا خبري اژانس سره په مرکه کې ویلي، چې امریکا هڅه کوي له نورو هېوادونو سره د افغانستان د تعامل مخه ډب کړي.

قُمي زیاتوي؛ امریکا د طالبانو یو شمېر مشران په تور لېست کې اچولي او هم د افغانستان د کنګل شویو پېسو څخه د فشار د وسیلې په توګه کار اخلي.

د نوموړي په خبره؛ امريکا نه غواړي په افغانستان کې ثبات او امنیت راشي؛ ځکه ویره لري چې يو باثباته افغانستان به د چين په څېر د هغو هېوادونو پانګونه راجلب کړي چې امريکا ورسره په جدي سيالۍ کې ده.

قُمي د سیمه ییزې همکارۍ غوښتنه هم وکړه او زیاته یې کړه؛ د کابل واکمنان باید وهڅول شي چې په سیمه ییزې همکارۍ کې همغږي شي.

په کابل کې د ایران سفیر د ملګرو ملتونو له خوا د دوحې غونډې ته په اشارې وویل، چې په افغانستان کې د تروريزم په اړه د ګاونډيو هېوادونو د اندېښنو په پام کې نيولو سره ايران او پاکستان کولاى شي؛ له افغانستان سره همکاري وکړي.

نوموړی زیاتوی چې نړۍواله ټولنه باید سیمه ییزو علایقو ته په کتو له طالبانو سره تعامل وکړي.

کاظمي قُمي امنيتي مسايلو ته په اشارې سره وويل؛ دښمنان د نشه يي توکو د قاچاق او تروريزم په څېر د جرمونو په ترسره کولو او د ايران او افغانستان ترمنځ د اوږدې پولې په کارولو سره د ناامنۍ د رامنځته کولو په لټه کې دي.

دا چې دا دښمنان څوک دي؟ په اړه یې څه نه دي ویلي.

د ایران سفیر زیاتوي، چې اوس مهال افغانستان د ترهګرۍ او ګڼو ستونزو سره مخ دی او امریکا د داعش ډلې پر ځای د افغانستان هغه ځانګړي ځواکونه چې د دوی له خوا روزل شوي وو، په افغانستان کې ځای پر ځای کړي.

قُمي وايي، چې د افغانستان د وضعیت په اړه یې له ګاونډیو هېوادونو او په ځانګړي ډول له پاکستان سره منظمې مشورې روانې دي.

د یادونې وړ ده؛ له دې مخکې هم د ایران سفیر ورته څرګندونې کړې وې او امریکا یې په افغانستان کې د بې ثباتۍ ذمه واره بللې وه.

د ایران انلاین خبر؛ په افغانستان کې د ایران د پخواني ډېپلومات محسن روحي صفات په حواله وايي، چې له طالبانو سره د اوبو کړکېچ ورځ تر بلې پیاوړی کېدونکی او د ډېپلوماتیکو خبرو له حوصلې وتلی دی.

نوموړی زیاتوي؛ چې ایران باید په افغانستان کې د اوبو حق د بېرته تر لاسه کولو لپاره ځینې د فشار وسایل ساتلی وای او د دې مسالې حل یوازې ډېپلوماتیکه لار نه ده.

دا چې دا غېر ډېپلوماتیکه لار به څه وي؟ نوموړي یې په اړه څه نه دي ویلي، خو له دې وړاندې د ایران ولسمشر طالبانو ته په اشارې ویلي وو؛ چې ایران ته دې د اوبو حق ورکړي: “چې بیا ونه وایئ چې موږ ته چا نه وو ویلي”.

روحي صفات د اوږدمهاله شخړو د حل لپاره د ایران ډېپلوماتیکه ستراتېژي کمزورې وښوده او ویې ویل: "موږ بله چاره نه لرو، هېڅوک له یوه اړمن هېواد سره معامله نه کوي او هېڅوک له یوه داسې حکومت سره هم معاملې ته تیار نه دي؛ چې خپله بې کېفایتي په خپله مني”.

نوموړی دا څرکندونې په داسې مهال کوي چې تېره ورځ د ایران د بهرنیو چارو وزارت اعلان وکړ؛ چې د دوی یو هیئت له طالبانو سره د خبرونو لپاره کابل ته تللی.

په دې وروستیو کې د ایران او طالبانو تر منځ د هلمند سیند پر اوبو ناندرې راپورته شوي، د ایران حکومت ادعا کوي؛ چې طالبان د ایران او افغانستان تر منځ د اوبو شوي تړون ته ژمن نه دي. خو طالبان بیا وايي؛ د وچکالۍ له امله اوبه کمې شوي نو ځکه ایران ته په ټاکلې اندازه اوبه نه ورکول کیږي.

د یادونې وړ ده چې څو ورځې وړاندې بلومبرګ خبري اژانس په یوه راپور کې ویلي وو؛ چې طالبانو د ایران پولې ته څېرمه د سلګونو ځانمرګو بريدګرو په ګډون زرګونه سرتېري ځای پر ځای کړي او له ایران سره جګړې ته چمتو دي.

وروستیو کې نړیوال بانک هم ویلي، چې په افغانستان کې کلنی پړسوب یا انفلاسیون د دې میلادي کال تر مې میاشتې ۲.۸۳ سلنه و.

دغه بانک په خپل راپور کې ټینګار کړی چې تر دغې میاشتې د تورم کمېدل د تېر کال پرتله د خوراکي توکو د ۵.۸۵ سلنه کمښت سره تړلي دي.

نړیوال بانک په افغانستان کې د پړسوب کچې د کمېدو په هکله زیاته کړې، د ۲۰۲۰ کال لومړیو شپږ میاشتو کې د توکو د نړیوالې بیې د ناڅاپه پورته کېدو او د خوراکتوکو په عرضه کې د ګدوډۍ له امله په دغه هېواد کې تورم زیات شوی و.

طالب چارواکو د چارشنبې په ورځ د اګست پر ۹ خبري غونډه کې دا ادعا هم وکړه چې دمګړۍ په بانکونو کې د نویو حسابونو لباره کوم محدودیت نشته و مشتریان هر وخت په هره اندازه پیسې اېستلی شي.