د طالبانو صنعت او سوداګرۍ وزارت: د ښځو لپاره د کار او اقتصادي پیاوړتیا پلان لرو

تر دې وړاندې په بېلابېلو ښارونو کې خلکو له دغې ستونزې سر ټکولی و.

که څه هم تېرکال د طالبانو تر کنټرول لاندې د افغانستان بانک اعلان وکړ، چې زاړه بانک نوټونه ټولوي او په روان کال کې یو ځلې بیا د طالبانو تر کنټرول لاندې د باختر اژانس په راپور کې د افغانستان بانک له قوله راغلي و، چې په ټول هېواد کې زاړه بانک نوټونه ټولوي.

د طالبانو تر کنټرړل لاندې د افغانستان بانک ویلي و، اوسمهال یوازې له کاره لوېدلي او د نه چلېدو وړ لسګون او شلګون بانک نوټونه راټولوي، چې وروسته به دغه بهیر نور هم چټک او پراخه شي.

خو خلک وایي، چې د لسګون او شلګون ترڅنګ د پنځوسیز او سلیز نوټونه هم له کاره لوېدلي او سرپرست حکومت باید د دوی د راکړې ورکړې لپاره اسانتیا برابره کړي.

که څه هم د طالبانو ترکنټرول لاندې د افغانستان بانک ویلي و، چې د نویو چاپ شویو افغانیو بانک نوټونو د وېشلو لړۍ یې پیل کړې؛ خو خلک وایي اوس هم په بازار کې زاړه بانک نوټونه کارول کېږي.

له بلې خوا ځینې کابل ښاریان وایي، چې خلک خپله له بانک نوټونو سره احتیاط نه کوي؛ نو ځکه بانک نوټونه ژر خرابېږي.

دوی وایي، چې باید د بانک نوټونو د کارونې لپاره یوه تګلاره جوړه شي چې له دې سره به خلک له بانک نوټونو سره له احتیاطه کار واخلي.

اوچا د دوشنبې په ورځ (د تلې ۲۴مه) په یوه راپور کې د ژمي پر مهال د زلزله ځپلو د مهمو اړتیاوو د پوره کولو لپاره د بیړنیو مرستو په اړه ټینګار وکړ.

په دغو اړتیاوو کې لنډمهاله سرپناه، ژمنۍ جامې، کمپلې او سون توکي شامل دي.

دغه راز یاده اداره وايي، چې زيانمنې شوې کورنۍ لنډمهاله سرپناه، خوراکي توکو، نغدي مرستو، پاکو اوبو، روغتيايي خدمتونو او بېړنيو مرستو ته اړتيا لري.

اوچا له زلزله ځپلو سره د مرستې د څرنګوالي په بيانولو سره، له زیانمنو شویو کورنیو سره په اوږدمهال کې د مرستو په وړاندې کولو کې د نړیوالو مرستندویانو پر رول ټینګار وکړ.

د اوچا د شمېرو له مخې، په هرات ولایت کې زورورې زلزلې څه باندې ۱،۶ میلیونه وګړي اغېزمن کړي چې له دې ډلې ۱۱۴ زره کسان بشري مرستو ته اړتیا لري.

د اوچا د راپور له مخې، په هرات ولایت کې د وروستیو زلزلو له امله کابو ۱۴۸۰ تنه وژل شوي او ۱۹۵۰ کسان ټپیان شوي دي.

دغه راز ۲۸۹ کلي زیانمن شوي او د زیات شمیر کليو ویجاړۍ ډیرې دي.

د زنده جان او انجیل ولسوالیو ډیرو کلیو ته تر ټولو زیات زیان رسیدلی دی او یوازې په زنده جان ولسوالۍ کې څه باندې ۳۳۳۰ کورونه ویجاړ شوي دي.

د دغو زلزلو له امله د کورونو تر څنګ ښوونځي، روغتيايي مرکزونه او نور بنسټونه هم زيانمن شوي دي.

