د سعودي د پانګونې صندوق د لندن د هیټرو هوايي ډګر ۱۰ سلنه ونډه اخیستې

له بلومبرګ نیوز سره په مرکه کې په هند کې د افغانستان پخواني سفیر فرید ماموندزي ویلي، چې په وروستیو میاشتو کې د هند او طالبانو اړیکې سره نېږدې شوي او داسې ښکاري چې د نېږدې ملګري په توګه یې د پاکستان پر ضد استعمال کړي.

د پخواني نظام لسګونه ډېپلوماټانو خپلې دندې پرېښودې، یوازې هغه ډېپلوماټان پاتې دي، چې د طالبانو د بهرنیو چارو له وزارت سره په اړیکه کې دي.

د هند د بهرنیو چارو وزارت په دې اړه له څه ویلو ډډه وکړه.

ماموندزي زیاته کړه، چې د ممبۍ جنرال قونسله ذکیه وردک، په حیدر اباد کې جنرال قونسل سید محمد ابراهیم خیل او همداراز د سوداګرې برخې سلاکار قادر شاه د طالبانو ملاتړ له ځانه سره لري.

هند غواړي له طالبانو سره ښې اړیکي ولري؛ ترڅو په افغانستان کې خپلې پانګې خوندي‌ او خپل نفوذ وساتي.

نوي ډیلي تېر کال په کابل کې خپل سفارت د بشري مرستو لکه خوراکي توکو او درملو د رسولو لپاره پرانیست؛ خو لا تراوسه یې د افغان اتباعو لپاره د وېزو په ګډون قونسلي خدمات په پراخه کچه ځنډولي دي.

هندي رسنیو د ماموندزي د څرګندونو په اړه داسې مهال راپور ورکړی، چې وروسته له دوه کلونو طالبانو په هند کې د ډېپلوماتیکو ماموریتونو کنټرول په خپل لاس کې واخیست.

د طالبانو د بهرنیو چارو مرستیال وزیر شېر محمد عباس ستانکزي د سې شنبې په ورځ د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان ملي ټلویزیون سره په مرکه کې وویل: «په ممبۍ او حیدراباد کې زموږ قونسلګرۍ فعالیت کوي او د بهرنیو چارو له وزارت سره په تماس کې دي».

هغه وویل، چې په ډیلي کې افغان سفارت چې تېره اونې تړل شوی و، په راتلونکو څو ورځو کې به بېرته پرانیستل شي.

فرید ماموندزي څو میاشتې وړاندې له دندې استعفاء وکړه او اوس مهال په لندن کې دی.

اردوغان دغه څرګندونې د ترکیې په پارلمان كې د عدالت او پراختيا ګوند په غونډه كې وكړې.

د ترکیې ولسمشر ویلي، هېواد به یې د ټولو یرغمل شویو کسانو د خلاصون او دایمي اوربند لپاره خپلې ټولې ډېپلوماټیکې هڅې ګړندۍ کړي.

رجب طیب اردوغان دا هم وویل، چې د اسراییلي چارواکو څرګندونو دا هیلې کمې کړې، چې د دښمنۍ ختمېدل به په دایمي اوربند بدل شي.

د اکټوبر په اوومه د اسراییل او حماس تر منځ د جګړې له پیل وروسته اردوغان په پرله پسې ډول نتنیاهو او اسراییلي چارواکي په غزه کې د بشري حقونو په سرغړونو تورن کړل.

د ترکیې ولسمشر د ملګرو ملتونو له سرمنشي انټونیو ګوتریش سره په یوه وروستۍ تلیفوني اړیکه کې اسراییل تورن کړ، چې پر غزې د خپلو بریدونو په ترڅ کې له نړۍوالو بشري قوانینو سرغړونه کوي.

اروپايي شورا وویل، چې دا اتحادیه به د زیان رسونکي صنعتي ګازونو اخراج کم کړي.

