د چین استازی: افغانستان کې د سولې کیلي د ښځو د حقونو خوندي کول او ټول شموله حکومت جوړول دي

د افغانستان لپاره د ایران د اسلامي جمهوریت استازي وویل، طالبانو سره یې په تېرو دوو کلونو کې د اساسي قانون د مسودې د تصویب او وړاندې کولو، له جنسیتي تبعیض پرته د زدکړو د حق، د ټولو د رول په منلو سره د سیاسي مشروعیت د ترلاسه کولو لپاره د ټولو قومونو منل او د ګاونډیو امنیت تامینولو په اړه خبرې کړې دي.

د کاظمي قمي په وینا، "د اسلامي جمهوریت له نظره، په دې برخو کې ځواب ورکول ضروري بولي."

د ایران د اسلامي جمهوریت استازي د جمعې په ورځ (د میزان ۷ مه) د مسکو په غونډه کې وویل چې د افغانستان اقتصادي او صنعتي پرمختګ په یوه خوندي او تضمین شوي چاپیریال کې د ګاونډیانو خواخوږۍ او همکارۍ ته اړتیا لري.

حسن کاظمي قمي همداراز له طالبانو وغوښتل چې په افغانستان کې د بېلابېلو ډلو هیلې پوره کړي.

نوموړي همدا راز له ایران څخه د افغان کډوالو د بېرته ستنېدو غوښتنه وکړه.

داسلامی جمهوریت استازی د مسکو په غونډه کښې په خپله وینا کښې یو ځل بیا د هلمند له سیند څخه د ایران د اوبو په برابرولو ټینګار وکړ .

ښاغلي کاظمي قمي وویل چې د اوبو د کمښت مسله د ایران او د هغه د ګاونډیانو له جدي ستونزو څخه ده او اسلامي جمهوریت د هلمند د تړون د عملي کېدو غوښتنه کوي.

د مسکو فرمټ غونډه د جمعې په ورځ د ( میزان ۷ مه ) د روسیې په کازان ښار کې جوړه شوه.

په دې غونډه کې د روسیې، هند، ایران، قزاقستان، قرغزستان، چین، پاکستان، تاجکستان، ترکمنستان او ازبکستان استازو ګډون کړی دی.

دې غونډې ته د سعودي عربستان، متحده عربي اماراتو، قطر او ترکیې استازي هم د څارونکو په توګه بلل شوي دي.

د طالبانو یو پلاوی چې مشري یې د دې ډلې د بهرنیو چارو د وزیر امیر خان متقي کوي، د مسکو په غونډه کې د مېلمنو په توګه ګډون کړی دی.

د سیمې د یو شمېر هېوادونو ځانګړو استازو د افغانستان په اړه د مسکو په غونډه کې له ترهګرۍ سره پر مبارزې او په افغانستان کې د یوه ټولګډونه حکومت پر جوړېدو ټینګار وکړ.

په دې ناسته کې د چین استازي وویل، افغانستان کې د سولې کیلي د ټولګډي حکومت جوړولو او د ښځو د حقونو په خوندیتوب کې ده.

یو شیایویونګ زیاته کړه چې د افغانستان ګاونډیان د دغه هېواد د حالت ښه کولو کوشش کوي.

نوموړي د افغانستان د اوسني حالت پړه پر امریکا واچوله او زیاته یې کړه چې بېجینګ هڅه کوي د افغانانو اقتصادي حالت ښه شي.

نوموړي د غونډې له ګډونوالو هېوادونو وغوښتل چې د افغانستان د حالت ښه کولو هڅه وکړي.

هغه ترهګري او نشه يي توکي د افغانستان بله ستونزه وبلله او زیاته یې کړه چې طالبانو د داعش ختمولو لپاره هڅه کړې خو پوره نه ده.

د افغانستان لپاره د پاکستان استازي اصف دراني وویل، چې د انساني او ښځو حقونو په برخه کې د نړیوالې ټولنې اندېښنو ته ځواب نه دی ویل شوی.

نوموړي زیاته کړه چې د افغانستان له دریو دوه برخې خلک د ژوندي پاتېدو لپاره بشري مرستو پورې تړلي دي.

