د بریتانیا لومړي وزیر رشي سونک تل ابیب ته خپل سفر کې د اسراییل له لومړي وزیر بنیامین نتن یاهو او د دې هېواد له ولسمشر اسحاق هرتزوګ سره وکتل. رشي سونک د اسراییل له ولسمشر سره په ليدنه کي وويل چي فلسطينيان د حماس د کړنو قرباني شوي دي.
رشي سونک له اسراييلي چارواکو سره په ليدنه کې له اسراييل څخه د برتانيا کلک ملاتړ اعلان کړ. هغه وويل: «موږ د ترهګرۍ پر وړاندې له تاسو سره ولاړ یو».
د بريتانيا لومړي وزير وويل، له خپلو شریکانو سره په ګډه د حماس له خوا د یرغمل شویو کسانو د خوشي کېدو هوډ لري.
رویټرز د رشي سونک د ویاند په حواله راپور ورکړ، چې پر اسراییل له برید راهیسې لږ تر لږه ۷ بریتانویان وژل شوي او نهه نور ورک دي.
ښاغلي سونک د دغه سفر په ترڅ کې پر اسراییل د حماس د برید د ځینو قربانیانو له کورنیو سره هم وکتل.
د اسراییل لومړي وزیر هم له خپل بریتانوي سیال سره په خبري کنفرانس کې وویل چې د حماس پر ضد جګړه یوازې د اسراییل جګړه نه ده، بلکې د ټولې نړۍ جګړه ده.
نتن یاهو وویل، چې د حماس د برید یو هدف د سیمې له هېوادونو سره د اسراییل د سولې د هڅو ګډوډول دي. هغه ټینګار وکړ چې په غزه کې به جګړه اوږد مهاله شي او اسراییل د بریتانیا ملاتړ ته اړتیا لري.
د بريتانيا لومړي وزير په دغو کتنو کې د غزې خلکو ته د بشري مرستو رسول هم مهم وبلل.
د تلې په پنځلسمه پر اسراییل د حماس له برید وروسته اسراییل د غزې تړانګه محاصره کړه او دې سیمې ته یې د برېښنا، خوراکي او سون توکو د لېږد مخه نیولې ده.
ایران اسراییل ته خبرداری ورکړی، چې د جګړې د دوام په صورت کې به «مقاومت ډلې» جګړې ته داخل شي.
د ایران سپاه پاسدارانو د سه شنبې په ورځ اسراییل ته خبرداری ورکړ، که چېرې پر غزې خپل بریدونه بند نه کړي نو د مقاومت ډلو د لا زیاتو اقداماتو ته دې په تمه وي.
د تلې په پنځلسمه د دغې جګړې له پیل راهیسې د لبنان حزب الله ډلې د اسراییلي ځواکونو پر وړاندې ځوابیه بریدونه کړي او نورو ډلو یوازې د امریکا پر ګټو د برید پر ګواښ بسنه کړې.
د هغو ډلو نوملړ چې تهران یې ملاتړ کوي او امکان لري د حماس او اسراییل ترمنځ جګړه پیل کړي:
د لبنان حزب الله ډله
د لبنان حزب الله ډله په ۱۹۸۲ کال کې د ایران د سپاه پاسدارانو لهخوا د اسراییلي ځواکونو پر وړاندې چې پر لبنان یې یرغل کړی و، د مبارزې په موخه جوړه شوه.
حزب الله د اسراییل د سخت دښمن په توګه د دغه هېواد لپاره تر ټولو ستر ګواښ ګڼل کېږي.
د تلې په پنځلسمه له هغه وخته چې حماس ډلې پر اسراییل برید وکړ، حزب الله له اسراییلي ځواکونو سره د ډزو تبادله کړې، چې له ۲۰۰۶ کال راهیسې د دواړو خواوو تر منځ تر ټولو جدي نښته بلل کېږي.
په تېرو ۱۸ کلونو کې د حزب الله د وسلو زېرمه ستره شوې او د دغې ډلې د جنګیالیو شمېر چې لسګونو زرو ته رسېږي، د سوریې د ولسمشر بشارالاسد په ملاتړ د مخالفینو پر وړاندې جنګېدلي دي.
