حماس د غزې د روغتون د چاودنې په اړه د جو بایډن خبرې "ړوند تعصب" بللې دي

دا لیدنه وروسته له هغې کیږي، چې په دې وروستیو کې یو شمېر رسنیو راپورونه خپاره کړل، چې د ای ایم ایف د پور په بدل کې پاکستان پر اوکراین یو شمېر توغندي او نورې وسلې پلورلې دي.

د پاکستان سرپرست لومړي وزیر انوارالحق کاکړ پر خپلې اېکس پاڼې له ولادیمیر پوتین سره د لیدنې یوه ویډیو خپره کړې، چې پکې نوموړي له روسیې سره د دوه اړخیزو همکاریو هیله مندي ښودلې ده.

نوموړي په سیمه کې د ترهګرۍ پر ضد د فعالیت، د پاکستان او روسیې مشترک اهدافو ته هم اشاره کړې ده.

همداراز د پاکستان د سرپرست لومړي وزیر له دفتره په خپره شوې خپر باڼه کې راغلي، چې سرپرست لومړي وزیر د پاکستان د دفاع، د استخباراتي معلوماتو د تبادلې او له ترهګرۍ سره د مبارزې په برخه کې له روسیې سره د اړیکو د پراختیا هیله مندي هم ښکاره کړې ده.

دا په داسې حال کې ده، چې په سیمه کې پاکستان د امریکا له ملاتړه برخمن هېواد ګڼل کیږي، که چېرې له روسیې سره د پاکستان اړیکې غښتلې کیږي، ښايي له امریکا سره یې پر اړیکو منفي اغېز وښیندي.

خو د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین بیا پر اقتصادي همکاریو او پیاوړتیا ټینګار کړی او د امنیتي همکاریو په اړه روسي رسنیو څه نه دي خپاره کړي.

د پاکستان او روسیې تر منځ اړیکې وروسته تر هغې لا ډېرې خرابې شوې، چې د اوکراین جګړې په لومړیو ورځو کې د پاکستان لومړی وزیر عمران خان روسیې ته لاړ او د اقتصادي اړیکو د پراختیا ژمنه یې وکړه.

هم مهاله په پاکستان کې د عمران خان پر ضد یو شمېر ګوندونو اتحاد وکړ او د نوموړي حکومت ته یې د عدم اعتماد رایه وکړ.

وروسته له دغو بدلونونو د رهبرۍ په کچه له روسیې سره د پاکستان اړیکې سستې شوې او د پخواني لومړي وزیر عمران خان په وینا، چې د ده حکومت یوازې له دې امله نسکور شو، چې دوی غوښتل له روسیې څخه ارزان تېل تر لاسه کړي او امریکا یې مخنیوی کاوه.

د فرانسې پولیسو ویلي، چې امنیتي ځواکونه د لیل، لیون، نانټ، نیس، ټولوز او بوره په هوايي ډګرونو کې دا موضوع څېړي.

همداراز دفرانسې هوایي شرکت ډاډ ورکړی، چې دا اندېښنې له بمي ګواښونو سره تړاو نه لري.

په وروستیو ورځو کې د ورته ګواښونو په دوام، د لوور موزیم، د ورسا ماڼۍ او څو ښوونځي تخلیه شوي دي.

همدارنګه فرانسوي شرکت چې د شارل دوګل، پاریس اورلي او پاریس لو بورژه هوایی ډګرونه اداره کوي ډاډ ورکړی، چې په دې مرحله کې د بمي ګواښونو په اړه اندېښنه نه لري.

دغه شرکت فیګارو ورځپاڼې ته ویلي، چې په پاریس کې د فرانسې هېڅ هوايي ډګر له بمي ګواښونو سره نه دی مخ. همداراز دغه شرکت ټینګار وکړ: «په دې برخه کې موږ ډېر هوښیار یو».

ولسمشر بایډن د دې خبرو په اړه نور جزیات نه دي لیکلي.

د راپورونو له مخې تېره ورځ سه شنبه د فلسطین غزې تړانګې پر الاهلي روغتون باندې د اسراییل په برید کې تر ۵۰۰ ډیر فلسطینیان وژل شوي.

دغه برید په نړيواله کچه غندل شوی او ځینو مسلمانو هیوادونو پرې غبرګون ښودلی.

ولسمشر بایډن وړاندې ويلي: «د ملي امنيت ډلې ته مې لارښوونه کړې چې په دې اړه لا زیاتې څېړنې وکړي او نور معلومات راغونډ کړي.»

هغه ټينګار کړی چې د جګړې پر مهال دې د ولسي خلکو خوندیتوب ته باید پام وشي او دی د دغه کار ملاتړی دی.

په پام کې ده چې د اسراييل او حماس تر منځ له جګړې وروسته د امريکا ولسمشر نن چهارشنبه (د تلې ۲۵مه) اسراييل ته سفر وکړي.

سپینې ماڼۍ ویلي، چې جو بایډن به د اسراییل له لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو سره له کتنې وروسته د اردن پلازمېنې عمان ته ولاړ شي او هلته به د اردن له پاچا، د مصر له ولسمشر او د فلسطیني ادارې له مشر سره وګوري.

خو اردن په دغه هيواد کې د جو بایډن په ګډون د ځينو مشرانو پلان شوې غونډه لغوه کړې ده.

