ملګري ملتونه: پر غزې د اسراییل په بریدونو کې د وژل شویو کسانو شمېر له ۹ زرو واوښت

د حزب الله مشر د جمعي په ورځ د حماس او اسراییل د جنګ له پیلېدو نږدې څلور اونۍ وروسته ماته کړه او ویې ویل، چې د اکتوبر پر ۷ پر اسراییل د حماس برید په نړۍ کې د فلسطیني کړکېچ د مطرح کیدو لپاره یوه اړتیا وه.

حسن نصرالله وویل چې د حماس برید ثابته کړه چې د اسراییل بنسټ "د غڼې له ځالې هم کمزوری دی" او دا هېواد که هر څه وکړي بیا هم د دې برید پر پایلو غلبه نشي کولی.

هغه دا ادعا هم وکړه چې پر غزې د برید ټول مسوولیت د امریکا پر غاړه دی او اسراییل په دې جګړه کې یوازې یوه پلي کوونکې وسیله ده.

د ایران د حکومت دغه متحد په خپلو خبرو کې وویل چې د اسراییل او حماس تر منځ شخړه تر نورو جبهو غځېدلې ده او د عراق او یمن له شیعه ډلو یې مننه وکړه چې دې شخړې ته یې ور دانګلي دي.

حسن نصرالله د حماس په برید کې د ایران د لاس لرلو په اړه د لویدیځو هېوادونو ادعاوې رد کړې او ویې ویل چې دغه برید سل په سلو کې د فلسطینیانو کار و.

د هغه په ​​وینا، ایران په مقاومت د محور په سیمه کې د اسراییل او امریکا د مخالفو ډلو یا د هغوی د مشرانو هیڅ ډول سرپرستي نه کوي.

د لبنان دغه شیعه روحاني ادعا وکړه چې ایران د روح الله خمیني یا هم د سید علي خامنه يي په وخت کې، «د مقاومت له ځواکونو ملاتړ کوي خو د دوی پر ځای پریکړې نه کوي.»

حزب الله نه یوازې په دې برید کې د ایران لاس لرل ردوي، بلکې وايي، چې دې ډلې هم د برید په اړه هېڅ معلومات نه لرل.

د حزب الله د مشر وینا پر اسراییل د حماس له بریدڅلور اونۍ وروسته په داسې حال خپره شوه چې په تېرو څو ورځو کې نصر الله د لنډو ویډیویي کلپونو په خپرولو سره د خپلې وینا او په جګړه یې د اغیزو په اړه د خلکو انتظار ډېر کړی و.

د منځني ختیځ کارپوهانو ویلي دي چې دا وینا د بالفور د اعلامیې د ۱۰۶مې کلیزې په مناسبت خپره شوې ده.

د بالفور بیانیه هغه لیک دی، چې د نومبر په دویمه د ۱۹۱۷ میلادي کال کې د برېتانیا د هغه وخت د بهرنیو چارو وزیر ارټور بالفور لخوا لاسلیک شوی و، چې پکې بریتانیا ژمنه وکړه، چې په فلسطین کې د "یهودانو لپاره ملي کور" جوړ کړي.

دا سند د اسراییل یو له بنسټیزو اسنادو څخه دی.

ښاغلي کاکړ د دې چاودنې په غندلو سره ویلي چې د قانون پلي کوونکو ادارو په بې شانه قربانیو سره د ترهګرو کرغېړن پلانونه شنډ کړي دی.

د پاکستان دولتي رادیو د راپور له مخې، د دغه هېواد د اطلاعاتو وزیر مرتضا سولنګي هم دا برید غندلی دی او ویلي یې دي چې د امنیتي ادارو او خلکو په همکارۍ به د ترهګري ګواښ ختم شي.

د پاکستاني چارواکو دا غبرګون د ډېره اسماعیل خان په ټانک اډه کې د پولیسو د ګزمې ګاډي ته نږدې په چاودنه پسې دی.

ځايي چارواکي وايي، په دغه پېښه کې پنځه کسان وژل شوي او د پولیسو په ګډون شل نور ټپیان دي.

لا هم کومې ډلې د دې برید مسوولیت نه دی منلی، خو په دغه سیمه کې پخوا د ورته بریدونو پړه پاکستاني طالبانو په غاړه اخیستې ده.

د ایراني رسنیو د راپورونو له مخې، ۱۶ نور کسان د درملنې لپاره د تهران شمال لوېدیځ ته په ۲۰۰ کیلومترۍ کې د لنګرود روغتونونو ته لېږدول شوي دي.

د ایران دولتي نلویزیون راپور ورکړی چې د نشه یانو د درملنې دغه مرکز د ۴۰ ناروغانو ظرفیت لري.

تر اوسه معلومه نه ده چې په دغه مرکز کې د جمعې په سهار د اورلګېدنې پر مهال څومره کسان وو. تر دې مخکې په دې پېښه کې د مرګ ژوبلې شمېر ۲۷ تنه ښودل شوی و.