سربېره پر دې، حزب الله په سوریه او عراق کې ملیشهیي ډلې روزلي او په یمن کې د حوثي ډلې په څېر نور ځواکونه هم هڅولي دي.
د راپورونو له مخې، د حماس د جنګیالیو شمېر ۴۰ زرو ته رسېږي.
په عراق کې د ایران متحدې ملیشې
په عراق کې د ایران په ملاتړ د شیعه ملېشو ډلې په ۲۰۰۳ کال کې پر دغه هېواد د امریکا له برید وروسته په عراق کې تر ټولو په پیاوړو فعالینو بدلې شوې دي.
دا هغه ډله ده، چې لسګونه زره جنګیالي لري او د حشد الشعبي په نوم د داعش د اسلامي دولت سره په جګړه کې یې مهم رول لوبولی چې د یوې مودې لپاره یې د عراق لویه برخه نیولې وه.
په داسې حال کې چې د حماس او اسراییل ترمنځ جګړه مخ په زیاتېدو ده، د امریکا پوځ وايي د چهارشنبې په ورځ یې په عراق کې د دوی پر ځواکونو د بې پیلوټه الوتکې برید شنډ کړی دی.
د ایران تر ملاتړ لاندې عراقي ډلې په سوریه کې د بشارالاسد په ملاتړ جنګیدلې دي.
دغه ډلې پر امریکايي ځواکونو د بریدونو تاریخ لري او ایران دغو ډلو ته د بې پیلوټه الوتکو د کارولو روزنه ورکړې ده.
په سوریه کې د ایران تر ملاتړ لاندې ډلې
په ۲۰۱۱ کال کې د سوریې د کورنۍ جګړې له پیل راهیسې، ایران د بشارالاسد د رژیم د ملاتړ لپاره د ملېشو ډلې جوړې کړې.
دغه ډلې د ایران، عراق، افغانستان، پاکستان او ځینو نورو هېوادونو له وګړو جوړې شوې دي او د بشارالاسد د حکومت د نسکورېدو په مخنیوي کې یې اغېزناک رول لوبولی دی.
د رویټرز د راپور له مخې، سلګونه ایرانیان د بشارالاسد په دفاع کې وژل شوي هم دي.
د ایران تر ملاتړ لاندې ځواکونه په بېلابېلو سیمو لکه د سوریې او عراق پر پولو او د جولان لوړو ته نږدې چې د اسراییل لهخوا نیول شوي و، ځای پر ځای شوي دي.
اسراییل په ځلونو د سوریې دننه د دغو ځواکونو پر پوستو بریدونه کړي دي.
د یمن حوثي ډله
د یمن حوثي ډله چې د تهران بل متحد دی د تلې په اتلسمه خبرداری ورکړ، که امریکايي ځواکونه د غزې په جګړه کې لاسوهنه وکړي، دغه ډله به یې په ډرون او توغندیو ځواب ورکړي.
حوثي ډله له ۲۰۱۵ کال راهیسې د سعودي عربستان په مشرۍ له سیمهییز اېتلاف سره جنګیږي.
دغه ډله اوږده واټن وېشتونکي توغندي لري، چې په وار، وار یې د سعودي عربستان په ګډون د دغه هېواد د تېلو پر تاسیساتو بریدونه کړي دي.
د فارس خلیج په اوبو کې ګواښونه
د ایران او لوېدیځ ترمنځ د فارس خلیج د اوبو پر سر له ډېرې مودې راهیسې لانجه روانه ده، چې له دې لارې د نړۍ ډېره برخه تېل لېږدول کېږي.
له ۲۰۱۹ کال راهیسې، هلته په بېړیو یو لړ بریدونه شوي، چې ایران یې اصلي تورن دی.
په بحرین کې مېشت د امریکا پنځمه سمندري بېړۍ په دې سیمه کې د سوداګریزو بېړیو د ساتنې دنده پر غاړه لري.
د ایران سمندري ځواک د سپاه پاسدارانو په مشرۍ له چټکو بېړیو څخه جوړ دی.