د اسلامي همکاریو سازمان پر اسراییل د نړۍوالو قوانینو د رعایتولو لپاره د فشار غوښتنه وکړه

دا د اسوشیټیډ پرېس او یوې څېړنیزې ادارې له خوا په ګډه شوې سروې ده، چې د نن چهارشنبه خپره شوه.

امریکا د ۲۰۰۱ کال د سپټمبر د یوولسمې له حملې او القاعده ته د سزا ورکولو وروسته پر افغانستان برید وکړ. په همدغه کال کې د طالبانو تر نسکوریدو وروسته؛ امریکا خپل ماموریت له القاعدې سره د مبارزې څخه نیولې د دولت جوړونې او په افغانستان او بیا عراق کې د ډېموکراسۍ په خپرولو بدل کړ.

دوه پر درېیمه برخه امریکایان، ۶۵٪ډېموکراټان او ۶۳٪ جمهوري غوښتونکي په دې باور دي، چې د افغانستان ماموریت په دې هېواد کې د امریکا د دوو لسیزو جګړو ارزښت نه درلود.

ډېری امریکایان په دې باور نه دي، چې امریکا دې له افغانستانه د ترهګریزو ګواښونو له منځه وړلو په څېر اهداف ترلاسه کړي.

یوه امریکايي اسوشیټیډ پرېس ته ویلي، چې په افغانستان کې جګړه له پیله د ګټلو وړ نه وه.

هغه وویل، چې امریکا باید په افغانستان کې د شوروي اتحاد ماتې ته پام کړی وی.

یو بل امریکایي تبعه چې په سروې کې یې برخه اخیستې؛ دې خبري اژانس ته ویلي، چې په افغانستان کې د طالبانو له راتګ څخه خوښ نه دی، خو دی فکر کوي چې نور هلته پاتې کېدل ګټور نه وو.

د امریکا د ولسمشر جو بایډن حکومت ویلي دي، چې په افغانستان کې د القاعدې د ځپلو له امله امریکا خپل هدف تر لاسه کړی او په دغه هېواد کې د نورو امریکایي ځواکونو شتون ته اړتیا نه لیدل کیږي.

خو د سروې پر بنسټ شاوخوا ۴۶ سلنه امریکایان په دې باور دي چې امریکا دغه هدف ترلاسه کړی دی.

له بلې خوا دغه سروې ښيي، چې ډېری خلک له افغانستانه د امریکايي ځواکونو وتل ګډوډ او غیر پلان شوي بولي.

په افغانستان کې د امریکا ناکامۍ د نړۍ په کچه د دغه هېواد د رول په اړه د رایه ورکوونکو نظرونه اغېزمن کړي دي.

۵۵ سلنه جمهوري غوښتونکي په دې باور دي چې امریکا باید په نړۍوالو چارو کې کم رول ولوبوي.

په نړۍ کې د امریکا د پیاوړي رول ملاتړ د ډېموکراټانو په منځ کې لوړ دی. یوازې 15٪ ډېموکراټان په دې باور دي چې د امریکا نړۍوال رول به کم شوی وي.

دغه اختلاف د امریکا په بهرنۍ پالیسۍ کې هم څرګندیږي. په داسې حال کې چې امریکا د روسیې پر ضد د لویدیځو هېوادونو ترمنځ د ایتلاف په جوړولو او د اوکراین په ملاتړ کې اصلي رول لوبوي، جمهوري غوښتونکي سیاستوال له سپینې ماڼۍ غواړي چې خپل ملاتړ کم کړي او له اوکراین سره مالي مرستې د امریکا په کورنیو چارو ولګوي.

هغه همدا راز له حماس څخه غوښتي دي، چې یرغمل شوي کسان پرته له کوم شرطه خوشي کړي.

د ملګرو ملتونو سرمنشي په هغې ویډیو کې چې پر اېکس ټولنیزې شبکې خپره یې کړې، له اسراییل غوښتي چې د غزې د خلکو د لومړنیو اړتیاوو د پوره کولو لپاره چې اکثره یې ښځې او ماشومان دي، د بشري مرستو د استولو لپاره سمدستي او بې محدوده لاسرسی برابر کړي.

