طالبانو اول د پارلمان پخواني استازي ته د خوندیتوب کارت ورکړ او بیا یې په «قصاص» محکوم کړ

عدالت وايي، د زینت بېګم مېړه دې د پاکستاني وګړتوب لپاره د کورنیو چارو وزارت ته درخواست وکړي.

دا پرمختیا په داسې مهال ده چې د پاکستان کورنیو چارو وزارت د روانې اکتوبر میاشتې په لومړیو کې په دغه هېواد کې بې قانونه کډوالو ته د اکتوبر تر وروستۍ نېټې د وتلو لپاره وخت ور کړی دی.

د پاکستان حکومت وايي، په دغه هېواد کې ۴.۴ میلیونه افغان کډوال اوسېږي چې ۱.۷ میلیونه یې بې قانونه دي.

د ملګرو ملتونو او بښنې نړیوال سازمان په ګډون مختلفو ادارو له اسلام اباد غوښتي چې د افغان کډواول په هکله وروستۍ فیصله بېرته واخلي.

دغو کسانو د یوه لیک لاسیکولو سره ویلي چې د کډوالو ضد بهیر د دوبي په وروستیو کې جوړ شوی دی.

نږدې لس ورځې مخکې هم ځینې ایرانیانو د قزوین ولایت په اقبالیه ښار کې د افغان کډوالو پر کورونو بریدونه وکړل.

ور سره ځینې رسنیو په ایران کې له افغان ځورونې د هڅو د زیاتولو په هکله خبرداری ور کړ.

ځینو هم دا هڅې «امنیتي پروژه» او سرچینه یې د ایران د حکومت اړوند کسان وبلل چې په دې کار ره غواړي د لوږې، ګراني او تورم په څېر له مختلفو ستونزو ځان خلاص او سپین کړي.

لاسلیکوونکو خپل بیان کې ویلي کوم کسان چې له دې بهیر سره یو ځای شوي، د واقعیت خلاف مطالبو نشرولو، سترولو او نفاق ته لمن وهلو او کله هم توکمپالو څرګندونو سره هڅه کوي چې کډوال د ایرانۍ ټولنې د اقتصادي او امنیتي ستونزو عامل وبولي.

دوی په دغه ډول بهیرونو او د افغان کډوالو ۴۰ کلنو ستونزو کې د ایران د حکومت پر رول او عاملتوب هم ټینګار کړی دی.

د دې بیانیې له مخې، ایران کې د کډوالو د کره شمېر نشتوالی د رواعجنو اطلاعاتو وړاندې کولو، جعلي خبرونو او د افغانانو پرضد د نامنطقي چاپېریال جوړولو وسیله ده.

د ملګرو ملتونو د راپور له مخې افغان کډوال د ایران د وګړو شپږ سلنه جوړوي.

لاسلیکوونکي وايي، دومره وګړي په ایران کې د بېکاري، تورم، ګرامي، چاپېریالي ستونزو او امنیتي خطرو سبب نه کېږي او زیاتوي چې د حکومت ناکارندوالی د امنیتی، اقتصادي، مالي او ټولنیزو ستونزو لامل دی.

دوی دا هم وايي چې افغان کډوال یوازې خدمتونه نه ترلاسوي، بلکې تېرو څلورو لسیزو کې یې خورا کم مزد سره سخت کارونه کړي دي.

دې فعالانو د ایران حقوقي نظام هم په ایرانۍ ټولنه د افغان کډوالو د ور ګډېدو لامل بللی او ویلي یې دي د ۴۰ کلونو تېرېدو سره د اول او دویم نسل کډوالو ته وګړتوب نه دی ور کړل شوی او نه هغه ماشومان دا امتیاز لري چې له ایرانۍ مور او افغان پلار زېږېدلي دي.

دوی زیاتوي چې افغان کډوال د ملکیت، بانکي حساب، سیم کارډ او ښوونځي کې د ماشوم ثبتولو په څېر قانوني محدودیتونو سره مخ دي او غوښتنه کوي چې په دې برخه کې په قوانیو کې بدلون راشي.

تراوسه کوم کس یا ډلې د رازي خان د وژلو مسوولیت نه دی منلی.

