پاکستان افغان زده‌کړیانو ته د ۴۵۰۰ بورسونو د ځانګړي کېدو خبر ورکړی

ډان ورځپاڼې د پاکستاني چارواکو له قوله ليکلي، چې د طالبانو له واکمنۍ وروسته پاکستان ته کډوال شوي يونيم ميليون افغانانو په امريکا، اروپا او نورو لوېديځو هېوادونو کې د مېشتېدو لپاره په ملګرو ملتونو کې نوم ليکنه کړې ده.

تر اوسه پورې دا روښانه نه ده چې د پاکستان د کورنیو چارو وزارت د دغه هېواد نورو ایالتونو ته هم دا ډول نوملړ استولی او که نه.

په ورته وخت کې، د افغانستان انټرنشنل د ترلاسه شویو معلوماتو پر بنسټ، په اسلام اباد کې د امریکا سفارت د اکټوبر په ۳۱مه هغو پناه غوښتونکو ته چې په امریکا کې د کډوالۍ قضيې لري یو لیک استولی او ډاډ یې ورکړ چې د پاکستان د پولیسو له لوري به نه نیول کیږي.

یاد سفارت د دغه لیک د اخيستونکو په خبرتيا کې د اړیکې شمېره هم لګولې او ويلي يې دي چې د پوليسو له لوري د نيولو او يا د نيولو د ګواښ پرمهال دې له سفارت سره اړیکه ونيسي.

د طالبانو له واکمنۍ وروسته د افغانستان ګاونډیو هېوادونو په ځانګړې توګه پاکستان ته د کډوالۍ یوه لویه څپه پیل شوه.

د پاکستان حکومت د "ناقانونه" کډوالو د اېستلو لپاره د یوې میاشتې ضرب الاجل له پای ته رسېدو وروسته د ناقانونه افغان کډوالو نیول او په زوره اېستل پیل کړی دی.

د پاکستان له لوري د بې اسنادو افغان کډوالو د اېستلو پرېکړه د کډوالو او بشري حقونو سازمانونو له نیوکو سره مخ شوې ده.

تر دې مخکې د بشري حقونو د څار ادارې دغه بهیر «وحشتناک» بللی و او پر هېوادونو یې غږ کړی و چې د افغان کډوالو د مېشتېدو په برخه کې خپلې ژمنې پوره کړي.

د طالبانو تر واک لاندې باختر خبري اژانس چې د سپین بولدک له کرښې څخه د نوموړي د لېدنې ویډیو خپره کړې ده، وایي چې دغه شمیر نور هم په زیاتیدو دی.

دا په داسې حال کې چې د طالبانو د کډوالو چارو وزارت په اېکسپاڼه د سپین بولدک له لارې له پاکستانه د ۶ زره او ۵۷۴ تنه کډوالو د ستنېدو خبر ورکړ.

د کندهار ولایت سپین بولدک د سرحداتو آمریت د معلوماتو له مخې، له یاد شمېر څخه یو زر او ۱۱ کسان بیا د مرستې لپاره د کډوالو نړیوال سازمان دفتر ته ورپیژندل شوي دي.

سره له دې چې د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد د سپین بولدک پر فرضي کرښه کډوالو ته د څو کمیټو له لارې د ښو خدمتونو د وړاندې کولو خبره وکړه خو وایي چې دمګړۍ راستانه شوي کډوال د خیمو له کمښت سره مخ دي .

له دې سره، د طالبانو د کډوالو چارو وزارت په اېکس ټولنیزه پاڼه د یوه بل خبر په خپرولو سره ‏په تورخم کې د نورو روغتیایي خدمتونو ترڅنګ د راستنېدونکو کډوالو پنډغالي اړوند روغتون کې د لابراتوار او د غاښونو د څانګې د پرانيستو خبر هم ورکړي.

سرچینې زیاتوي، فضل امین چې په اصل کې د خیبر قبایلي ضلعې اوسیدونکی و، هغه د یادې ضلعې په باړه کې د پولیسو پر یوه مرکز او د پېښور په حیات اباد کې په یوه ځانمرګي برید کې لاس درلود.

فضل امین په ​​اصل کې له لشکر اسلام وسلوالې ډلې سره تړاو درلود خو کله ناکله يې له ټي ټي پي او جماعت الدعوه سره یو‌ ځای په ځينو بریدونو کې برخه اخیسته.

