پاکستان: تر اوسه څه باندې ۲۲۰ زره کډوال افغانستان ته ستانه شوي دي

دغې ورځپاڼې د سند ایالت د کورنیو چارو وزارت له خوا د چمتو شوي راپور په حواله لیکلي چې که «بې اسناده افغان کډوال» خپل هېواد ته ونه لېږل شي، پاکستان به له امنیتي ستونزو سره مخ شي.

په دغه راپور کې دا هم ویل شوي، هغه بنسټونه چې د کډوالو د اېستلو مسولیت لري د کډوالو د هویت په ثبت او پروسس کې له ستونزو سره مخ دي.

د پاکستاني رسنیو د خپرو شویو رسمي راپورونو له مخې، ۸۸ زره کډوال یوازې د چمن له لارې افغانستان ته ستانه شوي دي.

د سند حکومت د افغان کډوالو شتون د دې ایالت له پاره د نفوسو د ډیریدو ګواښ بللی او خبرداری یې ورکړی چې که کډوال بیرته خپلو هیوادونو ته وا نه ستول شي نو تر ۲۰۴۰ کال پورې به د دغه ایالت په اجتماعي هویت بدل شي.

په دغه راپور کې ویل شوي چې په سند کې شاوخوا یو لک او ۵۰ زره افغانان د اوسېدو له اسنادو پرته ژوند کوي.

همدارنګه په دغه ایالت کې د بنګال د اتباعو شمېر ۲۶زره ۸۲۰ او د برما د اتباعو شمېر ۱۹۸۰ ته رسېږي.

د راپورونو له مخې، یاد شمېر کسان د کډوااو په ادارو کې له ثبت وروسته د کډوالو د نړیوال سازمان دفتر ته د مرستو د ترلاسه کولو په موخه ور پیژندل شوي.

له دې سره، د پکتیکا ولایت د کډوالو چارو ریاست بیا په دې ولایت کې راستنېدونکو کډوالو ته په دریو پنډغالو کې د ۵۲ خیمو د درولو خبر ورکړ.

دغه ریاست وایي، دا درې لنډمهاله پنډغالي چې ډیورنډ کرښې ته څېرمه په تروو، انګور هډه او د پکتیکا په مرکز ښرنه کې جوړ شوي دي، راستنیدونکو کډوالو ته د سرپناه، خوراکي توکو، پاکو اوبو او د روغتیایي خدمتونو په برخو کې همکاري کوي.

د یاد وزارت په خبره، په دغو کسانو کې اوه کورنۍ او اوه ماشومان هم شامل دي.

د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت همداراز زیاتوي چې، له دغو ستانه کړل شویو افغانانو سره د ملګرو ملتونو د کډوالو موسسې (آی او ایم) هر یوه ته څه باندې ۱۲ زره افغانۍ نغدې مرسته هم کړې او نور روغتیایي خدمتونه هم ورته وړاندې شوي دي.

ترکیې ته له تېرو څو کلونو راهیسې د افغانانو کډوالي روانه ده، خو پر افغانستان د طالبانو له واکمنۍ وروسته دغه لړۍ نوره هم زیاته شوې ده.

اوس اندېښنې دا دي چې ډیری افغان ځوانان د ایران له لارې په قاچاقي توګه دغه هیواد ته ننوځي او په دې لارو نیول شوي بې اسناده ځوانان د ترکي پولیسو له سخت چلند سره مخامخ کیږي.

ترکیه چې اوسمهال د زرګونونو افغان کډوالو کوربتوب کوي، هغه افغان ځوانان نیسي او کابل ته یې لیږي چې بې اسناده وي او په ناقانونه توګه دغه هېواد ته ننوتلي وي.

دا په داسې حال کې ده چې، په دې وروستیو اونیو کې د ترکیې په ګډون ایران او پاکستان هم په لویه کچه د بې اسناده افغان کډوالو د نیولو او ستنولو لړۍ چټکه کړې ده.

د راپورونو له مخې، په تېرو دوو اونیو کې یوازې له پاکستانه نږدې درې لکه افغانان تر اوسه پورې اېستل شوي دي او دا بهیر روان دی.

په ورته وخت کې د طالبانو د کډوالو چارو وزارت د تېرې شنبې په ورځ له پاکستانه د څه باندې ۶۰۰۰ افغان کډوالو د بېرته ستنېدو اعلان وکړ.

په دوی کې ۸۲ بندیان هم شامل دي.

له پاکستان څخه د بې اسنادو کډوالو د شړلو له اعلان وروسته په تېرو ۱۲ ورځو کې تر ۲۵۰ زره ډېر افغان کډوال بېرته افغانستان ته ستانه شوي دي.

په افغانستان کې د سلګونو زرو کډوالو د جذبولو او هغوی ته د اسانتیاو د برابرولو په اړه اندېښنې شته.

نړۍوالو بنسټونو د راستنیدونکو کډوالو د وضعیت د خرابېدو په اړه خبرداری ورکړی دی.

په همدې حال کې د خوړو نړۍوال پروګرام تېره اونۍ وويل: "له پاکستان څخه د شړل کېدو د وېرې له امله هره ورځ په زرګونو کورنۍ افغانستان ته داخلېږي. ډېرو یې خپل معیشت له لاسه ورکړی".

د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر وايي؛ د راستنېدونکو ۶۰ سلنه یې ماشومان دي.

د ملګرو ملتونو دغه سازمان د خپلې وروستۍ ارزونې پر بنسټ له پاکستان څخه د اخراج شویو کډوالو وضعیت "مایوسونکی" بللی دی.

ډان ورځپاڼې لیکلي؛ وژل شوي افغان کډوال غوښتل له خپلې مېرمنې او له پخواني مېړه د هغې له څوارلس کلنې لور سره افغانستان ته ستون شي.

خو د دې افغان د مېرمنې پخواني مېړه د خپل وراره په مرسته د ناموسي غیرت په نوم هغه وواژه.

ویل کېږي د دې افغان کډوال مېرمنې له پخواني مېړه طلاق هم اخیستی و.