سیمه ییزې سرچینې وايي د پلخمري ښار په امام زمان جومات کې چاودنه شوې ده

د جیو نیوز د راپور له مخې، د پلټنو په لومړي پړاو کې دا څرکنده شوې چې د جاوید عمر په نوم یو کس په لاهور کې د دغو پاسپورټونو په وېش کې لاس لاره چې دا مهال نیول شوی دی.

دا رنګه دوه پولیس افسران چې د پاسپورټونو په چاره کې په درغلیو ښکېل وو، هغوی هم نیول شوي دي.

په سعودي عربستان کې د پاکستان سفیر په دې برخه کې له څه ویلو ډډه کړې.

تر اوسه لا روښانه نه ده، چې سعودي عربستان په څومره موده کې دغه دولس زره پاسپورټونو په نښه کړي او نیولي دي.

سعودي چارواکو هم د هغو افغانانو په اړه چې دغه پاسپورټونه ورسره نیول شوي، څه نه دي ویلي.

تر دې وړاندې پاکستاني پولیسو څو وارې ویلي وو، چې یوشمېر هغه کسان یې نیولي چې افغانانو ته یې پاکستاني کارټونه او پېژندپاڼې وېشلې وې.

د تېرې یوې اوونۍ له زلزلو او د زلزلو د وروستیو ټکانونو له امله خلک ترهېدلي او په ښار کې چوپه چوپتیا خوره ده.
د دغه ښار یو شمېر خلک نورو سیمو او ولایتونو ته تللي او هغوی چې په هرات کې پاتې هم دي، د شپې له‌خوا د کورونو پر ځای په بېدیاوو، د جوماتونو په غولیو، انګړونو او بڼونو کې د مني سړې شپې سبا کوي.

د هرات اوسېدونکی عتیق الله عمري وايي، چې کورنۍ یې د فراه ولایت ته لېږدولې او خپله یوازې د هرات په ښار کې اوسېږي.

هغه زیاته کړه:« زموږ د تجربو له مخې په فراه کې لومړی خو زلزلې نه کېږي او که بیا و هم شي د هرات پرتله یې شدت کم وي.»
ښاغلي عمری وايي:« موږ دلته په هرات کې ستره حویلۍ او بڼ لرو. د شپې له‌خوا سره له دې چې هوا سړه شوې؛ خو بیا هم موږ په بڼ کې ویده کېږو او دا وېره راسره ملګرې وي، چې خدای مه کړه زوروره زلزله و نه شي او د خونو چتونه پر موږ راپرې نه وځي.»
خو د هرات ډېر ښاریان چې د ښاغلي عمری په شان د ژوندانه له اسانتیاوو برخمن نه دي، هغوی د شپې له‌خوا جوماتونو یا پراخه میدانونو ته پناه وړي.

د هرات جامع جومات هره شپه د زرګونو هراتیانو په مېلمستون بدل شوی، د دې تر څنګ یو شمېر سوداګر او پانګه‌وال هره شپه په بې ځایه شویو خلکو پخه ډودۍ او خواړه وېشي.

د هرات یو سوداګر چې نه غواړي نوم یې واخیستل شي د ټیلیفون په لیکه افغانستان انټرنشنل ته وویل، هره شپه د شاوخوا شپږ سوو کسانو لپاره د پخې ډوډۍ بندو بست کوي «البته دا زما په وس پوره ده او دا کار خاص د الله د رضا لپاره کوم او که مې وس ورسېږي تر دې ډېر یې هم کوم.»

100%

د دغه هراتي سوداګر په وینا، د هرات په خلکو کې دا دود ډېر لرغونی دی چې په بده ورځ یو بل ته لاس ورکوي او مرسته کولو ته دانګي.

په هرات کې د وروستیو زلزلو له ځپل شویو خلکو سره د نړۍوالو د مرستو ترڅنګ په کور دننه هم خلکو د مرستو راټولولو لړۍ پیل کړې او د افغانستان په ټولو ولایتونو کې د زلزله ځپلو لپاره مرستې راټولیږي، چې په دوی کې د ځوانانو او مدني فعالانو ونډه تر نورو غوښنه ده.

د لومړۍ زلزلې مرکز د بغلان ولایت سویل او د دویمې زلزلې مرکز د دغه ولایت پلازمېنه د پلخمري ښار ښودل شوی دی.