تر دې وړاندې هم د افغانستان په ختيځو او سوېل ختيځو ولایتونو کې د پاکستاني طالبانو د په نښه کولو خبرونه ورکړل شوي و.

څو میاشتې وړاندې د خوست ولایت په مرکز کې د یوه هوټل دننه یوه زوروره چاودنه شوې وه چې پکې د پاکستاني طالبانو ګڼ شمېر مشران او غړي وژل شوي و، ځینو سرچینو هغه ډرون هوايي برید بللی و او ويل کېدل چې هغه برید پاکستاني پوځ ترسره کړی و خو خپلواکو سرچینو یې پخلی نه و کړی.

پاکستاني طالبان تل د خپلو مشرانو د وژل کېدو په اړه غلی پاتې شوي دي.

دغه سازمان د شنبې په ورځ د (لړم ۱۳مه) د اېکس پاڼې په مخ له هیوادونو وغوښتل چې د افغان کډوالو د بېرته مېشتېدو په برخه کې خپلې ژمنې پوره کړي.

د پاکستان حکومت د خپل یوه میاشتني ضرب الاجل له پای ته رسېدو وروسته د نومبر په لومړۍ نېټه د ناقانونه افغان کډوالو د نیولو او په زوره د اېستلو بهیر پیل کړ.

شاوخوا یو میلیون او اوه لکه افغان کډوال له دې پروسې اغېزمن کیږي.

په تېرو څو ورځو کې په لسګونه زره افغان کډوال اړ شوي چې په پاکستان کې خپل ټول شته پرېږدي او افغانستان ته ستانه شي.

پاکستان "ناقانونه" پناه غوښتونکي لومړی نیسي او بیا یې په زور شړي.

د دغو کډوالو لویه برخه هغه کسان او کورنۍ دي چې په افغانستان کې د طالبانو له واکمنۍ وروسته د امنیتي اندېښنو، نورو هېوادونو ته د کډوالۍ د دوسیو د ثبتولو او د بې وزلۍ د خپرېدو له امله خپل هېواد پرېښود.

د بشري حقونو د څار اداره وايي، هغه ښځې او نجونې چې افغانستان ته په زور ستنېږي په ځانګړې توګه له ګواښ سره مخامخ دي.

دغه سازمان زیاته کړې، چې پاکستان په قانوني توګه مسول دی، او د هغو افغان کډوالو له اېستلو باید ډډه وکړي چې ژوند یې له ګواښ سره مخامخ کیږي.

له پاکستانه د افغان کډوالو اېستل د ځینو هیوادونو او هغو سازمانونو چې د کډوالو د حقونو ملاتړي دي، نیوکې راپارولي دي.

له دې ټولو سره سره د پاکستان حکومت د افغان کډوالو په اړه د خپلې پرېکړې د بېرته اخیستو پر بیا بیا غوښتنو غور نه دی کړی.

له پاکستانه د افغان کډوالو د اېستلو پر دوام د افغانستان او پاکستان د سوداګرۍ د ګډې خونې مشر وايي، په پاکستان کې د څه باندې څلور میلیارد ډالرو په ارزښت د افغان کډوالو شتمنۍ ضبط شوې دي.

خان جان الکوزي افغانستان انټرنېشنل ته وویل: «د سوداګریزو توکو څلور زره کانټینرونه د کراچۍ په بندر کې پاتې دي او دغه راز په پاکستان کې د افغانانو له خوا د جوړو شویو ۵۰۰ فابریکو برخلیک روښانه نه دی.»

ملا محمد‌حسن د جمعې په ورځ د لړم په ۱۲مه په پاکستان کې د افغان کدوالو د اېستلو او د شتمنیو د ضبطولو په اړه توند غبرګون وښود.

په دې وروستیو کې د پاکستان د کورنیو چارو وزیر ویلي چې کډوال حق لري یوازې ۵۰ زره پاکستانۍ کلدارې چې ۱۸۰ ډالر کیږي له دغه هېواده وباسي.

د طالبانو تر لاس لاندې باختر اژانس د خبر له مخې، دغه کمېټه به د افغان کډوالو حقونو ته د رسېدنې او د قانوني لارو چارو په برخه کې فعالیت وکړي.

له پاکستانه د کډوالو په ځانګړې توګه د افغانانو د اېستلو بهیر له پیل وروسته له کډوالو سره د پاکستاني پولیسو د ناوړه چلند په اړه راپورونه خپاره شوي دي.