په چترال کې د پوځ او وسلوالو تر منځ په نښته کې ۴ پوځیانو او ۶ وسلوالو ته مرګ ژوبله اوښتې

مفتي منیر شاکر چې پر مذهبي او سیاسي مشرانو د نیوکو له امله مشهور دی، د سې شنبې په ورځ په خپل یوټیوب کې د ویډیو په خپرولو سره له پاکستانه د افغان کډوالو پر وتلو غږېدلی دی.

هغه د کډوالو د اېستلو په تړاو د انوارالحق کاکړ په مشرۍ د پاکستان پر سرپرست حکومت نیوکه کوي او وايي؛ «دښمن به هم له کوره په دومره بې عزتۍ ونه اېستل شي، لکه افغان کډوال چې اېستل کېږي.»

نوموړی وايي؛ د هند، برما او بنګله دېش ډېر مهاجر پاکستان کې شته؛ «خو داسې په بې عزتۍ به ونه اېستل شي، ځکه دې قامونو کې په کرایه څوک نه پېدا کېږي.»

هغه ویلي: "پښتون پر پښتون وهل کېږي، د پښتنو خلاف جاسوسان هم ټول پښتانه دي. اوس یې په کرایه کاکړ راوستلی دی، خالص په کرایه راغلی، پښتان به پرې عزته کړي. په داسې بې عزتۍ به دښمن څوک ونه باسي".

نوموړی وايي، کله چې کډوالو ته مرستې راتلې دا مرستې به «پاکستاني جنرالانو پټولې او ښې وریژې او کمپلې به چې راغلې، پوځیانو خرابې وریژې او کمپلې کډوالو ته ور کولې او ښې یې ځان ته ساتلې او هم یې نغدې پیسې پټولې.»

نوموړی وايي؛ کله به چې له پاکستان سره د افغان کډوالو لپاره نړیوالې مرستې کمې شوې، نو د دغه هېواد حکومت به د کډوالو د وتلو خبره وکړه، بیا به چې مرستې وشوې؛ «نو ویل به یې چې زموږ سینه پراخه ده، وي دې.»

هغه زیاتوي چې اوس پاکستان په کډوالو کې هیڅ ګټه نه ویني، په «بې عزتۍ» سره یې ستنوي.

مفتي منیر شاکر په دغه هېواد کې د پښتنو پر بد حالت هم غږېدلی او وايي؛ پښتون غلام ځکه ساتل کېږي چې د خپلو وسایلو پوښتنه ونه کړي.

هغه له پښتنو سره د پنجابي پوځیانو پر چلن نیوکه کوي او وايي؛ هر ځای ترې پوښتنې کوي او تالاشي کوي یې.

انټوني بلېنکن وویل، چې د غزې اداره به فلسطیني ادارې ته وسپارل شي او د غزې د بیارغونې او د دوو دولتونو د سخړې د حل لپاره به یو دوامداره میکانیزم رامنځته شي.

هغه زیاته کړه، چې د غزې د خاورې لاندې کول او د فلسطینیانو جبري ځای پر ځای کول د شخړو له پای ته رسېدو وروسته د منلو وړ نه دي.

د اسراييل لومړي وزير بنيامين نتانياهو د دوشنبې په ورځ له امريکايي اې بي سي خبري شبکې سره په مرکه کې وويل، چې له حماس سره د جګړې له پای ته رسېدو وروسته به يې هېواد د نامعلومې مودې لپاره د غزې د تړانګې د امنيت ټول مسووليت پر غاړه ولري.

د سپینې ماڼۍ د ملي امنیت د شورا ویاند جان کربي د سې شنبې په ورځ د ښاغلي نتانیاهو څرګندونو ته په اشارې سره وویل:«ولسمشر بایډن په خپلې تګلاره کې روښانه دی. موږ د اسراییل د دفاعي ځواکونو له خوا د غزې د بیاځلي نیولو ملاتړ نه کوو».

خو د امريکا او برېتانيا د بهرنيو چارو وزيرانو د اوو هېوادونو د ډلې د سرمشريزې په څنډه کې اعلان وکړ، چې د اسراییل له خوا د غزې د امنیت مسوولیت اخیستل په لنډمهاله کې نا ممکنه ده.

د دغې ډلې د بهرنیو چارو وزیرانو هم د چهارشنبې په ورځ په یوې بیانیه کې ټینګار وکړ، چې د دوو دولتونو حل، د اسراییل تر څنګ د فلسطین دولت او د هغوی دوه اړخیزه رسمیت «د عادلانه، باثباته او خوندي سولې یوازینۍ لار ده».

د اوو هېوادونو د ډلې ډېپلوماتیکو مشرانو همداراز له ایران څخه وغوښتل چې د حماس او حزب الله څخه ملاتړ ونه کړي او له هغو فعالیتونو ډډه وکړي چې منځنی ختیځ بې ثباته کولی شي.

یادو د بهرنیو چارو وزیرانو د اسراییل«د نړۍوال قوانینو سره سم د ځان د دفاع» حق په رسمیت وپېژاند او په ورته وخت کې یې په لویدیځه غاړه کې د فلسطینیانو په وړاندې د سخت دریځو اسراییلیانو لخوا ترسره شوی تاوتریخوالی «د نه منلو وړ» وباله.

د هغه په خبره؛ پر پاکستان د غرب سیاسي او اقتصادي اغېز شته، خو مخامخ یې څوک ګواښلی نه شي.

ملا فضل رحمان زیاتوي، چې اسلام اباد هم د سیاسي، اقتصادي او دفاعي ستراتیژیو له مخې د غرب مقابله کوي.