د امریکا د ځمک پېژندنې سازمان د مالوماتو له مخې، لومړۍ زلزله د سهار په ۴:۳۰ بجو او دویمه زلزله د سهار په ۵:۴۰ شوې ده.

لاتراوسه د دغو زلزلو د زیانونو په اړه څه نه دي ویل شوي.

د روسیې د فيډرالي امنیت ادارې مشر ویلي، چې امریکايي او برېتانوي استخباراتي ادارې په پام کې لري، چې د افغانستان څو مهمو ولایتونو ته بېرته ورشي.

د تاس خبري اژانس د راپور له مخې؛ الکساندر بورتنیکوف ویلي چې دغه سازمانونه په افغانستان کې د خپلو اډو پر بیا فعالولو بوخت دي.

تاس زیاته کړه، چې ښاغلي بورتنیکوف دغه موضوع د اذربایجان جمهوریت په پلازمېنه باکو کې د مشترک المنافع هېوادونو د استخباراتي ادارو د مشرانو په غونډه کې چې د ده په مشرۍ جوړه شوې وه؛ مطرح کړه.

هغه وويل: «د امريکا مرکزي استخباراتي اداره (سي ای اې) او د برېتانیا (ام ای-۶) استخباراتي ادارې د افغانستان په يو شمېر مهمو ولايتونو کې خپل استخباراتي حضور بيا را ژوندی کوي».

د روسیې د فيډرالي امنیت ادارې مشر زیاته کړه، چې په افغانستان کې د امریکايي اډو د بیا فعالولو احتمال تر څېړنې لاندې دی.

دغه روسي استخباراتي چارواکي امریکا او برېتانیا د افغانستان د وضعیت په بې ثباته کولو کې په لاس لرلو تورن کړل.

د هغه په ​​وينا؛ لویديځې استخباراتي کړۍ د درېیمې درجې هېوادونو په ګډون د افغانستان د اقتصاد د بیارغونې او د بنسټيزو پروژو د پلي کولو لپاره د طالبانو د حکومت هڅې کمزورې کوي.

نوموړي همداراز ادعا وکړه، چې په عراق، سوریه او یو شمېر اسیايي او افریقايي هېوادونو کې د نړۍوالو ترهګرو ډلو وسله وال په افغانستان کې د لویدیځ په پرمختللو پاتې شوو وسلو سره روزل کیږي.

بل خوا د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد بیا د روسیې د فیډرالي استخباراتو د ادارې د مشر څرګندونې رد کړي او ویلي یې دي، چې دوی به په افغانستان کې د هېڅ هېواد استخباراتي فعالیت ته اجازه ورنه کړي.

نوموړي ویلي، چې دوی د نړۍ له هېوادونو غواړي چې افغانستان د خپلو سیالیو مرکز ونه ګرځوي او کوښښ دې وکړي، چې خپلې سیالۍ له افغانستانه بېرون وکړي.

د روسیې د فیډرالي استخباراتي ادارې د مشر د څرګندونو په اړه امریکا او برېتانیې تر دې دمه څه نه دي ویلي.

دا بودیجه به د زلزله ځپلو وضعیت ته د رسېدنې او د ځپل شویو سیمو په بیارغونه کې مرسته وکړي.

د سره صليب او سرې مياشتې د نړۍوال فدراسيون د معلوماتو له مخې؛ د شنبې په ورځ (د تلې په ۱۵مه)د رېښتر په کچه ۶.۳ درجې زلزلې له امله لږ تر لږه ٢٤٤٥ تنه وژل شوي او تر ٩٠٠٠ زيات ټپيان شوي دي.

په تېره يوه اونۍ کې څو ځلې زلزلې د افغانستان لویديځ په تېره بيا هرات ولړزاوه.

ملګرو ملتونو ویلي، چې د هرات زلزلې لږ تر لږه ۱۷ زره کسان زیانمن کړي دي.

مرستندويه سازمانونو له دې زلزله ځپلو سره د مرستې غوښتنه کړې ده.

بشرپالو مرستندویه سازمانونو خبرداری ورکړی، چې د ژمي په رارسېدو او د بشري ناورین له امله، چې افغانستان په کې ډوب دی؛ د شته ستونزو له امله د زیانمنو شویو وګړو د لومړنیو اړتیاوو پوره کول له سترو ننګونو څخه دي.