د اردن د باندنیو چارو وزیر ایمن الصفدي ویلي اردن د متحده ایالاتو له ولسمشر جو بایډن سره پلان شوې غونډه لغوه کړه.

دا غونډه د اردن پلازمېنه امان کې پلان شوې وه چې ښاغلی بایډن پکې د اردن، مصر او فلسطین له مشرانو سره وګوري.

تر دې وړاندې د فلسطین ولسمشر محمود عباس هم ویلي و چې له ولسمشر بایډن سره یې لیدنه لغوه کړې ده.

په دې وروستیو ورځو کې د امریکا د بهرنیو چارو وزیر دوه ځلې اسراییل ته سفر کړی او د دغه هېواد له چارواکو سره یې خبرې کړې دي.

انټوني بلېنکن سعودي عربستان، مصر او قطر ته هم سفرونه کړي او د دغو هېوادونو له مشرانو سره یې د حماس او اسراییل تر منځ د شخړې په اړه خبرې کړې دي.

له دې مخکې جو بایډن له بنیامین نتنیاهو سره په ټیلیفوني خبرو کې ویلي وو، چې امریکا د اسراییل تر څنګ ولاړه ده او د اسراییل د دفاع له حق څخه ملاتړ کوي.

دغه دولتي هوایي شرکت چې حکومت یې د خصوصي کولو اعلان کړی، په سلګونو ملیارده روپۍ پوروړی دی.

د پی‌ای‌اې ویاند عبدالله خان رسنیو ته ویلي:«د تېلو نشتوالي د دوشنبې په ورځ د الوتنې عملیات خورا اغېزمن کړل او موږ د تېلو د کمښت له امله د سه شنبې په ورځ ۱۴ الوتنې لغوه کړې.»

‏پی‌اېس‌او د تادیاتو مسلو له امله د تېلو ورکړه بنده کړې ده او اوس یوازې د نغدو پیسو غوښتنه کوي.

ښاغلی خان په راتلونکو ورځو کې د نورو الوتنو د لغوه کېدو خبرداری هم ورکوي.

حکومت د دغه هوايي شرکت د خصوصي کولو پرېکړه کړې؛ خو په دې ترڅ کې يې د هوايي چلند د دوام لپاره هر ډول لنډمهاله ملاتړ بېرته واخيست.

د الوتنو ځنډول په داسې حال کې کېږي، چې پي‌ای‌اې تمه لري په راتلونکو دوو میاشتو کې انګلستان ته خپلې الوتنې بیا له سره پیل کړي.

دغه کارپوهانو ویلي، چې د پاکستان د حکومت دا ډول اقدامات به ۱،۴ میلیونه وګړي اغېزمن کړي، چې له ډلې یې ګڼ شمېر د بشري حقونو د جدي اندېښنو له امله پاکستان ته کډوال شوي دي.

د کارپوهانو دغه ډله په پاکستان کې د افغان کډوالو، مېرمنو، ماشومانو او نورو اقشارو د بېرته ستنېدو د ګواښ په اړه اندېښنه ښيي او زیاته کړې یې ده، چې دوی په خپل هېواد کې له جدي بشري زیان سره مخ کېدونکي دي.

کارپوهانو وویل: "موږ له پاکستان څخه غوښتنه کوو، چې ډله ییز اخراج او د جبري بېرته ستنولو مخه دې ونیسي."

د ملګرو ملتونو د کارپوهانو ډله زیاتوي، چې جبري شړل او ښکاره شکنجې د بشري حقونو سره په ټکر او د موجوده کنوانسینونو د نه رعایت په معنا ده: “پاکستان د دغو کنوانسیونونو غړی هېواد دی او باید عملي یې کړي”.

دوی د هغو راپورونو په اړه هم اندېښنه څرګنده کړې، چې له مخې یې په پاکستان کې مېشت افغان کډوال نیول کیږي، ظالمانه چلند ورسره کیږي او په زور بېرته ستنیږي.

د پاکستان حکومت تر دې مهاله د ملګرو ملتونو د کارپوهانو د دغو غوښتنو په اړه څه نه دي ویلي، خو د پاکستان د بهرنیو چارو سرپرست وزیر جلیل عباس جیلاني د یکشنبې په ورځ (د تلې په ۲۳مه) د خبري کنفرانس پر مهال د افغان کډوالو په اړه وویل:”زه بیا غواړم ووایم هغه کسان چې قانوني اسناد ولري د هغوی لپاره په پاکستان کې د اوسېدو هېڅ ستونزه نه شته. هغوی کولای شي چې په پاکستان کې ژوند وکړي”.

پاکستان د افغان کډوالو د ویستلو لپاره د روانې میلادي میاشتې تر وروستۍ نېټې د وتلو ضرب الاجل ټاکلی دی.

همدارنګه د پاکستان له لوري په ځینو ایالاتونو کې په جبري توګه افغان کډوال نیول کیږي او بندیان کیږي.

د پاکستان له لوري د افغان کډوالو سره د زور زیاتي په اړه طالبانو هم غبرګون ښودلی او یو شمېر لوړ پوړو طالب چارواکو پاکستانی لوري د افغان کډوالو سره د روان چلند د نه زغمولو یاد کړ.