ملاله یوسفزۍ فیفا ته: د افغانستان ښځینه فوټبال لوبډله په رسمیت وپېژنئ

د اسپانیا او انګلنډ دا سیالي د اسټرالیا په سیډني لوبغاړي کې تر سره شوه. لوبډلمشرې اولګا کارمونه د لوبې د لومړۍ نیمايي په ۲۹ دقیقه کې ګول وکړ.

تر اخره دواړو لوبډلو د بل ګول هڅه وکړه، خو څه یې ترلاسه نه کړل او اسپانیا اتلولي خپله کړه.

د سږني نړیوال جام دویم مقام انګلنډ او دریم ځای هم سوېډن خپل کړ.

د ښځو د فوټبال جام تر پایلوبې وروسته د اسپانیا لوبغاړې ای تانا بونماتي د سیالیو د غوره لوبغاړې طلايي توپ او د انګلنډ ګولساتې مري ارپس د غوره ګولساتې جایزه وګټله.

د اسپانیا نولس کلنه لوبغاړې سلما پارالولو چې د دې سیالیو حساسو پړاوونو کې یې ګولونه کړي وو، تر ټولو بهترینه ځوانه لوبغاړې غوره شوه.

اسپانیا پایلوبې ته د رسېدو پړاو کې سویس، هالنډ او سوېډن مات کړي وو او د انګلنډ لوبډلې هم دغه پړاو کې نایجیریا، کلمبیا او اسټرالیا له خپلې مخې لرې کړې وې.

د انګلنډ د ښځو ملي لوبډله هم څلور کاله وروسته پایلوبې ته وتلې وه او که دا سیالي یې ګټلی نو تاریخ کې به یې اول ځل نړیوال جام خپلاوه.

د ۲۰۲۳ کال د ښځو فوټبال نړیوال جام سیالیو کې اول ځل ۳۲ لوبډلو ګډون درلود. د اسټرالیا او نوي زیلنډ په کوربتوب دې سیالیو کې د پایلوبې په ګډون۶۴سیالۍ وشوې.

دغه سازمان نن یکشنبه(د زمري ۲۹مه) په یوې خپره کړې اعلامیه کې له خلکو غوښتي، چې له دوی سره په دغه انلاین کمپاین کې برخه واخلي او د دوی له خوا خپره کړې اعلامیه لاسلیک کړي.

دوی زیاتوي، چې طالبانو په تېرو دوو کلونو کې په سیستماتیکه توګه له بشري حقونو څخه د ملاتړ ټولې ادارې له منځه یوړې او په زرګونه افغانان یې شکنجه، زنداني او وژلي دي.
په اعلامیې کې له نړۍوالې ټولنې غوښتل شوي، چې له یاد سازمان سره دې د افغانستان د خلکو د ازادۍ، کرامت او د ژوند د حق لپاره ودرېږي او له طالبانو دې حساب وغواړي.

دغه سازمان وايي، چې تر اوسه یې نېږدې ۱۹۸ زره برېښنايي لاسلیکونه راټول کړي دي.

د بخښنې نړۍوال سازمان زیاتوي، چې طالبانو د بشري او ښځو د حقونو د ساتنې په برخه کې نه یوازې دا چې خپلې کړې ژمنې ماتې کړي؛ بلکې د تاوتریخوالي لړۍ یې لا چټکه کړې ده.

دوی وايي، چې طالبان دې د زده کړو او کار په ګډون د ښځو او نجونو د حقونو د تامین تضمین وکړي او د ښوونځیو او پوهنتونونو دروازې دې د نجونو او مېرمنو پر مخ خلاصې کړي.

دغه سازمان زیاتوي، په افغانستان کې باید د بشري حقونو د سرغړونو او جنګي جرمونو لپاره د عادلانه محاکمو او د اعدام سزا ته د رسېدو پرته د اغېزناکې او شفافې پلټنې او حساب ورکونې مېکانېزم رامنځته شي.

په اعلامیه کې له طالبانو غوښتل شوي، چې دوی دې د همجنس ګرایانو، بشري حقونو فعالینو، مدنې ټولنې پر غړیو، قاضیانو، وکیلانو، خبریالانو او د پخواني حکومت پر کارکوونکو له حملو او فشارونو لاس واخلي.

خو طالبانو بیا په وار – وار د نړۍوالو سازمانونو او ټولنو دغه نیوکې او غوښتنې رد کړي دي، دوی ویلي، چې په افغانستان کې له بل هر وخت څخه بشري حقونو ته درناوی کیږي او د ښځو د حقونو ساتنه په ښه شکل ترسره کیږي.