دغه امریکايي سیاستوال د خپل لنډ یادښت ترڅنګ د اېکس ټولنیزې شبکې پر پاڼه د خونړیو ډالرو انځور خپور کړی دی.

په تېرو دوو کلونو کې د طالبانو تر واک لاندې افغانستان ته د میلیونونو ډالرو بشري مرستو لېږل ډېر پلویان او مخالفین لري.

ملګري ملتونه چې د پيسو د ټولولو او وېشلو مسووليت لري وايي؛ په افغانستان کې ميليونونه خلک له سختې لوږې سره مخ دي او د ژوندي پاتې کېدو لپاره مرستو ته اړتيا لري.

مخالفین بیا وايي، چې دا مرستې په افغانستان کې د طالبانو د رژیم له دوام سره مرسته کوي او دا ډله د بشري مرستو په وېش او مصرف کې لاسوهنه کوي.

لا د جاپان سفارت په دې هکله څه نه دي ویلي؛ خو د طالبانو په اعلامیه کې د دغه هېواد د پخواني سفیر له خولې ویل شوي، چې ټوکیو له نړۍوالې ټولنې سره د کابل د نېږدې کولو هڅه کوي.

د ۲۰۲۱ کال په اګسټ کې واک ته له رسېدو وروسته طالبان له نړۍوالو بندیزونو سره مخ او افغانستان له اقتصادي پلوه ګوښه شوی دی.

طالبان د خپلو لګښتونو د پوره کولو لپاره د کانونو سپړلو ته مخه کړې ده او له چین سره یې په دې برخه کې څو تړونونه کړي دي.

طالبانو د تېر اګسټ په وروستیو کې هم د سرو زرو، مسو، اوسپنې او جستو په برخه کې د ۷ کانونو د استخراج تړونونه له شپږو کورنیو او بهرنیو شرکتونو سره لاسلیک کړل.

خو نیوکګر یا منتقدان وايي، چې دا ډله د خپلې مالي اړتیا پوره کولو لپاره کانونه په کمه بیه سپړي او د دوی دغه کار له ملي شتمنۍ سره خیانت بولي.

حشمت وجداني زیاته کړه، چې افغان خبریالان د جمهوریت له پرځېدو وروسته د امنیتي اندېښنو له امله دغه هېواد ته کډه شوي او درېیم هېواد ته د تللو تکل لري.

د نوموړي په خبره؛ په لیک کې له انوارالحق کاکړ غوښتنه شوې، ترهغې چې بل هېواد ته د دوی د تلو کېسونه اجرا شوي نه وي، دا خبریالان دې له پاکستانه نه ویستل کېږي.

پاکستان ته له تلو وروسته د ډېری خبریالانو وېزې هم ختم شوې دي او د کرايي کورونو څښتنانو ترې غوښتنه کړې چې ووځي.

ډېرو خبریالانو د وېزې د تمدید غوښتنه کړې؛ خو لا په کورنیو چارو وزارت کې ورته وېزې نوې شوې نه دي.

په لیک کې له کاکړ غوښتل شوي، چې د خبریالانو وېزې نوې او که کوم خبریال نوې وېزه غواړي هغو ته نوې ویزه ور کړل شي.

د افغان خبریالانو جلا وطنه فدراسیون دا لیک د رسنیو له لارې انوارالحق کاکړ ته استولی دی او وايي، هڅه کوي په خپل لاس یې هم تر نوموړي ورسوي.

د دوی دا غوښتنه په داسې مهال ده، چې د پاکستان کورنیو چارو وزارت د اکټوبر تر وروستۍ نېټې بې قانونه افغان کډوالو ته د وتلو لپاره وخت ور کړی دی.

په کور د ننه او بهر له اسلام اباد څخه بیا - بیا غوښتل شوي، چې د بې قانونه کډوالو په هکله وروستۍ پرېکړه بېرته واخلي.

خو د انوارالحق کاکړ په ګډون د دغه هېواد نور چارواکي وايي، دې پرېکړه کې بدلون نه راځي.