هند له کاناډا سره د سېک بېلتون غوښتونکي مشر د وژنې په څېړلو کې د همکارۍ اعلان وکړ

د ملګرو ملتونو امنیت شورا په تېرو دوو کلونو کې څو ځلې د افغانستان د وضعیت په اړه ځانګړې غونډه وکړه. د ګډونوالو هېوادونو استازو د ښځو په اړه د طالبانو پر تګلارو او د دغې ډلې پر حکومتوالۍ نیوکې وکړې.

د امریکا استازي وویل، طالبان د خپل سیاست د دوام لپاره هېڅ توجیه نه لري او ان اسلامي هېوادونه هم په افغانستان کې د دغې ډلې له سیاست سره مخالفت کوي. نوموړي د امنیت شورا له غړو وغوښتل چې پر طالبانو فشار راوړي.

رابرټ ووډ وویل: «د امنیت شورا باید پر طالبانو فشار راوړي چې د افغانستان له خلکو سره جدي خبرې پیل کړي او د خلکو د غوښتنو ملاتړ دې وشي.»

د امنیت شورا غړو په تېرو دوو کلونو کې په کراتو د افغانستان پر وضعیت اندېښنه ښودلې، خو پر طالبانو د فشار اچولو په برخه کې د نظر اختلاف لري.

چین د دې شورا یوازینی دایمي غړی دی چې کابل ته یې د سفیر په لېږلو سره له دغې ډلې سره خپلې اړیکې ښې کړې دي.

د فرانسې استازي د سې شنبې په ورځ د امنیت شورا په غونډه کې وویل، چې د افغانستان وضعیت ورځ په ورځ کړکیچن کیږي. هغه د طالبانو لخوا «پر خلکو سیسټماټیک فشار» او د ښځو د حقونو پر محرومیت نیوکه وکړه.

د فرانسې استازي په افغانستان کې امنیتي وضعیت د اندېښنې وړ وباله.

هغه وويل: «امنيتي وضعیت ډېر د اندېښنې وړ دی. د داعش او القاعدې په څېر ترهګرو ډلو په افغانستان کې پناه اخیستې ده. موږ وضعیت له نږدې څارو.»

امریکا او فرانسې له افغانستان سره د بشري مرستو د دوام ژمنه وکړه. خو د امریکا استازي اعتراف وکړ، چې طالبانو په افغانستان کې د مرستو رسولو شرایط ستونزمن کړي دي.

هغه پر طالبانو نیوکه وکړه او ویې ویل چې «د مرستو په چارو کې لاسوهنه یا د نورو موخو لپاره یې کارول» د منلو وړ نه دي.

سامانپا پاور د اذربایجان له چارواکو وغوښتل، چې د قره باغ له اوسېدونکو سره مرسته وکړي.

مېرمن پاور د امریکا د بهرنیو چارو له مرستیال وزیر یوري کیم سره د دوشنبې په ورځ (د تلې په ۳مه) ارمنستان ته ورسېده.

ایروان ته د دوی د سفر یو هدف د دیموکراسۍ، ملي حاکمیت، خپلواکۍ او د ارمنستان له ځمکنۍ بشپړتیا څخه د امریکا د ملاتړ اعلان دی.

سامانټا پاور د لاچین لارې په دروازه کې، چې له قره باغ سره یوازینۍ ځمکنۍ لار ده خبریالانو ته وویل: «په دې سیمه کې زیات شمېر ملکي وګړي ټپیان شوي او باید وایستل شي.»

د امريکا د نړیوالې پراختيايي ادارې مشرې دا هم وويل، چې ولسمشر جوبايډن دغه سفر ته رالیږلي تر څو د قرباغ له چارواکو، نادولتي موسسو او ولسي وګړو سره خبرې وکړي.

دقره باغ ارمنیان چې د اذربایجان جمهوریت د یوې برخې په توګه په رسمیت پیژندل شوي، تیره اونۍ د اذربایجان له خوا له ۲۴ ساعته پوځي عملیاتو وروسته اوربند ته اړ شول.

د راپورونو له مخې په قره باغ کې ۱۲۰ زره ارمنیان اوسیږي چې نه غواړي د اذربایجان د یوې برخې په توګه له توکمیز تصفیې او ځورونې ویرې سره ژوند وکړي.

د ارمنستان حکومت د یکشنبې په ورځ ناوخته اعلان وکړ، چې تر زرو ډېر کسان له قره باغ څخه دغه هېواد ته داخل شوي دي.

