د هلمند حقابه؛ ريیسي وايي، افغانستان ته د تخنیکي پلاوي د سفر راپور تر څېړنې لاندې دی

د جرمونو نړۍوالې محکمې ښاغلی پوتین په جګړه ییزو جرمونو تورن کړی او د هغه د نیولو امر یې صادر کړی؛ هغه څه چې کرملین یې په کلکه ردوي.

رویټرز د سې شنبې په ورځ (دوږي اوومه) راپور ورکړ ، چې د جي ۲۰ سرمشریزې ته د روسیې د ولسمشر نشتوالی ښایي بهر ته د سفر پرمهال د هغه د نیول کېدو ویره وي.

ښاغلي پوتین په سویلي افریقا کې د برېکس په سرمشریزه کې هم د ویډیو کنفرانس له لارې خبرې وکړې.

په ورته وخت کې الجزیرې راپور ورکړی، چې د هند لومړي وزیر نرېندرا مودي د دوشنبې په ورځ له ښاغلي پوتین سره تلیفوني خبرې کړي او د جي ۲۰ په سرمشریزه کې د روسیې د بهرنیو چارو وزیر سرګي لاوروف د ګډون په اړه "تفاهم" ته رسیدلي دي.

په دې ټیلیفوني خبرو کې ښاغلي پوتین د هند لومړي وزیر ته په سپوږمۍ کې د هند د بېړۍ د بریالۍ ښکته کېدو له امله مبارکي وویله.

په روانه میاشت کې هند او روسیې دواړه سپوږمۍ ته خپل څېړونکي واستول؛ مګر د روسیې سپوږمکۍ سپوږمۍ ته له رسېدو د مخه ولوېده، په داسې حال کې چې د هند څېړنیزه سپوږمکۍ د سپوږمۍ په سویل قطب کې ښکته شوه.

ایلوي فیلیون نن سې شنبه( د وږي ۷مه) پر خپلې ایکس(ټویټر) پاڼې لیکلي، چې دا مهال د افغانستان له نیمايي زیات اوسېدونکي بشري مرستو ته اړ دي.

دی زیاتوي، چې له هرو دوو افغانانو څخه یې یو روغتیايي خدماتو ته لاس رسی نه لري.

د فیلیون په خبره، چې په افغانستان کې ګڼ شمېر ماشومان په خوارځواکۍ اخته شوي او میلیونونه انسانان بشري مرستو ته اړتیا لري.

ایلوي فیلیون زیاتوي، چې دوی به د معلولینو د درملنې او توانمندۍ له مرکزو څخه خپل ملاتړ ته دوام ورکړي او هڅه به وکړي چې له افغان معلولیت لرونکو وګړو سره مرسته وکړي.

د سره صلیب د نړۍوالې کمېټې د رییس په خبره، چې د افغانستان خلک لا ډېرو بشري مرستو ته اړتیا لري او نړۍوال مرستندویه بنسټونه باید له افغانانو سره خپلو بشري مرستو ته دوام ورکړي.

په افغانستان کې د دې بنسټ دفتر د ایکس پر ټولنیزې شبکې(پخوانۍ ټویټر)لیکلي، چې د بودیجې د نشتوالي له امله د روغتیایي مرستو د وېش او د ژغورونکو لپاره د چټکې درملنې کمېدل په افغانستان کې د مېندو په مړینې په مستقیمه توګه اغېزه لري.

د روغتیا نړۍوال بنسټ په دې وروستیو کې په یوه راپور کې د افغانستان د روغتیايي سیستم د جدي اسیب پذیرۍ په اړه خبرداری ورکړی.

راپور د هغو جدي خطرونو د مخنیوي غوښتنه کړې، چې د خوړو د نه خوندیتوب، د ساري ناروغیو د خپرېدو او دوامدارې وچکالۍ له امله د میلیونونو خلکو ژوند ګواښي.

