حماس منلې، چې د غزې په شمال کې د دوی د لېوا قوماندان وژل شوی دی

طالبانو تر شپږم ټولګي لوړې د نجونو پر زده کړو بندیز لګولی او په دې اړه په کور دننه او بهر هم اعتراضونو او غوښتنې نه اوري او بابيزه یې ګڼي.

واکمنې ډلې ښځې د کار کولو څخه هم منع کړې دي او اجازه نه ورکوي چې تفريح ځايونو، ورزش، سینګار ځايونو او ډېرو عامه ځایونو ته لاړې شي.

ملګرو ملتونو په وار - وار له طالب چارواکو غوښتي چې پر نجونو او ښځو لګول شوي بندیزونه لرې کړي؛ خو دغې ډلې تر اوسه دې غوښتنې ته څرګند او مثبت ځواب نه دی ویلی.

په دې کتنه کې اغلې اوتنبایوا له ښاغلي متقي سره د راستنېدونکو کډوالو د اړتیاو په اړه هم خبرې کړې دي.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د مرستندویه پلاوي دفتر (یوناما) د یکشنبې په ورځ (لیندۍ ۵ مه) په یوه خبرپاڼه کې لیکلي، چې روزا اوتنبایوا او د هغې مرستیال مارکس پوتزل له امیرخان متقې سره له پاکستانه د راستنېدونکو افغانانو سره د دغه سازمان د مرستو، له نشه يي توکو سره د مبارزې په برخه کې د هڅو پر پياوړتيا او نورو موضوعاتو هم خبرې اترې کړې دي.

په خبرپاڼه کې راغلي، چې په دې کتنه کې دواړو لورو د خلکو د بېړنیو اړتیاو په ځانګړي ډول په راتلونکي ژمي کې د ستونزو د حل په موخه د دوامداره مرستو په موخه پر خپلو ژمنو ټینګار کړی.

بل خوا د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت په خبرپاڼه کې بیا راغلي، چې امیرخان متقې په دې کتنه کې د ملګرو ملتونو د سرمنشي ځانګړې استازې ته ویلي: "د نړۍ هېوادونه او سازمانونه باید د منل شویو او رسمي ادرسونو له لارې له افغانستان سره اړیکې ونیسي".

په دې خبرپاڼه کې دا هم راغلي، چې هېوادونه او نړۍوال سازمانونه بايد د موازي ډلو او جوړښتونو پر ځاى په افغانستان کې شته ميکانيزمونه پياوړي کړي.

دا پېښه د یکشنبې په ورځ د بنو په بکاخېل کې شوې ده چې پخوا هم پکې پر امنیتي ځواکونو بریدونه شوي دي

د دې برید مسوولیت د حافظ ګلبهادر ډلې په نوم د پاکستاني طالبانو یوې څانګې په غاړه اخیستی دی.

دا برید په داسې مهال دی چې د جمعې په ورځ د پاکستان د کورنیو چارو وزیر سرفراز بګټي په مشرۍ د ملي عمل پلان غونډه کې یو ځل بیا د وسلوالو په له منځه وړلو ټینګار وشو.

ښاغلي بګټي وویل، چې په هره بیه وي پاکستان کې به ټول وسلوال له منځه وړي.

د تایباد د سرحدي کنډک قوماندان د ایرنا خبري آژانس ته ویلي دي: «د افغان اتباعو له پیژندلو وروسته، پوله ساتو د قاچاق وړونکو په معده کې تېر شوي هیرویین کشف کړي دي»

د دغه سيمه ييز ايراني چارواکي په وينا، دغو کسانو دوه کيلو او ٩٤٠ ګرامه جوړ شوي هيرويين د ١٣٥ کڅوړو په بڼه او ٦٢٤ ګرامه پوډر هيروين د ٥٠ کڅوړو په بڼه تېر کړي وو.

په راپور کې راغلي چې تورن کسان د ایران قضايي ادارو ته ور پيژندل شوي دي.

د دوغارون د سرحدي ترمینل مدیر اسماعیل پور عابد وايي، تر دې مخکې به د دوغارون په پوله (اسلام کلا) کې کاري ساعتونه د تهران پر وخت د سهار له ۷ بجو پیل او د ماښام تر ۶ بجو پورې به یې دوام درلود، خو اوس یې کاري ساعتونه د تهران پر وخت سهار له ۷ بجو پیل او د شپې تر ۱۱ بجو دوام کوي.

