د امریکا په کلفرونیا کې د ډزو له امله د بریدګر په ګډون لسو کسانو ته مرګ ژوبله اوښتې

نوموړي تېره ورځ ناوخته؛ وروسته له هغې چې طالبانو متحده عربي اماراتو ته د زده کړو لپاره د یو شمېر افغان نجونو مخنیوی وکړ، رسنیو ته ویلي، چې زده کړو ته د لاسرسي حق د ښځو او نجونو له بنسټیزو حقونو څخه دی او باید مخنیوی یې ونه شي.

هغه زیاتوي، چې د نجونو او مېرمنو پر وړاندې دا ډول بندیزونه ټول افغانستان ته په اوږد مهال کې پر زیان تمامیږي او طالبان باید له دغو ډول کړنو لاس واخلي.

د سوتو نینو په خبره، چې طالبان باید د ټولو نړۍوالو قوانینو په رڼا کې د کړیو ژمنو عملي کولو ته ژمن پاتې شي.

د ملګرو ملتونو د ویاند مرستیالې زیاته کړه، چې دوی به د ښځو د حقونو ملاتړ ته دوام ورکړي او افغانستان د ښځو له مشارکته پرته پرمختګ نه شي کولی.

نوموړې زیاتوي: “په حقیقت کې دا د خواشینۍ وړ خبره ده، چې ښځې خپل حقونه غواړي مګر پر وړاندې یې خنډونه جوړیږي".

د یادونې وړ ده چې د متحده عربي اماراتو د الحبتور ګروپ مشر احمد الحبتور یو شمېر افغان kجونو ته د زده کړو زمینه برابره کړې وه، چې د طالبانو له خوا یې د سفر پر مهال مخنیوی وشو.

دغې چارې په کور دننه او بهر د یو شمېر نړۍوالو سازمانونو غبرګونونه راپارولي او طالبان یې له بشري حقونو څخه په سرغړونه تورن کړي دي.

ټرمپ باید د نورو تورنو اشخاصو په څېر چې په اتلانټا کې د جنایي تورونو سره مخ دي، د فولټون کانټي زندان ته د انځور اخیستلو او ګوتو لګولو لپاره حاضر شي.

رویټرز راپور ورکړی، چې د ډونالډ ټرامپ ملاتړي او مخالفین به د هغه عکس په پراخه کچه خپروي، ځکه چې هغه په ۲۰۲۴ میلادي کال ټاکنو کې سپینې ماڼې ته د بیاځلي ننوتلو هڅه کوي.

پخوانی ولسمشر له دیارلسو تورنو سره چې بدنامه کول او په دولتي چارواکو د فشار راوړل ترڅو د ټاکنو پایلې بدلې کړي، مخامخ دی.

۷۷ کلن ټرمپ دغه تورونه رد کړي او ویلي یې دي، چې د سیاسي انګیزو له مخې د ده پر وړاندې دا قضیه پرانیستل شوې ده.

د فولټون کانټي په زندان کې د هغه حضور محاکمو ته د ننوتلو په معنا نه دی. ډونالډ ټرمپ د ۲۰۰ زره ډالرو د ضمانت په ورکولو هم موافقه کړې او د دې ضمانت لس سلنه به نن په زندان کې ورکړي.

دا زندان د خپلو بدو شرایطو او د رپ د سندرو الهام بخښوونکي ځای له امله مشهور دی.

لا معلومه نه ده، چې د ټرامپ څومره پلویان به په دې ګرمه هوا کې د هغه د ملاټړ لپاره راشي.

ډونالډ ټرمپ د امریکا په تاریخ کې لومړنی ولسمشر دی، چې په جرم تورن او محاکمه کېږي. هغه په ​​ټوله کې له ۹۱ جلا جنایي تورونو سره مخ دی.

دغه سازمان په افغانستان کې د بشري ناورین اصلي لامل اوږده جګړه، بې ثباتي، وچکالي او طبعي ناورینونه په ګوته کوي او وايي، چې ورځ تر بلې ګواښونه زیاتېدونکي دي.

ډبلیو ایچ او پر خپلې ویب پاڼه لیکلي، چې د ۲۰۲۱ کال په اګسټ کې د اړمنو خلکو شمېر ۱۸.۴ میلیونو خلکو ته رسېده؛ مګر د ۲۰۲۳ کال د اګسټ په میاشت کې دا شمېر ۲۸.۸ میلیونو ته لوړ شوی، چې دا بدلون د اندېښنې وړ دی.

دغه سازمان د خپلې بودیجې د کمښت خبرداری ورکوي او وايي؛ که چېرې بودیجه یې همداسې کمه پاتې شي لېرې نه ده، چې په افغانستان کې ۸۷۵ زره په خوارځواکۍ اخته ماشومان به لا له سختو ستونزو سره مخ شي.