د روغتیا د نړۍوال سازمان د راپور له مخې؛ پر افغانستان د طالبانو له واکمنۍ وروسته په دې هېواد کې بشري مرستو ته د اړمنو کسانو شمېر له ۱۸،۴څخه ۲۸،۸ میلیونو ته لوړ شوی دی.

دغه بنست د افغانستان په ځپل شویو سیمو کې د مرستو او ملاتړ د زیاتولو پر بېړنۍ اړتیا ټینګار کوي.

د دغه بنسټ د شمېرو له مخې؛ د بودیجې د کمښت له امله د ۷،۵ میلیونه ماشومانو او ۳،۱ میلیون ښځو په ګډون ۱۴ میلیونه وګړي له روغتیايي مرستو بې برخې شوي دي.

تر دې مخکې د روغتیا په برخه کې یو شمېر مرستندویه بنسټونو د بودیجې د کموالي له امله د یو شمېر روغتیايي مرکزونو او روغتونونو د فعالیت د ځنډولو اعلان کړی و.

له دې سره؛ راپور پر نابرابرۍ ټینګار کوي چې د ۲۰۲۳ میلادي کال په لومړۍ نیمایي کې یوازې ۸.۴ میلیون خلکو مرستې ترلاسه کړي دي.

د تاجېکستان د بېړنیو پېښو کمېټه وايي، چې تر دا مهاله له کافرنهان سیند څخه شپږ جسدونه تر لاسه کړي، چې دوه یې ماشومان او څلور یې مېرمنې دي.

دوی زیاتوي، چې د پلټنې او ژغورنې ډلې په نورو ورکو شویو کسانو پسې لټه کوي او ښايي د مړو شمېره له دې هم پورته شي، تر دا مهاله په سیمه کې د پلټنې او ژغورنې عملیات روان دي.

دغه بارانونه د پلازمېنې دوشنبې په وحدت، تاجېک اباد، ورزوب او رودکي سیمو کې شوي، چې ګڼې کورنۍ یې بې کوره کړي دي، سړکونه او پلونه یې ویجاړ کړي دي.

تېره ورځ د تاجېکستان ولسمشر امام علي رحمان په یوې خبرپاڼې کې د ۱۳ کسانو د وژلو د خبر تر څنګ له بې ځایه شویو کورنیو سره د مرستې خبره کړې وه.

د یادونې وړ ده، چې په دې وروستیو کې موسمي بارانونو او سېلابونو د نړۍ په ګڼو هېوادونو کې مالي او ځاني زیانونه اړولي دي.

د سپینې ماڼۍ ویاندې کرین جان پییر د دوشنبې په ورځ (د وږي ۶مه) په یوې خبري غونډې کې وویل، چې د نجونو د زده کړو په اړه د امریکا دریځ روښانه دی.

نوموړې زیاتوي، چې په افغانستان کې افغانې نجونې باید ازاد ژوند وکړي او ښوونځيو ته لاړې شي.

د سپينې ماڼۍ وياندې زياته کړه، چې امريکا په افغانستان کې د نجونو د زده کړو په اړه څرګندې او ثابتې اندېښنې لري او تل یې روښانه کړي دي.

خو مېرمن جان پییر ټینګار وکړ، چې هېواد به یې د افغان ولس ملاتړ ته په داسې حال کې دوام ورکړي چې طالبان پیاوړي نه شي.

نوموړې د خپلو خبرو په یوه برخه کې د افغانو نجونو د تعلیم په برخه کې د امریکا د ولسمشر جوبایډن د ادارې ملاتړ ته په اشارې سره وویل، چې د امریکا حکومت په دوامداره توګه له طالبانو سره خپلې اړیکې او چلند ارزوي.

له څه باندې ۷۰۰ ورځو راهیسې طالبانو له شپږم ټولګي څخه پورته د نجونو ښوونځي او پوهنتونونه تړلي دي، د ښځو کار یې محدود کړی او پر ټولنیز ژوند یې بېلابېل بندیزونه لګېدلي دي.