خېبر پښتونخوا؛ ناپېژاندو وسلوالو په بنو کې د عوامي نشنل ګوند مشر وژلی

په پاکستان کې پر ماشومانو د جنسي تېري او زور زیاتي پر وړاندې دغه مبارزه کوونکی سازمان په خپل نوي راپور کې ویلي، چې د روان کال په لومړیو شپږو میاشتو کې پر ۲۲۲۷ ماشومانو جنسي تېره شوی دی.

راپور زیاتوي، چې دا شمېره تېر کال ۲۲۱۱ وه، مګر سږ کال په منځنۍ کچه هره ورځ پر ۱۲ ماشومانو جنسي تېری شوی دی.

د ماشومانو د ملاتړ دغه اداره وايي، چې په یادو ماشومانو کې یې ۱۰۲۰ کم عمره هلکان او ۱۲۰۷ یې نجونې دي.

په راپور کې راغلي، چې ښايي دا شمېره لا څو برابره زیاته وي، ځکه اکثره د جنسي تېري قضیې د کورنیو له خوا پټې ساتل کیږي.

دغه اداره په خپل راپور کې زیاتوي، چې ۷۴ سلنه د جنسي تېري قضیې په پنجاب، ۷ سلنه په اسلام اباد، ۳ سلنه په خېبر پښتونخوا او پاتې ۱۴ سلنه یې د پاکستان اړوند نورو سیمو کې ترسره شوي دي.

د دغه راپور په اړه د پاکستان حکومت په رسمي ډول څه نه دي ويلي.

د یادونې وړ ده، چې تېره میاشت هم د پاکستان په پنجاب او بلوجستان صوبو کې شپږ تنه په جلا – جلا پېښو کې د جنسي تېري په تور د پولیسو له خوا نیول شوي دي.

دغه اعتراض کوونکو نن دوه شنبه په اسلام اباد کې د یوې اعتراضیه غونډې په ترڅ کې د امریکا پر حکومت غږ وکړ، چې دوی په پاکستان کې له ګڼو ستونزو سره مخ دي او ژر تر ژره دې د دوی د پناه غوښتنې دوسیو ته رسیده ګي وکړي.

د افغانستان د اسلامي جمهوري دولت له سقوط وروسته زرګونه د P1 او P2 د پناه غوښتنې د قضیو لرونکي افغانان د خپلو قضیو د تعقیب لپاره پاکستان ته تللي؛ مګر لویه برخه یې لا هم بې سرنوشته پاتې دي.

دغو افغانانو په اسلام اباد کې د پولیسو له ناوړه چلند څخه هم شکایت وکړ او زیاته یې کړه، چې اکثره پناه غوښتونکي له ګڼو اقتصادي ستونزو سره مخ دي.

دغه اعتراض کوونکي زیاتوي؛ دوی ته ویل شوي وو، چې د پناه غوښتنې قضیه به یې له ۱۲ تر ۱۸ میاشتو وخت ونیسي؛ مګر د دوو کلونو په پوره کېدو لا هم دوی کوم قانع کوونکی ځواب نه دی تر لاسه کړی.

د یادونې وړ ده، چې تېره اونۍ هم په اسلام اباد کې یوې افغانې پېغلې چې د پي ۲ قضیه یې لرله، د نامعلوم برخلیک او اقتصادي ستونزو له امله ځانوژنه کړې ده.

د پاکستان سمندري ځواک په یوه بیان کې د یادې پېښې د تایید تر څنګ رسنیو ته ویلي، چې دغه پېښه د ازمایشي پرواز د جریان پر مهال رامنځته شوې ده.

اعلامیه زیاتوي، چې د چورلکې د الوتنې پر مهال په چورلکه کې تخنیکي ستونزه راپېښه شوې وه، چې پېلوټانو یې غوښتل بېړنۍ ناسته وکړي مګر چورلکه لوېدلې ده.

د پاکستان پوځ د یادې چورلکې پر لوېدو خواشیني څرګنده کړې او د پلټنو امر یې کړی دی.

د یادوړنې وړ ده، چې له دې وړاندې هم د پاکستان په بلوچستان کې یوه چورلکه رالوېدلې وه، چې پکې سپاره پېلوټان او پوځیان وژل شوي وو.

خو په ورته وخت کې په روانه میاشت کې له افغانستان څخه پاکستان ته واردات ۷۶.۳۲ سلنه کم شوي دي.

د نیشن ورځپاڼې د راپور له مخې؛ پاکستان د جولای په میاشت کې له افغانستان څخه څه د پاسه یو میلیون ډالر واردات کړي چې تېر کال شاوخوا څلور میلیونه ډالره وو.

د پاکستان د دولتي بانک "SBP" د شمېرو له مخې؛ د روان کال په جولای میاشت کې افغانستان ته ټولټال صادرات ۴۲.۱۷۳ میلیونه ډالره ښودل شوي وو. دا شمېره تېر کال (۲۰۲۲) شاوخوا ۳۱.۷۵۷ میلیونه ډالره وه.

سربېره پر دې؛ د پاکستان د دولتي بانک میاشتنۍ احصایې د صادراتو په مقدار کې بدلونونه ښیي، چې د جولای په میاشت کې صادرات د جون په پرتله شاوخوا 3.39٪ کمښت ښیي.

د روان کال په لومړیو میاشتو کې د پاکستان په صادراتو کې کموالی یوازې تر افغانستان پورې محدود نه و؛ بلکې په ټولیز ډول نورو هېوادونو ته د پاکستان صادرات ۴.۵۵ سلنه کموالی ښيي چې په ټولیز ډول له ۲۲۱۷.۰۴۹ میلیون ډالرو څخه ۲۱۱۶.۰۳۰ میلیون ډالرو ته راټیټ شوی دی.

له افغانستان څخه د پاکستان د وارداتو له کمېدو سره- سره د پاکستان د دولتي بانک میاشتنۍ احصایې ښيي، چې د روان کال په جولای میاشت کې په وارداتو کې سل په سلو کې زیاتوالی راغلی دی.

د جماعت اسلامي په نوښت او د پاکستان د پرچون اتحادیو په همکارۍ پرون په دغه هېواد کې د برېښنا بېل د زیاتېدو او انفلاسیون له امله کاربندیز هم شوی و.

سراج الحق په لاهور کې خبري ناستې ته دا کاربندیز کامیاب وباله او زیاته یې کړه، چې پکاره ده حکومت د برېښنا بېل پخواني حالت ته کړي.

د هغه په خبره، دا د حکومت ملامتي ده چې برېښنا یې ګرانه اخیستې ده. نوموړي وویل، ګوند یې هیڅوک نه پرېږدي چې د چا د برېښنا مېټر لرې کړي.

په پاکستان کې پر برېښنا سربېره تېل او ډېزل هم ګران شوي او ور سره انفلاسیون ډېر شوی او د روپۍ ارزښت کم شوی دی.

دې څو لاملونو د خوراکتوکو بیې هم پورته کړې خلک یې له ستونزو سره مخ کړي دي.