ډبلیو ایچ او زیاتوي، چې دوی په روان کال کې نېږدې ۱۲۵ میلیونو ډالرو ته اړتیا لري، خو تر اوسه یې په کافي اندازه بودیجه نه ده تر لاسه کړې.

یاد نړۍوال سازمان تېره اونۍ هم له نړۍوالې ټولنې غوښتنه کړې وه چې په افغانستان کې دې د روغتیا د راتلونکي بحران د مخنیوي په موخه له افغانانو سره بشري مرستې زیاتې کړي.

د روغتیا د نړۍوال سازمان په خبره؛ که دوی ته بودیجه ونه رسي نو په افغانستان کې به ۸ میلیونه افغانان د بنسټیزو روغتیايي او ژوند ژغونې له خدماتو څخه بې برخې شي، ۴۵۰ زره ناروغان به د ټروما او ژوند ژغورنې مناسبو خدمتونو ته لاس رسی ونه لري او ۱.۶ میلیونه په عصبي او روحي ناروغیو اخته کسان به له رواني مشورو بې برخې شي.

د روغتیا نړیوال سازمان لوی ريیس ټیډروس ادهانوم بیا په افغانستان کې روان وضعیت ډېر خواشینونکی بللی او زیاته کړې یې ده، چې د امکاناتو د نه شتون له امله د ګڼو خلکو ژوند له ګواښ سره مخ دی.

ادهانوم په مرسته کوونکو غږ کوي، د افغانستان له خلکو سره دې بشري مرستې وشي، تر څو د دوی ژوند وژغورل شي.

د یادونې وړ ده، چې له دې وړاندې د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر اوچا هم په افغانستان کې د راتلونکي بشري ناورین په اړه خبرداری ورکړی و او زیاته کړې یې وه، چې د دغه هېواد له درېیو برخو څخه یې دوه برخې بشري مرستو ته اړتیا لري او که چېرې مرستې ونه شي ښايي یو لوی بشري ناورین رامنځته شي.

دا مهال برازیل، روسیه، هند، چین او سوېلي افریقا- د نړۍ اوڅارېدونکي یا نوي څرګندېدونکي اقتصادونه- د دې ټولنې غړي دي.

‍د سوېلي افریقا ولسمشر او د برېکس سرمشریزې کوربه سیریل رمافوسا د پنجشنبې په ورځ – د وږي ۲ـ د نویو کاندیدو غړو هېوادونو اعلانولو سره وویل:

«برېکس د یوې عادلانه نړۍ د جوړولو لپاره د خپلو هڅو یو نوی څپرکی پرانیستی، داسې نړۍ چې عادلانه، ټول شموله او سوکاله وي.»

نوي نوماند هېوادونه د راتلونکي کال د جنورۍ پر لومړۍ رسما د دې ټولنې غړي کېږی.

د سوېلي افریقا پر ولسمشر سربېره د هغه برازیلي سیال هم وویل، چې په راتلونکي کې نورو نویو غړو هېوادونو ته هم د برېکس دروازې پرانیستې دي.

د متحده عربي اماراتو مشر محمد بن زاید د برېکس د مشرانو د بلنې هرکلی کړی دی.

دا په ۲۰۱۰ کې له برېکس سره د سوېلي افریقا تر یو ځایېدو وروسته اول ځل د دې اقتصادي ټولنې پراختیا ده.

د برېکس اوسني غړي د نړۍ ۴۰ سلنه وګړي لري او ناخالص تولید یې هم د نړۍ ۲۰ سلنه برخه جوړوي.

له سوېلي افریقا پرته نور څلور غړي او بنسټګر هېوادونه یې د پراخوالي له مخې د نړۍ په اوو لومړنیو هېوادنو کې راځي.

د روسیې دولتي خبري اژانس ریانووستي؛ د پنجشنبې په ورځ (د وږی دویمه) د دغه هېواد د دفاع وزارت په حواله خبر ورکړ، چې د اوکراین څلور دیپوګان یې په بېلابېلو سیمو کې هم ویجاړ کړي دي.

د روسیې د دفاع وزارت ویلي، چې دوی خپل هدف ترلاسه کړی او ټول توغندي یې ټاکلي هدف ته رسولي دي.

مسکو وايي؛ په اوکراین کې د روسیې تر ولکې لاندې سیمو کې یې د کیف شپږ بریدونه هم شڼډ کړي دي.

د روسیې د بهرنیو چارو د وزارت ویاندې ماریا زاخارووا پرون (چهارشنبه د وږی لومړۍ) ویلي وو، چې د دغه هېواد پوځ به په مسکو کې د اوکراین د بې پیلوټه الوتکو د بریدونو ځواب ورکړي.