رزا اوتونبایوا وویل؛ د دوی هدف دا دی چې طالبان داسې لوري ته بوځي چې له نړۍوالو قوانینو او افغاني کلتور سره سم عمل وکړي.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د سرمنشي ځانګړې استازې د سې شنبې په ورځ (د میزان ۴مه) په غونډه کې وویل، چې دا خبرې ښيي چې ملګري ملتونه د طالبانو په اړه د پالیسۍ د بدلولو لپاره څومره هڅې کوي.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د سرمنشي استازې وايي، افغانستان له نیمې پېړۍ راهیسې په جګړو او شخړو کې بوخت دی او باید ډاډ ترلاسه شي چې د خبرو دروازې پرې نه تړل کېږي.

هغې د افغانانو ترمنځ پر خبرو اترو د ټینګار په ترڅ کې زیاته کړه: "د افغانستان خلک او په ځانګړي ډول مېرمنې باید وکولای شي چې په یوه سوله ییزه ټولنه کې ژوند وکړي."

اوتونبایوا د طالبانو له چارواکو سره د ښځو د حقونو او د نجونو د تعلیم او د یوه ټول شموله حکومت د جوړولو په اړه د اسلامي هېوادونو د استازو د ناستې او خبرو اترو خبر ورکړ.

هغې هیله څرګنده کړه، چې له طالبانو سره به دا ناستې دوام وکړي او نړۍواله ټولنه به له دې ډلې سره تماس ونیسي.

اغلې اوتونبایوا چې په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د سیاسي دفتر یوناما مشره هم ده، زیاته کړه، چې له طالبانو سره د نړۍوالې ټولنې تعامل باید د اسلامي هېوادونو په منځګړیتوب وشي.

اغلې اوتونبایوا ټینګار وکړ، چې طالبان له کورني مشروعیت پرته نړۍوال مشروعیت نه شي لرلی.

هغې له بندیانو سره د طالبانو د چلند په اړه د یوناما وروستي راپور ته په اشارې سره وویل، چې دغه ډله له بشري حقونو څخه سرغړونه کوي.

د سره صليب نړۍوالې کمېټې د سې شنبې په ورځ (د تلې ۴مه) پر اېکس پاڼې يوه ويډيو خپره کړې او ویلي یې دي، چې اوږدې شخړې او اقليمي بدلون د اوبو د کمښت د بحران لامل شوی دی.

د دې ادارې په وینا؛ د افغانانو لپاره د پاکو اوبو د سرچینو موندل ستونزمن دي او د څښاک، پخلي او حفظ الصحې لپاره د پاکو اوبو د ترلاسه کولو لپاره په ساعتونو قطارونو کې ولاړ وي.

په دې ویډیو کې یو افغان دا تاییدوي، چې د څښاک پاکو اوبو ته د خلکو لاسرسی له ګڼو ننګونو سره مخ دی.

هغه وايي، چې د ځمکې لاندې د اوبو کچه د پام وړ راټيټه شوې او د خلکو ستونزې يې لاپسې زياتې کړي دي.

د سره صلیب نړۍوالې کمېټې دغه وضعیت «تریخ» بللی او خبرداری یې ورکړی، چې د افغانانو روغتیا له خطر سره مخامخ ده.

یوه افغان ډاکټر سره صلیب ته ویلي، هغه کسان چې ککړې اوبه کاروي د کولرا په څېر ناروغیو د اخته کېدو له خطر سره مخ دي.

سره صلیب زیاته کړې، چې په افغانستان کې د اوبو د کمښت ننګونې ته د رسېدو لپاره کار کوي او د ۲۰۲۳ کال په لومړیو شپږو میاشتو کې یې په کلیوالو او ښاري سیمو کې له ۳۵۰ زرو څخه زیاتو خلکو ته د څښاک پاکو اوبو ته لاسرسی برابر کړی دی.
​

سیما بحوث زیاته کړه، چې نن سې شنبه (د میزان ۴مه) به د امنیت شورا په غونډه کې د افغانستان په اړه وینا وکړي.

د ملګرو ملتونو امنیت شورا نن د افغانستان په اړه غونډه کوي.

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د سرمنشي ځانګړی استازی به هم خپل راپور وړاندې کړي.

تر اوسه څرګنده نه ده، چې په دې غونډه کې به پر کومو موضوعاتو خبرې وشي.