د روان کال د جنورۍ پر ۲۱ هم د جمهوریت د وخت د خوګیاڼیو ولسوالۍ امنیه قومندان سید فاروق پاچا د نامعلومو وسلوالو له خوا وژل شوی و.

که څه هم د طالبانو مشر د دې ډلې په واکمنېدو پسې ټولبښنه یا عمومي عفوه اعلان کړې، خو په ننګرهار او نورو ولایتونو کې د پخواني حکومت کارمنان په تېره نظامیان په مرموز ډول او یا هم د طالبانو په بندونو کې د شکنجو له امله وژل کېږي.

د دې راپور له مخې دغه مرسته کې ۵.۵ میلیونه افغانۍ د ننګرهار ولايت لپاره د طالبانو سوداګرۍ رياست له يو شمېر سوداګرو او پانګه والو او نږدې درې میلیونه افغانۍ هم ځوانانو له ولس را ټولې کړې دي.

د طالب چارواکو په لاس راټوله شوې مرسته په هرات کې ځايي چارواکو ته سپارل شوې ده.

باختر اژانس وايي، د ننګرهار د ځوانانو يوه ۷ کسيزه پلاوي هم خپله نږدې درې میلیونه نغده مرسته او د یو میلیون په ارزښت درمل او اغوستوکي د شنبې په ورځ هرات او بادغېس ته ولېږدول.

دغه افغانان وايي، سره له دې چې ښايي په بېرته ستنېدو سره د هغوی سر او مال ته کواښونه ډېر وي؛ خو په وینا یې دغه د زهرو غړپ به څښي او که د سر په بیه یې هم تمامیږي مجبور دی، چې بېرته ستانه شي.

نور محمد چې د یو نیم کال را په دې خوا په اسلام اباد کې اوسېدلی وايي:« د ژوند ټوله شتمني مې ولګېده او نور هېڅ هم نه دي را پاتې، مجبور یم چې بېرته ستون شم.»

هغه زیاته کړه:« په تېر یو نیم کال کې مې له هېواده راوړې ټولې پیسې ولګولې ما هلته خپل کور ګرو کړ او د کور سامانونه مې پلورلي ول، چې لاسته راغلې پیسې مې ټولې په پاکستان کې ولګولې او اوس تش لاس بېرته وطن ته ستنېږم.»
په پاکستان کې ګڼ مېشت افغان کډوال له نړۍوالې ټولنې شکایت کوي، چې دوی سره په شویو ژمنو نه دي درېدلې او د دوی د اېستلو چارې ډېرې پڅې او مټه روانې دي.

نادره هغه بله افغانه کډواله ده، چې ډېر کلونه یې د بهرنیو ادارو سره کار کړی هغه وايي، چې پخوانیو چارواکو او همکارانو یې د برېښنا لیکونو له لارې ورته ویلي و چې ژر تر ژره دې دریمګړي هېواد ته ووځي، چې بیا یې دوی د اېستلو چاره چټکه کړي؛ خو د هغې په خبره څه کم دوه کاله تېر شول چې چا یې بیا پوښتنه هم نه ده کړې.

نادرې وړاندې زیاته کړه:« نه پوهېږم چې څه وکړم او چا ته وژاړم، نور له خپلوانو هم شرمېږم چې ورته هره میاشت د سوال لاس غځوم، نور مې وجدان هم اجازه نه راکوي چې له چا پیسې وغواړم او دلته مې اولادونه په لوږه دي، نه د کور کرایه لرم او نه د نورو لګښتونو وس. بېرته ستنېدای هم نه شم که ستنه شم هلته به څه وخورم، هلته هم ما ته کار نه شته.»
ګڼ افغانان وايی، نه پوهېږي چې خپل لالهانده برخلیک ته کومه لاره بیامومي.

هغوی وايي، په افغانستان کې د جمهوریت تر ړنګېدو وروسته یې ټولې خوارۍ په اوبو لاهو شوي، نه یې نړۍوالې ټولنې لاس نیوی وکړ او نه یې هم په هېواد کې پر حاکم نظام دا باور پیدا شو چې بېرته د نظام تر سیوري لاندې کار وکړي او خپلې تجربې او شته ځواک د خپل هېواد د ښېرازرۍ پر لاره ولګوي، د دوی په خبره یو پلو ته ډانګ دی او بل پلو ته پړانګ.