نوموړي وویل، د خپلو ګټو لپاره باید د افغانستان خلک یرغمل نه شي او زیاته یې کړه، تېرو دوو کلونو کې نړیوالې ټولنې د افغانانو لپاره څه کړي دي.

د هغه په خبره، د سیمې هېوادونه باید د افغانستان په هکله کارند او مثبت رول ولري.

د افغانستان په هکله د مسکو فارمټ غونډه نن د سپټمبر پر ۲۹ د روسیې په کازان ښار کې وشوه.

هغه زیاته کړې:« زه په بېړني ډول په طالبانو غږ کوم، چې د هغوی سمدستي او پرته له کوم شرطه خوشې کړي.»

په تېرو څو ورځو کې طالبانو د ښځو د حقونو دوه تنه فعالانې ژولیا پارسي او ندا پرواني په خپل سري ډول نیولي.

د سه شنبې په ورځ د (وږي ۲۸مه) طالبانو د کابل په خیرخانې سیمه کې ندا پرواني یې له خاوند او کوچني زوی سره ونیول.

له هغې وروسته د چهارشنبې په ورځ سرچینو وویل، چې طالبانو د ښځو د حقونو یوه بله فعاله ژولیا پارسي هم د خپل زوی سره یې نیولي دي.

تر دې وړاندې د بخښنې نړۍوال سازمان د طالبانو له‌خوا د ندا پرواني او د هغې د ماشوم او خاوند نیونه غندلې وه او ژر تر ژره یې د خوشې کېدو غوښتنه کړې وه.

ضمیر کابلوف د خپلې وینا په بلې برخه کې وویل، طالبان نه دي توانېدلي چې د ترهګرو ډلو په ځانګړې توګه د داعش پر وړاندې مبارزه کې ښه عمل وکړي.

ښاغلي کابلوف د داعش پر وړاندې د طالبانو کړنې د سیمې لپاره اندېښنه وبلله.

د افغانستان په چارو کې د روسیې استازي ټینګار کړی، طالبان همدارنګه نه‌دي توانیدلي چې «پریمانه اقتصادي ستونزو» لپاره د حل لار ومومي.

ښاغلي کابلوف همدارنګه په افغانستان کې د یوه ټولګډونه حکومت د جوړېدو په تړاو د روسیې د بهرنیو چارو وزیر سرګي لاوروف په حواله ویلي، مسکو هڅه کوي چې په افغانستان کې د سولې او خبرو اترو زمینه برابره کړي.

ضمیر کابلوف ټینګار کړی، د سیمې هېوادونه مسوولیت لري چې د افغانستان راتلونکې لپاره یوه اساسي حل لاره ومومي.

د مسکو فارمټ ناسته نن حمعه د (تلې اومه) د روسیې په کازان ښار کې پیل شوه.

دغه وزارت ویلي، د ماشومانو د ګوزڼ ناروغۍ یوه نوې پېښه د ننګرهار په خوګیاڼو ولسوالۍ کې ثبت شوې او پر دغې ناروغۍ اخته ماشوم ۱۲ کلن دی.

د طالبانو د روغتیا وزارت د پنجشنبې په ورځ د (تلې په ۶مه) په یوې خبرپاڼه کې لیکلي، چې د ننګرهار په خوګیاڼو ولسوالۍ کې روغتیایي وضعیت د ډاډ وړ نه دی.

افغانستان او پاکستان د نړۍ هغه دوه هېوادونه دي، چې لا نه دي توانیدلي د ګوزڼ ناروغۍ له منځه یوسي.

تر دې وړاندې د ګوزڼ پر ضد د مبارزې پروګرام چارواکو خبرداری ورکړی و، چې دغه ناروغي په دغه هېواد کې په چټکۍ سره د زیاتېدو په حال کې ده.

په افغانستان کې د ماشومانو د ګوزڼ د لمنځه وړلو بېړني مرکز مشر نیک ولي شاه مومن ویلي، چې تېرکال په افغانستان کې د ماشومانو د ګوزڼ ناروغۍ په اړه د واکسین د کمپاین دوولس پروګرامونه ترسره شول.

د واکسین د کمپاین وروستی پروګرام په ټول افغانستان کې د ۱۴۰۲ کال د (تلې په ۳مه) پیل شوي وو.