خلک ددغو پرله پسې زلزلو له امله خپلو کورونو ته نه شي ورتلی او په سړه هوا کې سختې او له ویرې ډکې شپې او ورځې تیروي.
د ملګرو ملتونو د بېلابېلو څانګو په ګډون ځینو خیریه مؤسسو ځپل شویو سیمو ته یوه اندازه مرستې رسولې دي، خو د ځایي اوسیدونکو، طالب چارواکو او خیریه بنسټونو په خبره دغه مرستې کافي نه دي.
د هرات زلزله په داسې حال کې رامنځته کیږي، چې افغانستان له جدي بشري ناورین سره مخ دی او نړیوال مرستندویه بنسټونه هم د بودیجې له کمښت سره مخ دي.
د اقتصادي چارو کارپوهان وړاندیز کوي چې د زلزله ځپلو لپاره باید یو ځانګړی بانکي حساب جوړ شي څو له مرستو څخه د ناوړه ګټې اخیستنې مخه ونیول شي.
د اقتصادي چارو شنونکی حمدالله همدرد وايي چې، «باید یو منظم میکانیزم جوړ شي چې اړمنو کسانو ته د مرستو په بهیر کې درغلۍ و نه شي او دا باید مشخص شي چې مرستې په کومو برخو لګیدلې دي.»
نوموړی وایي، که د نړیوالو له خوا اعلان شوې مرستې او هغه اندازه پیسې چې د هیواد په بیلابیلو ولایتونو کې د خلکو له خوا ټولې شوې، له درغلیو پرته ولګول شي نو هرې زیامنې کورنۍ ته چې خپل کور یې په بشپړه توګه له لاسه ورکړی، یو کور ورباندې جوړیدلای شي.
هممهاله، یو شمېر افغانان په ډلهییز او انفرادي ډول، په کور دننه او بهر د مرستو په را ټولولو لګیا دي، خو ددغو مرستو د حیف و میل کیدو اندېښنې هم ډېرې دي.
د هرات ولایت یوه اوسیدونکی افغانستان انټرنشنل ته د یوه ویډیو په لیږلو سره د مرستو د ویش په بهیر کې د پراخو درغلیو خبر ورکوي او وایي، «معلومه نه ده چې ولې د دغو مرستو یوه برخه په اړمنو کسانو نه ویشل کیږي.»
نوموړی همداراز زیاتوي، سره له دې چې ډیری هراتیان د سړې هوا شپې او ورځې د خیمو لاندې تیروي خو یو شمېرکسان د ملګرو ملتونو له خوا مرسته شوې کمپلې نورو ځایونو ته لېږدوي.
د یادولو ده، د هرات اوسیدونکي شکایت کوي چې په دغه ولایت کې د تېرې اونۍ له خونړۍ زلزلې وروسته د توکو بیې لوړې شوې، خیمې یا نه پیدا کیږي او که پیدا هم شي د تېر په پرتله یې بیې څو برابرهلوړې شوې.
شنونکي وايي،له دې سره سره چېد سیمې او نړۍ هيوادونو پراخې مرستې اعلان کړې دي، خو ډیره کمه برخهیې زیانمنو کورنیو ته رسیدلې دي.
طالبانو له وړاندې ويلي و چې د دغو مرستو وېش ته يې يو کمیسیون جوړ کړی چې د مرستو په وېش کې له فساده مخنیوی وکړي.
