اروپايي ټولنه: په افغانستان کې د سولې او ثبات لپاره یوه ټولګډونه سیاسي پروسه اړینه ده

د طالبانو د دغه وزارت له خوا نن سې شنبه(د وږي ۲۰مه) په خپره شوې خپرپاڼه کې راغلي، چې دغه انسان تښتوونکي تېره شپه د کابل ښار په اتمه حوزه کې د دوی د وسلوالو له خوا وژل شوي دي.

خپرپاڼه زیاتوي، چې طالبانو تېره شپه د کابل ښار په کارته نو سیمه کې د انسان تښتوونکو پر یوه پټنځای حمله کړې، چې په پایله کې یې یاد څلور تښتوونکي وژل شوي دي.
دوی زیاتوي، چې تښتول شوی کس هم د تښتوونکو له خوا وژل شوی دی.

خو د کارته نو اوسېدونکی چې خپل مستعار نوم امین الله ښيي افغانستان انټرنشتل ته وویل، چې په وژل شویو کې یې څلور د یوې کورنۍ غړي او دوه مېلمانه دي.

نوموړي زیاته کړه:” د یوې کورنۍ درې غړي د لویو بار وړونکو لاریو ډرېوران وو، په رخصتۍ راغلي وو او د شپې پرې طالبانو حمله وکړه”.

افغانستان انټرنشنل هڅه وکړه، چې د وژل شویو کسانو له کورنیو سره اړیکه ونیسي، خو له پرلپسې هڅو په اړیکو نیولو ونه توانېدو.

د چین د بهرنیو چارو وزارت وايي چې یوشیاویانګ د درې واړو هېوادونو د بهرنیو چارو وزارتونو له چارواکو، د اسلامي همکاریو د سازمان له چارواکو او د طالبانو له استازو سره د افغانستان په اړه خبرې اترې کړي دي.

د چين د بهرنيو چارو وزارت د اعلاميې له مخې؛ يو شياویانګ د وږي د میاشتې له ۸مې نېټې څخه تر ۱۷مې نېټې پورې د سعودي عربستان، قطر او پاکستان په بلنه له دغو هېوادونو څخه ليدنه وکړه.

د دې خبرپاڼې له مخې؛ چې د نن سې شنبه( د وږي ۲۱مه) خپره شوه، د چين ځانګړي استازي د پاکستان د بهرنيو چارو وزارت له مرستيال محمد سيروس سجاد قاضي او په قطر کې د طالبانو د سياسي دفتر له مشر سهيل شاهين سره وکتل.

د چین د بهرنیو چارو وزارت د قطر او سعودي عربستان د بهرنیو چارو د وزارتونو او د اسلامي همکاریو د سازمان د چارواکو د څرګندونو په اړه څه نه دي ویلي.

چین، پاکستان او قطر له طالبانو سره نېږدې اړیکې لري. دا مهال په درې واړو هېوادونو کې د افغانستان په سفارت کې د طالبانو ډېپلوماتان کار کوي.

ټاکل شوې وه چې جسټن ټروډو د یکشنبې په ورځ د جي ۲۰ غونډې په پای کې نوي ډیلي پرېږدي؛ خو په الوتکه کې د تخنیکي ستونزې له امله هغه د دوو نورو ورځو لپاره په دغه ښار کې پاتې شو.

د هند د الکترونیکي او معلوماتي ټیکنالوژۍ وزیر د سې شنبې په ورځ پر اېکس (ټویټر) لیکلي، چې هغه د کاناډا لومړی وزیر تر هوایي ډګره بدرګه او په جي ۲۰ سرمشریزه کې د ګډون لپاره یې ترې مننه وکړه.

تر دې مخکې د کاناډا د دفاع وزارت تایید کړې وه، چې د ښاغلي ټروډو په الوتکه کې تخنیکي ستونزه وه او یوه برخه یې باید بدله شوې وی.

د کاناډا لومړي وزیر په دغو دوو ورځو کې له هندي چارواکو سره کوم ډېپلوماتیک پلان نه درلود، د همدې لپاره له خپل ۱۶ کلن زوی خاویر سره په هوټل کې پاتې شو.

د جي ۲۰ سرمشريزه د روانې مياشتې په نهمه او لسمه نېټه په نوي ډيلي کې د ۱۹ هېوادونو د مشرانو او د اروپايي ټولنې د استازو په حضور کې جوړه شوه.