فضل رحمان تېره یکشنبه په قطر کې د حماس له مشرانو خالد مشعل او اسماعیل هنیه سره ولیدل.

دا لیدنه د حماس او اسراییل د خونړۍ جګړې په درشل کې چې له یوې میاشتې راهیسې روانه ده، شوې ده.

اسراییل وايي؛ ځواکونه یې د غزې زړه ته رسېدلي دي.

بل خوا په پاکستان کې د مولانا فضل الرحمان یو شمېر سیاسي مخالفینو ویلي، چې د نوموړي څرګندونې یوازې کمپایني بڼه لري او نوموړی هڅه کوي، چې په راتلونکو ټاکنو کې یې د شعار په توګه وکاروي.

مجاهد د چهارشنبې په ورځ (د لړم ۱۸مه) پر اېکس ټولنیزې شبکې د اعلامیې په خپرولو سره د پاکستان د موقت وزیر انوارالحق کاکړ د ادعاو پر وړاندې غبرګون ښودلی او ویلي یې دي؛ لکه څه ډول چې دوی په افغانستان کې امن او سوله غواړي په پاکستان کې هم سوله او امن غواړي.

انوارالحق کاکړ د چهارشنبې په ورځ په اسلام اباد کې یوه خبرې کنفرانس کې وویل:« په پاکستان کې د نا امنیو په خپرولو کې بې اسناده کډوال شامل دي، ترهګرو د پاکستان پر ضد د جګړې اعلان کړی، ترهګر د افغانستان له خاورې کار اخلي، د ترهګرو په اړه مو له افغانستان سره معلومات شریک کړي؛ خو افغانستان یې پر ضد هېڅ ګام نه دی پورته کړی».

طالبانو په یوې اعلامیې کې زیاته کړې، چې طالبان هیچاته اجازه نه ورکوي، چې د افغانستان خاوره د پاکستان په ضد استعمال کړي.

اعلامیه کې راغلي، چې پاکستان باید خپل کورني مسایل په خپله حل کړي او د خپلو ناکامیو ملامتي دی افغانستان ته نه راجع کوي.

اعلامیه کې ویل شوي: «دا چې د طالبانو له بریا څخه وروسته په پاکستان کې نا امني زیاته شوې، د دې دلیل نه شي کېدی چې ګنې موږ به د پاکستان د ناامنیو تر شا یو».

همداراز؛ د پاکستان سرپرست لومړی وزیر له افغانستانه غوښتنه کړې، چې په افغانستان کې مېشت پاکستاني وسله‌وال دوی ته وسپاري.

طالبانو په اعلامیه کې دا هم ویلي، چې په افغانستان کې وسلې محفوظې دي، د هیچا لاسته نه دي ورغلي، د وسلو قاچاق ممنوع دی او د هر ډول غیر قانوني اقداماتو مخه نیول شوې ده.

د اعلامیې په وروستۍ برخه کې طالبانو لیکلي، چې افغانستان د یوه ورور او ګاونډ هېواد په شان له پاکستان سره د ښو اړیکو غوښتنونکی دی او پاکستان دې دا درک کړي، چې افغانستان د نورو هېوادونو په چارو کې مداخله او د هغو پر ضد اقدامات کول نه غواړي.

پاکستاني چارواکو تل ادعا کړې چې د پاکستان په ناامنیو کې افغانان ښکیل دي؛ خو طالب چارواکو بیا دغه ادعاوې رد کړي دي.

د اروپايي ټولنې د کوپرنیک اقلیمي بدلون اداره وايي؛ له ۲۰۱۹ کال راهیسې د پخوانیو اکټوبر میاشتو ریکارډ تېرې اکټوبر میاشتې په خوار لوی توپیر مات کړ.

د رویټرز د راپور له مخې؛ دې ادارې مرستیال مشر سمانتا برګس د تېرې میلادي میاشتې پر ګرمۍ د بحث پر مهال وویل؛ د ۰.۴ سانتي ګراد درجې ډېرې ګرمۍ سره ریکاډ مات شو، چې دا خورا لوی توپیر دی.

د تودوخي زیاتېدل هم د انساني چارو له امله د ګلتوني ګازونو تولید او سږ کال هم ور سره د ال نینو په نوم د هوا بدلون دی چې د ارام سمندر ختیځ کې یې د اوبو کچه ګرمه کړې ده.

په نړۍواله کچه د اکټوبر په میاشت کې د هوا منځنۍ تودوخه د ۱۸۵۰ ـ ۱۹۰۰ کلونو تر ورته میاشتې ۱.۷سانتي ګراد درجې ګرمه وه او کوپرنیکوس دغه دوره له صنعتي پړاو مخکې بولي.

کوپرنیکس وايي؛ د اکتوبر میاشتې دا ریکارډ ماتول ښيي، چې ۲۰۲۳ کال به په پوخ باور د نړۍ تر ټولو ګرم کال وبلل شي.

تر دې مخکې تر ټولو ګرم او ال نینو کال ۲۰۱۶ و.

دا اداره له ۱۹۴۰ کلونو راهیسې ډېټا یا معلومات ټولوي او مرستیال برګس یې زیاتوي، چې د خپلو معلوماتو پرتللو سره دا پایله اخلي، چې روان کال به په تېرو یو لک ۲۵ زره کلونو کې تر ټولو ګرم وي.

تر اکټوبر مخکې هم ورته ریکارډ سپټمبر میاشت جوړ کړی و او د کال تر ټولو ګرمه میاشت بلل شوې وه؛ خو اکټوبر د روان کال خورا بې ساری ګرم ثابت کړ.