په دې اړوند د اروپايي اتحادیې قانون جوړونکي رادان کانف وویل، چې اروپايي اتحادیه باید د پام وړ د شنو خونو ګازونو اخراج کم کړي او د هغو شرکتونو لپاره چې له دې قوانینو څخه سرغړونه کوي درنې جریمې په پام کې نيول شوي دي.

د دې موافقې له مخې؛ په دې جریمو کې به په اروپايي ټولنه کې د یوه شرکت د کلنۍ تبادلې لږ تر لږه درې سلنه جریمه شامله وي.

دا تړون د شنو خونو د ګازونو د اخراج په اړه د موجوده قوانینو د بیاکتنې له لارې د شرکتونو له خوا د هوا، خاورې او اوبو ککړتیا کمول دي.

د اروپا د شورا په اعلامیه کې راغلي، چې د لویو شرکتونو له خوا د شنو خونو ګازونو اخراج کولای شي، چي د روغتيايي ستونزو لکه رونکايټس او سرطان لامل شي.

د اروپايي پارلمان د غړو هېوادونو له خوا د دغه تړون له رسمي لاسليک څخه درې اونۍ وروسته به د دغه قانون عملي کېدل پيل شي.

ور پسې په خیبر کې ۱۰۳، پېښور کې ۸۹، شمالي وزیرستان کې ۸۶، سوېلي وزیرستان کې ۵۰ پېښې شوې دي.

روان کال کې د وسلوالو بریدونو په زیاتېدو سره تر ډېره امنیتي ځواکونه په نښه شوي دي.

په دې راپور کې یوازې پر پولیسو بریدونو ته اشاره شوې او پکې راغلي چې سږکال دې پېښو ۲۴۳ کې پولیس په نښه شوي دي.

د پاکستاني رسنیو د راپور له مخې، د ترهګرۍ ضد امنیتي ځواکونو ۸۳۷ وسلوال نیولي چې له دې ډلې ۲۴۵ په پېښور، ۵۷ خیبر، ۵۸ کوهاټ او ۳۹ په چارسده کې نیول شوي دي.

د ملګرو ملتونو راپور چې د نومبر په پنځمه خپور شو ښیې، چې په افغانستان کې پر نشه يي توکو د طالبانو بندیز د کوکنارو په کښت کې د پام وړ کمښت راوستی؛ خو د تېر کال د معلوماتو له مخې د افغان بزګرانو عاید درې چنده شوی دی.

په ایران کې د نشه یي توکو د کنټرول د مرکزي دفتر د نړۍوالو اړیکو مشر امیر عباس لطفي د ملګرو ملتونو د موندنو په غبرګون کې وویل، چې په افغانستان کې نه یوازې د نشه یي توکو تولید کم شوی؛ بلکې طالبانو د نشه یي توکو تولید لا پسې پراخ کړی دی.

لطفي د تېر کال د ملګرو ملتونو یو بل راپور ته اشاره وکړه او په ډاګه یې کړه، چې د افغان بزګرانو عاید ناڅاپه درې چنده زیات شوی، چې تر څلور میلیاردو ډالرو ډېر شوی دی.

هغه وویل: «له افغانستان څخه ایران ته د مخدره موادو دودیز قاچاق، لکه تریاک او د رواني موادو قاچاق اوس هم دوام لري».

ایران اروپایي بازارونو ته د مخدره توکو د قاچاق لپاره د پام وړ بازار په توګه پېژندل کیږي. د لویدیځو او سیمه ییزو استخباراتي ادارو راپورونه ښیي، چې ایران د خپلو نیمه پوځي ملګرو سره په منځني ختیځ او لویدیځ کې د مخدره توکو د قاچاق په شبکو کې د پام وړ رول لوبوي.

څېړنې ښيي، چې له ايران څخه عربي هېوادونو، جنوب ختيځې اسيا او اروپا ته د نشه يي توکو د لویو بستو په لېږد رالېږد کې د پام وړ زياتوالى راغلی.

خو ایراني چارواکي بیا پړه پر لویدیځو حکومتونو وراچوي.