د ایران د قضایه قوې رییس غلا محسین محسني اژه يي، د دغې پېښې د څېړنې حکم کړی دی.

ځینو چارواکو ویلي، چې د دې پېښې لامل د دې مرکز په یوه خونه کې د بخارۍ د اور له امله دی.

په ایران کې وژونکي اورولګیدنې نادره نه دي، دا پېښې امنیتي تدابیرو ته د نه پاملرنې او زړو امکاناتو له امله رامنځته کیږي.

د پاکستان د اساسي قانون له مخې؛ د سرپرست حکومت په جوړېدو سره په نوي ورځو کې انتخابات کېږي.

د شهباز شریف په مشرۍ د پاکستان ټاکلی حکومت د اګسټ پر نهه نېټه ړنګ شو او ځای یې سرپرست حکومت ونیو.

د قانون له مخې پکاره وه چې دا ټاکنې په روانه میلادي میاشت یا نومبر کې شوې وی؛ خو د سرپرست حکومت له جوړېدو سره پر نورو سربېره د پاکستان ولسمشر عارف علوي بیا - بیا ویلي چې په ټاکلې نېټه ټاکنې ناشونې دي.

رویټرز خبري اژانس یوه مطلب کې لیکلي، چې حوثي ډله د ۱۹۹۰ کلونو وروستیو کې د یمن شمال کې د شیعه اسلام د زیدي څانګې غورځنګ جوړ کړ.

زیدیان یو وخت د یمن پر شمال واکمن و؛ خو د وخت په تېرېدو سره دا سیمه بې وزله او څنډې ته شوه.

حوثیانو په ۱۹۹۰ کلونو کې د یمن له مرکزي حکومت سره چریکي جګړه پیل کړه او ان یو وخت یې له سعودي سره سرحدي نښتې درلودې.

یمن د سعودي ګاونډی دی، چې له ۲۰۱۴ کال راهیسې ور ته سرخوږی شوی او ان په جګړه کې یې ښکېل شوی دی.

د یمن جګړه

یمن کې د ۲۰۱۴ کال وروستیو کې د مرکزي حکومت پرځېدو او پر صنعا د حوثیانو واکمنېدو پسې کورنۍ جګړه پیل شوه.

سعودي خپلو پولو کې د ایران د نفوذ د خپرېدو له وېرې اندېښمن شو او په مقابل کې یې د عرب ټلوالې په جوړولو سره د ۲۰۱۵ کال په مارچ کې د مرکزي حکومت په ملاتړ په یمن کې مداخله وکړه.

خو حوثیانو د صنعا په ګډون د شمال ډېرې برخې او نور ګڼ مېشتې سیمې ولکه کې لري. مرکزي حکومت چې نړۍوال رسمیت هم لري، پر عدن واکمن دی.

د ملکرو ملتونو په منځګړتوب تېر یوه کال کې یمن ارام دی او له تهران سره د اړیکو په ښه کېدو پسې ریاض له حوثیانو سره خبرې پیل کړې او غواړي خپل ځواکونه له دغه هېواد وباسي.

پر اسراییل د حوثیانو بریدونه:

د حوثیانو ویاند یحیا سریغ وړمه ورځ په تلویزوني وینا کې وویل، چې «د فلسطینیانو په بریالیتوب کې د مرستې لپاره» دې ډلې په ډېرو راکټونو او لرواټنه ډرون سره پر اسراییل برید کړی دی.

هغه دا هم وویل، چې د اکټوبر پر اوومه د اسراییل او حماس د جګړې پیلېدو سره دوی درې ځلې پر اسراییل برید کړی دی.

ښايي دا ډله د اکټوبر پر ۲۸مه مصر کې د ډرون چاودنه او د اکتوبر پر ۱۹مه د امریکا سمندري ځواکونو له خوا په شنډو شویو کروز توغندیو توغولو کې لاس لري.

حوثیان څه غواړي؟

حوثیان چې د ایران ملاتړې مقاومتي ډله ده، د اسراییل په مقابل کې د حماس د جګړې ملاتړ کوي.

د حوثیانو ویاند اسراییل د مځني ختیځ د بې ټیکاوۍ لامل بوي او وايي؛ د دغه هېواد «پرلپسې جنایت» سره د کړکېچ دایره پراخه شوې ده.

سریع زیاتوي، چې «د اسراییل تېری» ختم شوی نه وي، تر هغو به حوثیان بریدونه کوي.

د حوثیانو شعار هم «مرګ پر امریکا، مرګ پر اسراییل، لعنت پر یهودانو، بریالی دې وي اسلام.» دی.

حوثیانو د یمن جګړه کې راکټي او ډرون بریدونو سره خپله وړتیا وښوده. هغوی د سعودي او عربي اماراتو پر تېلي او نورو بنسټونو بریدونه وکړل.

سعودي او ملګري یې ایران تورنوي چې حوثیان یې وسلوال کړي او روزي یې؛ خو حوثیان دا تورونه ردوي چې د ایران نیابتي ډله ده او ادعا کوي چې پخپله یې خپله پوځي وړتیا پراخه کړې ده.