ښاغلي ګوټرش همدا راز په غزه کې د وروستي خونړي برید په اړه وویل، چې د غزې په الاهلي روغتون کې د سلګونو کسانو په وژل کېدو سخت خواشینی شوی دی.

په ورته وخت کې د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین هم پر دواړو خواو غږ کړی، چې مذاکرات دې پیل کړي او روانه جګړه دې د خبرو اترو له لارې حل کړي.

ښاغلي بایډن د اسراییلي مشرانو سره تر لیدنې وروسته پر خپلې اېکس ټولنیزې پاڼې لیکلي: "اجازه راکړئ چې روښانه کړم؛ د فلسطین مطلق اکثریت د حماس ملاتړي نه دي".

هغه زیاته کړه: "حماس د فلسطین د خلکو استازیتوب نه کوي".

د امریکا ولسمشر دا هم ویلي، چې اسراییل باید یو ځل بیا د یهودانو لپاره خوندي ځای شي.

جو بایډن همدا راز اعلان وکړ، چې متحده ایالات به غزې او لویدیځې غاړې ته د بشردوستانه مرستو په برخه کې د نوې بودیجې لپاره 100 ملیون ډالر ځانګړي کړي.

تر دې مخکې ښاغلي بایډن د اسراییل له لومړي وزیر سره په کتنه کې د غزې په الاهلي روغتون باندې د سې شنبې د شپې د برید په اړه خپل دریځ تکرار کړ او ویې ویل چې دا برید د بل لوري کار دی.

ځايي فلسطيني چارواکي، چې پر الاهلي روغتون د بريد پړه پر اسرایيلي پوځ اچوي، وايي چې په بريد کې سلګونه کسان وژل شوي دي.

تېره ورځ د امریکا ولسمشر جو بایډن ویلي وو، چې داسې ښکاري دا کار د اسراییل نه بلکې له بل لوري شوی دی.

خو د نوموړي له څرګندونو وروسته د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین د دواړو خواوو تر منځ د مذاکراتو وړاندیز کړی او پر دغه پېښه یې ژوره خواشیني څرګنده کړې ده.

هغه وويل: "په دغه بريد کې يوه ناوړه او وحشتناکه تراژیدي رامنځته شوې، چې سلګونو کسانو ته یې مرګ ژوبله اړولې، دا یو ناورین دی”.

نوموړي ټینګار وکړ، چې ژر تر ژره دې مذاکرات پیل شي او نښتې ته دې د پای ټکی کېښودل شي.

له دې وړاندې د امریکا ولسمشر جو بایډن پر خپلې ایکس پاڼې د فلسطین په غزه کې پر هغه روغتون د برید په اړه "سخته" خواشیني څرګنده کړې وه، چې پکې تر ۵۰۰ ډیر کسان وژل شوي.

همداراز نوموړي له ننتیاهو سره له لیدو وروسته وویل، چې داسې ښکاري دا برید له بل لوري څخه شوی وي.

د امریکا د ولسمشر دا ډول څرګندونې د حماس یو شمېر مشرانو ړوند تعصب بللی دی.

ښاغلي بایډن د چهارشنبې په ورځ (د تلې په ۲۴مه) د اسراییل له لومړي وزیر سره د لیدو لپاره تل ابیب ته له رسېدو وروسته وویل، چې ډېر خلک له دې نظر سره موافق نه دي.

د امریکا ولسمشر د غزې په الاهلي روغتون کې له چاودنې وروسته وویل، چې د سپینې ماڼۍ امنیتي ټیم ته یې امر کړی چې په دې اړه څېړنې وکړي.

وروسته له هغه چې په دغه روغتون کې لږ تر لږه ۵۰۰ ملکي کسان ووژل شول، اسراییل د دې برید مسوولیت نه دی منلی او څرګنده کړې یې ده، چې دا د فلسطین د اسلامي جهاد ډلې کار دی.

د فلسطین د اسلامي جهاد ډلې دا تور نه دی منلی.

د ځینو هېوادو یو شمېر مشرانو د دغې خونړۍ پېښې د څېړلو غوښتنه کړې ده.