دا یو له هغو اوږدو سړکونو دی، چې د ټرافیکي پېښو له امله یې ډېرې کورنۍ د غم پر ټغر کښېنولې او مساپر ورڅخه ډېرې زړه بوږنوونکې خاطرې لري. دغه سړک چې له کابله پیل دی میدان وردګ، غزني، زابل، کندهار، هلمند، نیمروز، فراه او هرات ولایتونه سره نښلوي.
دغه سړک شل کاله وړاندې د امریکا، جاپان او سعودي عربستان په ۱۸۰ ملیونه ډالرو رغېدلی و، خو د دوامداره جګړو او د باري موټرو له امله يې ډېره برخه ویجاړه شوې او ډېر لوی پلونه او پلچکونه د طالبانو له خوا د کېښودل شویو ماینونو له امله ویجاړ شوي دي.
د کابل ـ کندهارـ هرات دغه سړک ۹۰۰ کیلومتره اوږدوالی لري او ۴۶ لوی پلونه ۱۷۱۶ پلچکونه یې چې د ماینونو او سېلابونو له امله ویجاړ شوي دي رغېدو ته اړتیا لري.
د تېر حکومت پر مهال هم د زابل ولایت اړوند سیمو کې د دغه سړک د جوړېدو هڅې وشوې، خو د نا امنیو او د حکومت د نه پاملرنې له امله رغنیزې چارې یې نیمګړې پاتې شوې.
پر افغانستان د طالبانو له واکمنېدو سره سم ، طالب چارواکو د یاد سړک د رغېدو ژمنه وکړه، چې په لومړي پړاو کې د کندهار او زابل ترمنځ دغه سړک ورغوي، خو د نږدې دوو کلونو په تېرېدو سره دا ژمنه پوره نه شوه.
د طالبانو د ټولګټو چارو وزارت له لوري تېر کال د یاد سړک په اوږدو کې د زابل ولایت اړوند سیمو کې یې د ځینو برخو د جوړېدو چارې پیل شوې وې، خو د ناڅرکند دلیل له امله دغه چارې په ټپه ودرېدې.
د شفیع الله په نوم یو مساپر د طالبانو د کابل ـ کندهار د سړک جوړونې د ژمنې په اړه داسې وايي:« د کابل ـ کندهار سړک یواځې په رسنیو کې جوړ دی په حقیقت کي د یاد سړک ۲۰ کیلومتره ساحه جوړه شوې، نوره پاتې ده.»
دغه کنډ و کپر سړک د ولایتونو ترمنځ تګ راتګ هم ستونزمن کړی دی.
د حیات الله په نوم یو سوداګر افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وایي :« کلونه، کلونه کېږ، چې زه پر دغه سړک له کابله تر هراته تګ راتګ کوم، زه د سفر پر مهال حتمن د یوې او یا د ډېرو ټرافیکي پېښو سره مخ شوی یم، داسې ټرافیکي پېښې چې په ګڼ شمېر کې مساپر هم په کې وژل شوي دي.»
د کابل ـ کندهار پر سړک ټرافیکي پېښې بیا د دغې لویې لارې هغه اړخ دی، چې ډېرې کورنۍ یې د غم پر ټغر کښېنولې دي.
د هلمند اوسېدونکی عبدالتواب وايي:« هغه ورځ مې هیڅ له یاده نه وځي چې د کابل ـ کندهار پر سړک په ټرافیکي پېښه کې مې ځوان ورور ووژل شو، خور او د خور درې اولادونه مې سخت ټپیان شول. د غرمې دوولس بجې وې چې خبر شوم هغه ۳۰۴ ډوله مساپر وړونکي موټر ټکر کړی چې زما د کورنۍ غړي له کابل څخه هلمند ته پکې راتله، موټر د کندهار د ژړۍ ولسوالۍ د حوض مدد په سیمه کې له بل موټر سره ټکر کړی و، دواړو موترو کې ډېر کسان وژل شوي وو، هغه ورځ مې د ځوان ورور جسد د کندهار له میرویس روغتون څخه تسلیم کړ او هغه غم مو ټوله کورنۍ تر اوسه زهیروي.»
دا یوازې د عبدالتواب کیسه نه ده، چې د سړک د خرابوالي او د موټر چلوونکي د بې غورۍ له امله یې خلک د غم پر ټغر کښېنولي، بلکې لسګونه نورې دغسې غمجنې او خونړۍ پېښې هره ورځ د دې سړک په اوږدو کې تکراریږي.
د سړک د خرابۍ او د مزل د اوږدېدو له امله د سپرلۍ او باري موټرو کرایې هم لوړې دي.
سوداګر وايي، طالبانو د لوړو مالیاتو تر څنګ اوس ټرانسپورټي کرایې هم لوړې کړې دي.
محمد طاهر وايي:« کرایې ډېرې لوړې دي ځکه ټرانسپورټي شرکتونه موږ ته وايي، چې سړک ډېر خراب دی او دوی د یوه ساعت لاره په درېيو ساعتونو پرې کوي.»
بل خوا ټرانسپورټي شرکتونه هم د لارو له خرابوالي شکایت کوي او وايي:« زموږ هر موټر د ملیونونو افغانیو بیه لري؛ خو د سړک خرابولي له امله اوس سخت زیانمن شوي یو، د افغانستان د شمال لوري د سړکونو پرتله د سویلي سیمو سړکونه ډېر خراب دي او موږ اړ یو، چې د مساپرو د لېږد لپاره پر دغه سړک زاړه موترونه وکاروو؛ خو مساپر راسره سخت جنجال کوي.»
خو طالب چارواکي وايي، دمګړې د کندهار ـ کابل سړک د رغېدو چارې په چټکۍ روانې دي.
څو ورځې وړاندې ملت ته د حکومت د حساب ورکولو په پروګرام کې د طالبانو د ټولګټو چارو وزارت مرستیال مولوي عبدالکریم فاتح رسنیو ته ویلي و، له غزني تر کندهاره د لارې جوړول په اوو برخو وېشل شوي او د اوو بېلابېلو شرکتونو سره تړونونه لاسلیک شوي دي.
نوموړی وایي:« په تېر یوه کال کې له کابله تر کندهاره، له کندهاره تر ارزګانه، د کندهار د معروف او ارغستان تر منځ سړک، او د شمالي او سویلي سالنګ د سړکونو د رغېدو تړونونه يې له رغنیزو شرکتونو سره لاسلیک کړي او د ټولو پروژو کار روان دی.»
خو د طالبانو پر ژمنو ګڼ افغانان بې باوره شوي او وايي، طالبانو د کابل ـ کندهار سړک د رغېدو پروژه په نږدې دوو کلونو کې دوه ځله پرانېستهو خو لا هم د دغه سړک ډېره برخه ویجاړه پرته ده.
