د اسراییل او حماس جګړه؛ زرګونه فلسطینیان د غزې له شمال ووتل

پولیسو نه دي ویلي، چې د دغه برید موخه څوک و او ولې دغه مزدوران او کاریګر په نښه شوي دي.

په وژل شویو او ټپيانو کې شپږ تنه د یوې کورنۍ غړي وو.

دپولیسو په وینا، د وژل شویو کسانو جسدونه او ټپیان روغتون ته لېږدول شوي دي.

که څه هم چې تر اوسه د دغه برید پړه کومې ‌‌‌‌‌‌ډلې نه ده منلې او نه د سیمې پولیسو په دې اړه څه ویلي؛ خو دغلته بلوڅ بېلتون پالو تل د ودانیزو چارو مخه نیولې او پخوا یې هم هغه انجنیران په نښه کړي وو، چې ودانېزې چارې به یې پر مخ بېولې.

د بلوچستان د وزير اعلي له دفتره په خپره شوې وینا پاڼه کې د دغې پېښې غندنه شوې او پولیسو ته یې سپارښتنه کړې، چې په پېښه کې ښکېل کسان دې ژر تر ژره ونیسي او قانوني چلند دې ورسره وشي.

دغه پېښه د جمعې په ورځ -د تلې په ۲۱ مه- د بغلان ولايت د مرکز پلخمري ښار د دويمې ناحيې اړوند د شيعه ګانو په جومات کې شوې ده.

طالبان وايي، په دغه ځانمرګي برید کې اووه کسان وژل شوي او ۱۵ نور ټپیان دي.

ورته وخت کې له پلخمري ښار څخه ځايي سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې په دې چاودنه کې د مرګ ژوبلې کچه تر هغه لوړه ده، چې طالبان یې وايي.

طالبان وايي، امنیتي او کشفي ځواکونه یې د پلټنو لپاره سیمې ته تللي دي.

تر اوسه کوم کس یا ډلې د دغه ځانمرګي برید مسوولیت نه دی منلی.

د افغانستان پخواني ولسمشر حامد کرزي دغه چاودنه په کلکه غندلې او دا کار یې د اسلامي او بشري اصولو او ارزښتونو خلاف عمل بللی دی.

د اسراییل او حماس ترمنځ د شخړو زیاتوالي سعودي عربستان اړ کړی چې د ایران له اسلامي جمهوریت سره تعامل وکړي.

د سعودي ولیعهد شهزاده محمد بن سلمان د نښتو له پراخیدو وروسته د ایران له ولسمشر ابراهیم رییسي سره ټلیفوني خبرې وکړې.

دا ټلیفوني اړیکه په داسې حال کې نیول شوې، چې ریاض هڅه کوي په سیمه کې د تاوتریخوالي د زیاتیدو مخه ونیسي.

دوو باخبره سرچینو رویټرز خبري اژانس ته ویلي، د امریکا په ملاتړ له اسراییل سره د سعودي عربستان د اړیکو د عادي کولو خبرې به وځنډېږي.

د اکټوبر په اوومه د حماس له خوا پر اسراییل له برید مخکې، د سعودي عربستان او اسراییلي مشرانو ویلي وو پر داسې هوکړه کار کوي چې منځنی ختیځ بدلولی شي.

په تېرو څو ورځو کې په غزه تړانګه کې د فلسطيني ملکي وګړو د وژل کېدو د انځورونو خپرېدو په بېلابېلو هېوادونو کې مسلمانان غوسه کړي دي.

یوې باخبرې سرچینې رویټرز خبري اژانس ته ویلي، چې دا مهال د خبرو دوام ممکن نه دی. د دغې سرچينې په وينا، د خبرو اترو پر مهال بايد د فلسطين مسله د خبرو لومړيتوب وي.

رویټرز خبري اژانس لیکلي چې د سعودي عربستان حکومت تر اوسه په رسمي توګه له اسراییل سره د خبرو اترو په اړه د دې رسنۍ پوښتنو ته ځواب نه‎ دی ویلی.

ښاغلي کاکړ رسنیو ته دا هم وویل، چې «د هېواد پر امنیت به له هیچا سره سودا ونه کړي او د حکومت ضد ټول عناصر به له هېواد وشړي.»

هغه دا هم ویلي چې د پاکستانۍ ټولنې ټول پاړکي له ترهګرۍ بد اغېز من شوي دي.