د دغه سيمه ييز ايراني چارواکي د شمېرو له مخې، له هغه راهيسې چې په اسلام کلا کې کاري ساعتونه زيات شوي، هره ورځ له ۵۰۰ څخه تر ۶۰۰ پورې د بار وړونکو موټرو تګ راتګ له ۹۰۰ څخه تر ۱۰۰۰ پورې رسېدلی دی.

تر دې وړاندې د اسلام کلا په بندر کې د بار وړونکو موټرو چلونکو له ایران څخه د مالونو د لوړ لګښت په اعتراض کې اعتصاب کړی و.

اعتراض کونکو د لړم میاشتې په نیمايي کې افغانستان انټرنېشنل ته ویلي وو چې ایران په ځینو برخو کې د نورو هېوادونو د موټر چلونکو په پرتله له افغان موټر چلونکو څو برابره زیاتې پیسې اخلي.

د اسلام کلا په بندر کې د بار وړونکو موټرو یو شمېر استازو د افغانستان انټرنشنل ته پیغامونه او ویډیويي کلیپونه استولي او ویلي یې وو چې د ایران له خوا له افغان ټرانسپورټي شرکتونو څخه د پاکستاني، عراقي او ازبک موټر چلونکو په پرتله ډیرې پیسې اخلي.

د دغو موټر چلونکو د استازو له ډلې څخه یوه یې ویلي وو چې د اسلام کلا په بندر کې ایراني لوري ته د هرې لارۍ چې ایران ته داخلیږي ۱۲۰ډالره او د هر لیتر تیلو ۶۰ سنټه اخلي. په همدې حال کې د دغه افغان موټر چلونکي په وینا پاکستاني، عراقي او ازبک موټر چلونکي یوازې لس سنټه ورکوي.

هغه زیاته کړه چې بندر عباس ته د دوی سفر شاوخوا ۱۲۰۰ ډالره لګښت لري.

تر اوسه پورې د ایران او طالبانو ترمنځ د باروړونکو موټرو د تګ راتګ د اسانتیا لپاره د شوي تړون جزیات نه دي په ډاګه شوي. دا هم څرګنده نه ده چې افغان موټر چلونکي راضي شوي او که نه.

د ازبکستان د بهرنیو چارو وزارت د شنبې په ورځ (د لیندۍ ۴مه) په یوه خبرپاڼه کې لیکلي: «دواړو خواوو په افغانستان کې د ښځو او نجونو د بشري حقونو د تضمین او د ژمي په درشل کې د افغانستان خلکو ته د بشري مرستو د برابرولو له پاره د هڅو د همغږۍ پر اړتیا خبرې وکړې.»

د خبرپاڼې له مخې، په دې کتنه کې دواړو لوریو د افغانستان د روان وضعیت په اړه هر اړخیزې خبرې کړې دي.

سره له دې چې د دې خبرو نور جزیات نه دي خپاره شوي، خو طارق بخیت تر دې مخکې تهران ته تللی و او د ایران اسلامی جمهوریت د بهرنیو چارو له وزیر حسین امیر عبداللهیان سره یې هم د افغانستان پر روان وضعیت خبرې اترې کړې دي.

نوموړي له ښاغلي عبداللهیان سره په لیدنه کې د بشري حقونو اړوند ستونزو ته د حل لارې پر موندلو، له ترهګرۍ سره پر مبارزې او په افغانستان کې د یوه ټول ګډونه حکومت پر جوړولو ټینګار وکړ.

د اسلامي همکاریو سازمان د روان کال د وږي په میاشت کې اعلان وکړ چې د دغه سازمان یوه پلاوي له طالب چارواکو سره په اسلام کې د اعتدال، د نجونو د زده‌کړو او د ښځو د کار په څېر د مهمو مسایلو په اړه خبرې کړې دي.

طالبانو په تېرو دوو کلونو کې د ښځو له زده‌کړو او کار څخه د دغې ډلې د مخنیوي په برخه کې کورنیو او نړیوالو اعتراضونو ته هېڅ پام نه دی کړی او دا یې د دوی په چارو کې لاسوهنه بللې ده.