د افغانستان په ډېریو ولایتونو کې لوی کاروبارونه او سوداګري په پاکستانۍ کالدارو کېږي. د ملکیتونو له پلورلو نېولې بیا په ورځني ژوند کې د کارېدونکو عادي توکو پورې، ډېری راکړې ورکړې په کلدارو ترسره کېږي.
که څه هم د افغانستان کرنسي د پاکستانیو کالدار پرتله درې برابره لوړه او با ثباته ده؛ خو خلک د عادت له مخې پاکستانۍ کرنسي ډېره کارووي.
د افغانیو د کارولو د دودولو کمپاینونه د تېر حکومت پر مهال پیل شوي وو؛ خو ډېر ګټور نه وو او خلکو د پاکستانیو کلدارو کارولو ته دوام ورکړ.
پر افغانستان د طالبانو د واکمنېدو وروسته، طالبانو هم د افغانستان په یوشمېر ولایتونو کې د افغانیو د کارولو د دودولو او کلدارو د کارولو د مخنیوي لپاره کمپاینونه پیل کړه او ان په ځینو ولایتونو کې یې سرغړوونکي بندیان او کار ځایونه یی ور وتړل.
په کلدارو راکړه ورکړه تر ډېره په کندهار، هلمند ، زابل، ننګرهار، کونړ، خوست، بکتیا او ارزګان ولایتونو کې کېږي.
د محمد یاسین په نوم یو صراف وايي،:« دلته د کورونو پلور او پېر، د موټرو اخېستل او نورې ټولې لويې او وړې راکړې ورکړې په پاکستانۍ کلدارو او امریکایي ډالرو کېږي.
د ډاکټر فیس په کلدارو دی او ان د یوشمېر خصوصي دفترونو د کارکوونکو میاشتني امتیازات هم په پاکستاني کلدارو ورکول کېږي.»
سوداګر وايي، ډیورنډ کرښې ته نږدې ولایتونو په بازارونو کې له ډېر پخوا راهیسې کالدارې دود شوي او اوس خلک د عادت له مخې په پاکستانۍ کلدارو راکړه ورکړه کوي.
د تاج محمد په نوم یو سوداګر وايي:«په دغو ولایتونو کې د نورو کاروبارونو تر څنګ د نشه يي توکو کاروبار ډېر دی. تریاک، هیروین او کرسټال چې بیې یې لوړې دي له دغو ولایتونو څخه نورو هېوادونو ته قاچاق کیږي نو راکړه ورکړه يې هم په پاکستانيو کلدارو تر سره کیږي، او بیا د یادو نشه يي توکو څخه تر لاسه شوې پیسې په ولایتونو کې په نورو کاروبارونو کې لګول کیږي.»
د افغانستان په سویل کې یوازینی ولایت ارزګان دی چې هلته ځایي طالب چارواکو د تېرو دوو میاشتو راهیسې د کلدارو د راکړيګې ورکړې د مخنیوي په موخه یو لړ بندیزونه لګولي دي. خو لاهم ځایي خلک دغه بندیزونه جدي نه ګڼي.
د ارزګان ځایی چارواکو د پنج شنبې په ورځ د ( وږي ۳مه) رسنیو ته په استول شوې خبرپاڼه کې ویلي، چې د یاد ولایت په ګیزاب ولسوالۍ کې یې هغه کسان نیولي، چې په کلدارو یې راکړه ورکړه کوله:«څلور هغه کسان مو نیولي، چې د افغانیو پر ځای یې په کلدارو توکي پلورل او د نیول شویو کسانو سره به قانوني چلند کېږي.»
تر دې وړاندې هم په ارزګان کې ځايي طالب چارواکو لسګونه هغه هټۍ تړلې وې، چې د ارزګان په مرکز ترینکوټ ښار کې یې راکړه ورکړه په کلدارو کوله.