نوموړې د ملګرو ملتونو د بشري حقونو د شورا په ۵۴مې غونډې کې د خپلې وینا پر مهال د طالبانو سخت دریځ ته په اشارې وویل، چې “په دې وروستیو کې د افغانستان په وضعیت کې هېڅ بدلون” نه دی راغلی.

د متحده عربي امارات د دایمي استازي مرستیالې ټينګار کړی، چې په افغانستان کې د «بشري حقونو شته ننګونې» د افغانستان پر راتلونکي منفي اغېزې لري.

مېرمن قسیم دا څرګندونې په داسې مهال کوي، چې د ملګرو ملتونو د بشري حقونو کمېشنر هم ویلي، چې د طالبانو د عمومي عفوې له اعلان سره - سره په افغانستان کې نا قانونه وژنې، شکنجه او خپلسرې نیول ادامه لري.

ولکر تورک زیاته کړه، چې ملګرو ملتونو هم د پخواني حکومت د کارکوونکو او سرتېرو پر وړاندې د بشري حقونو سرغړونو پېښې مستند کړې دي.

هغه د ښځو او نجونو لپاره د تعلیم ممنوعیت ته په اشارې سره وویل؛ د دوی پر وړاندې د طالبانو د ظلم کچه "ظالمانه" دی.

د ملګرو ملتونو د بشري حقونو شورا د دوشنبې په ورځ (د وږي ۲۰مه) خپله ۵۴مه غونډه پیل کړه. د دې سرمشریزې د لومړۍ ورځې د وینا لویه برخه د افغانستان وضعیت ته ځانګړې شوې وه.

ټرمپ زیاته کړه: "جوبایډن فریب ورکوونکی څومره رشوت اخلي؟"

د امریکا پخواني ولسمشر ډونالډ ټرمپ د امریکا د اوسني ولسمشر جو بایډن پر حکومت نیوکه کړې، چې له مخې یې د ایران د بندو شپږو میلیاردو ډالرو په بدل کې د بندیانو د تبادلې په برخه کې شوې موافقې ته په کتو سره هغه "بې کفایته" بللی دی.

هغه زیاته کړه: "کله چې زه ولسمشر وم، ما د پیسو پرته 58 یرغمل شوي بېرته ترلاسه کړل.جمهوري غوښتونکي باید همدا اوس د اساسي قانون د 25 مادې د تعدیل غوښتنه وکړي."

رویټرز په دې وروستیو کې په یوه راپور کې په دوحه کې د خبرو اترو له اتو پړاوونو وروسته د ایران او امریکا تر منځ د یوې احتمالي موافقې د امکان خبر ورکړ.

په پام کې ده چې د راتلونکې اونۍ له پیله به په جنوبي کوریا کې د ایران له خوا بندې شوې پیسې قطر ته انتقال شي او له هغه وروسته به پنځه امریکايي او ایراني بندیان تبادله شي.

د دغه راپور له مخې؛ د راتلونکې اونۍ په پیل کې به د ایران شپږ میلیارده ډالره کنګل شوې شتمنۍ قطري بانکونو ته وسپارل شي او په ایران کې نیول شوي پنځه امریکايي اتباعو ته به هم د وتلو اجازه ورکړل شي.

د اسد په ۱۹مه ایران څلور امریکايي اتباع له زندانه په کور کې نظر بندۍ ته انتقال کړل. د همدې ورځې په پای کې د امريکا د بهرنيو چارو وزير انټوني بلېنکن دغه اقدام د هغه بهير لومړی ګام وباله چې امريکا ته د دوی د ستنېدو لامل کېږي.

د ایران د اسلامی جمهوریت یوه چارواکی وویل؛ دغه خبرې اترې د ایران په چارو کې د امریکا د خاص استازی رابرټ مالي، د هغه د مرستیال ابرام پیلي او د ایران د اټومي مذاکرې د مشر علي باقري تر څارنې لاندې ترسره شوې دي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ویاند ویلي؛ واشنګټن موافقه کړې چې له جنوبي کوریا څخه په قطر کې د مالي بنسټونو محدودو حسابونو ته د ایران پیسې انتقال کړي؛ خو هېڅ پیسې مستقیماً ایران ته نه ځي. ده وویل چې د دغو مالي مرستو له سپارلو وروسته به امریکا وڅاري چې څنګه او کله کارول کېږي.