د طالبانو حکومت په منځګړتوب پاکستان او ټي ټي پي د ۲۰۲۲ کال په مۍ میاشت کې خبرې درلودې چې بې نتیجې پای ته ورسېدې.

له هغه راهیسې په پاکستان کې بریدونه هم ډېر شوي دي او اسلام اباد د طالبانو پر حکومت تور لګوي چې ټي ټي پي ته یې په افغانستان کې پنا ور کړې ده.

خو طالبان دا تورونه ردوي.

پاکستاني چارواکي افغانان هم په دې بریدونو کې ښکېل بولي او په دغه هېواد کې یې بې قانونه افغان کډوالو ته د اکتوبر میاشتې وروستۍ نېټه د وتلو لپاره ټاکلې ده.

که څه هم په پاکستان کې سیاستوال او نړیوالې ادارې له پاکستان غواړي چې دا پرېکړه بېرته واخلي، خو انوارالحق کاکړ وايي، دا پرېکړه پر خپل ځای ده او افغان کډوال به خپل هېواد ته ستنېږي.

د رویټرز په حواله، جان کربي له ایم ایس این بي سي سره په مرکه کې ویلي: «په دومره لنډ وخت کې دا زیات شمېر دی چې له سیمې دې ووځي».

هغه زیاته کړه: « موږ په دې پوهیږو چې دوی د څه شي هڅه کوي او ولې یې کوي. دوی غواړي چې له خپل هدف «حماس» څخه ملکي وګړي جلا کړي»

نوموړي وویل، چې د متحده ایالاتو او د مصر چارواکي له اسراییل سره په دې کار کوي چې په غزه کې ملکي وکړو ته -چې د ځمکې پر سر ترټولو د ګڼه ګوڼې سیمه ده او د ۲.۳ میلیونو کسانو کور دی- د خوندي تګ راتګ لارې چارې برابرې کړي.

سپینه ماڼۍ دا څرګندونې په داسې حال کوي، چې د اسراییل د دفاع وزارت ملګرو ملتونو ته خبرداری ورکړی، چې د غزې په شمال کې مېشت یو مېلیون او سل زره کسان باید په ۲۴ ساعتونو کې له دغې سیمې سویلي سیمو ته ووځي.

د حماس چارواکو د غزې له شمالي سیمو څخه د شاوخوا ۱.۱ مېلیونو خلکو د اېستلو په اړه د اسراییل خبرداری یوه «رواني جګړه» بللې او د دې سیمې له اوسېدونکو یې غوښتي، چې ورته پاملرنه ونه کړي.

جان کربي وروسته په سي اېن اېن کې ​​وویل: «څرګنده ده،چې موږ نه غواړو ملکي وګړي زیانمن شي. موږ له غزې څخه د خوندي وتلو ملاتړ کوو، او په دې کې د خلکو وړتیا هم شامله ده چې له سیمې په خوندي توګه ووځي».

کربي فلسطیناینو ته په اشارې سره وویل: « فلسطینیان هم قربانیان دي. هغوی دا هر څه نه دي غوښتي. هغوی حماس ته نه دي ویلي چې پر اسراییل دې برید وکړي».

کربي وویل، چې هغه د حماس دا ادعا نه شي تاییدولی، چې په تیرو ۲۴ ساعتونو کې پر غزې د اسراییل په بریدونو کې ۱۳ تنه بندیان وژل شوي دي.

ملګرو ملتونو هم تر دې وړاندې ویلي و، چې دا ډول بې ځایه کېدل له «ناوړه بشري پایلو» پرته امکان نه لري.

تر دې مخکې د ملګرو ملتونو ویاند سټیفن دوجاریک یادونه کړې وه:« د شمالي غزې د وتلو لپاره د اسراییل په حکم کې د ملګرو ملتونو ټول کارکوونکي او هغه کسان شامل دي، چې د سازمان په ودانیو کې یې پناه اخیستې ده».

په تېره یوه اوونۍ کې اسراییل پر غزه تړانګه تر ټولو سخت بریدونه کړي دي.

د اسراييل پوځ د پنجشنبې په ورځ (د تلې ۲۰مه) اعلان وکړ، چې پر غزې د ځمکني بريد لپاره چمتووالی نيسي؛ خو تر اوسه يې د دې کار پرېکړه نه ده کړې.

د اسراییل او حماس ترمنځ جګړه اوومې ورځې ته غځېدلې او لا هم روانه ده.