دوی د نجونو او مېرمنو د کار او زده کړې د حق مساله د افغانستان داخلي مساله ګڼي او زیاتوي، چې نړۍواله ټولنه د افغانستان په داخلي چارو کې د مداخلې حق نه لري.

هڅه مو وکړه چې د بخښنې د نړۍوال سازمان د اعلامیې په تړاو د طالبانو نظر راواخلو؛ خو له پرلپسې اړیکو نیولو سره هم ونه توانېدو.

دا لوبه د بریزبین په لوبغالي کې ترسره شوه او د کوربه هېواد په توګه استرالیا ونه شو کړای چې کوم مډال وګتي. سویډن هم په دغو سیالیو کې د څلورم ځل لپاره دریم ځای خپل کړ.

د ۲۰۲۳ کال د فوټبال نړیوال جام سیالیو کې اول ځل ۳۲ لوبډل, ګډون لري. دا سیالۍ د اسټرالیا او نوي زیلنډ په کوربتوب روانې وې او تر ۶۳ لوبې پکې وشوې.

د انګلنډ او اسپانیا لوبډلې د دې اتلولۍ پایلوبې ته وتلې او سبا سره لوبېږي.

رضايي د تکواندو د نړیوال فسټیوال په نیمه پایلوبه کې د جنوبي کوریا«جون ون جینوګ» ته په ماتې ور کولو سره د سپینو زرو مډال ګټلی و.

نوموړي د پاکستان لوبغاړي شاه زېب خان ته هم ماتې ور کړې وه.

دا وايي، یوه ورځ دې نړیوال لوبغاړي ته د ستنېدو لپاره یوازې خوب لیدلی شي.

نوموړې د اسټرالیا له اې بي سي تلوېزون سره په مرکه کې وايي، کله به یې چې د افغانستان په نوم لوبه کوله، ځان ورته زړور، پیاوړی او ویاړلی ښکارېده.

د هغې په خبره: «د لوبې ګټل یا بایلل مهم نه و، مهمه دا وه چې خپل بیرغ مو پورته کړی و او په هېواد کې د نورو مېرمنو غږ و.»

دوه کاله مخکې پر افغانستان د طالبانو واکمنېدو پسې د فعالانو، حقوقپوهانو او د افغان لوبډلې د پخوانۍ مشرې له هڅو وروسته اسټرالیا دې لوبغاړو ته بېړنۍ ویزې ور کړې.

د ملبورن د اې لیګ کلب په ملاتړ دې افغان لوبډلې تېر کال یوه ایالتي لیګ کې هم لوبه وکړه.

خو دا لوبډله په نړیوالو لوبو کې له سیالیو بې برخې شوې ده، ځکه فیفا یا د فوټبال نړیواله اداره یې په رسمیت نه پېژني.

د ښځو نړیوال جام ته په پام په یوه لیک کې د څو اونیو په ترڅ کې نږدې یو لک شپېته زره کسانو له فیفا د افغان جلا وطنه لوبډلې د رسمیت پېژندلو غوښتنه وکړه.

د سولې نوبل جایزه ګټونکې او پښتنه ملاله یوسفزۍ هم د دوی ملاتړې ده او له سپورتي چارواکو یې غوښتي چې د جسني انډول لپاره هڅې بهترې کړي.

ټاکلې ده چې نوموړې په ملبورن کې سبا د افغانستان د ښځو فوټبال لوبډلې سره وویني.

100%

د افغانستان د نارینه وو فوټبال لوبډله د فیفا له خوا په رسمیت پېژندل کېږي، همدا وجه ده چې د ښځو فوټبال لوبډلې پخوانۍ مشره خالده پوپل وایي، فیفا باید دوی هم په رسمیت وپېژني.

خو فیفا وايي، چې دا د افغانستان کورنۍ مسله او د دې هېواد د فوټبال فدراسیون سره تړلې ده.

د فیفا یوه ویاند ویلي، دا اداره تر هغه یو لوبډله په رسمیت نشي پېژندلی چې د اړوند هېواد ادارې په رسمیت پېژندلې نه وي.

خو د فیفا دا اصول په داسې مهال دي چې طالبانو پر نجونو او ښځو د نورو بندیزونو سره د دوی پر لوبه هم بندیز لګولی دی.

د ۲۰۲۳ کال د فوټبال نړیوال جام سیالیو کې اول ځل ۳۲ لوبډلې ګډون لري. دا سیالۍ د اسټرالیا او نوي زیلنډ په کوربتوب روانې دي.

د انګلنډ او اسپانیا لوبډلې د دې اتلولۍ پایلوبې ته وتلې دي او د راتلونکي یکشنبه سره لوبېږي.