په پاکستان کې د انفلاسیون کچه ۴۳ سلنې ته رسېدلې او د توکو په بیو کې خورا لوړوالی راغلی

دغو چارواکو داسې مهال د کډوالو نړیواله ورځ ونمانځله چې دمګړۍ له اوه میلیونو ډیر افغانان د نړۍ په بېلابېلو هیوادونو کې ژوند کوي.

د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر د دوشنبې په ورځ د (لیندۍ ۲۷مه) د کډوالو نړیوالې ورځې په مناسبت په جوړه شوې غونډه کې وويل د پاکستان او ایران له لوري په جبري ډول د افغان کډوالو اېستل د نه منلو وړ دي : «د ګاونډیانو له لوري زموږ د افغانانو په حق کې ظلم کیږي، موږ وتوانیدلو چې د کډوالو راتګ په ښه توګه مدیریت کړو او هغوی ته مو اړینې اړتیاوې برابرې کړې.»

نوموړي د خپلو خبرو پر مهال وویل، تر بل هر وخت په افغانستان کې د ښځو حقونه تامین دي.او له افغان کډوالو څخه یې وغوښتل چې هیواد امن شوی، دوی دې خپل کور ته راستانه شي.

ملا برادر د خپلې وینا پر مهال د اسراییل او فلسطین جګړې ته په اشارې سره وویل: «د غزې نیم وګړي بې ځایه شوي او د کډوالو اساسي حقونه تر پښو لاندې کیږي، نړیواله ټولنه دې په غزه کې د بې ګناه وګړو د وژنو او بمباریو مخنیوی وکړي.»

همدارنګه د طالبانو د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت مالي او اداري مرستیال محمد ارسلان خروټي د پاکستان او ایران له لوري په جبري ډول د افغان کډوالو د اېستلو په اړه نیوکې وکړې او ویې ویل، «په تېرو دوو میاشتو کې پاکستان ټول اسلامي، بشري او د ګاونډیتوب د حقونو خلاف پر کډوالو د ژوند کولو کړۍ تنګه کړې ده په زور یې له خپل هیواده وباسي او شتمنۍ یې غصب کوي، ځینې ماشومان له کورنۍ پرته په زور له پاکستانه راباسي، زرګونه افغانان په زندانونو کې پراته دي.»

نوموړی له ایران او ترکیې هیوادونو څخه غوښتنه کوي چې د افغان کډوالو د جبري اېستلو مخه دې ونیسي.

همدارنګه په دغه غونډه کې د ریاست الوزرا اداري مرستیال عبدالسلام حنفي له پاکستان او ایران څخه د راستانه شویو کډوالو لپاره په هیواد کې د ځینو امتیازونو د ورکړې خبر ورکړ.

نوموړی وايي، تازه راستانه شوي هیوادوالو له مالیې ورکولو خلاص دي، د ژوند او کار کولو په برخو کې به د ځانګړو امتیازونو څخه برخمن وي، «هغه کډوال چې په افغانستان کې سرپناه نه لري هغوی ته به د کور لپاره ځمکې، د سوداګرو لپاره چې په هیواد کې پانګونه کوي د هغوی ټوله سوداګري او کاروبار به له مالیې ورکولو څخه معاف وي.»

دغه طالب چارواکی وايي، تر دې مهاله اوه لکه افغانان هیواد ته په جبري ډول راستانه شوي دي.

د دوی د معلوماتو له مخې درې زره افغانان یې د پاکستان او اوه زره افغانان د ایران او ترکیې له زندانونو څخه راخوشې کړي دي.

دغه لاریونونه د یک شنبې په ورځ د (لیندۍ ۲۶مه) د امریکا په ټکساس ایالت، په ایټالیا او پاریس کې د پښتون ژغورنې غورځنګ د غړو او پلویانو له لوري تر سره شول.

د پښتون ژغورنې غورځنګ وايي، په پاکستان او د نړۍ په ګڼو هیوادونو کې به یې اعتراضي لاریونونه تر هغه وخته روان وي چې د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر منظور پښتین له بنده نه وي خوشي شوی او همدارنګه په چمن کې د پاسپورټ د جبري کېدو په غبرګون کې د روان پرلت او په بلوچستان کې د بلوڅانو د پرلت غوښتنې نه وي منل شوې.

دغو لاریون کوونکو د پښتون ژغورنې د مشر منظور پښتین انځورونه او د افغانستان ملي بیرغ له ځان سره لیږدول او د پاکستان پر ضد یې شعارونه ورکول.

د پښتون ژغورنې غورځنګ غړی عبدالله احسان وايي: «د غورځنګ غوښتنې معلومې دي او موږ په اروپايي هیوادونو او امریکا کې د لاریونونو غوښتنې هم څرګندې دي موږ غواړو نړیوالو ته وښیو چې د پاکستان حکومت د پښتنو او بلوڅو ضد پالیسي مخ ته وړي او دوی د غورځنګ هغه غړي بندیانوي چې د پښتنو او بلوڅو د حق غوښتنو په دفاع غږ پورته کوي.»

د پاکستان له لوري د پښتون ژغورنې غورځنګ د مخکښو غړو د نیولو، له پاکستان په زور د افغان کډوالو د اېستلو په غبرګون، د چمن او بلوڅو د پرلتونو په ملاتړ په پاکستان کې هم لاریونونه روان دي.

پاکستانۍ ډان ورځپاڼې د یکشنبې په ورځ (د لیندۍ ۲۶ مه) راپور ورکړ چې عثمان جدون د ملګرو ملتونو د امنیت شورا په یوې پرانیستې غونډه کې په سیمه کې د وسلو د ناقانونه قاچاق او له هغوی څخه د ناسمې ګټنې له امله رامنځته شوي ګواښونه خطرناک وبلل.

هغه زیاته کړه چې «ترهګرې» ډلې لکه تحریک طالبان پاکستان پرمختللې وسلې د ناقانونه وسلو له بازارونو او یا له هغو ادارو څخه ترلاسه کوي چې غواړي یوه ځانګړې سیمه یا هیواد بې ثباته کړي.

د هغه هدف له ځانګړي هيواد څخه ښايي پاکستان وي چې په دې ورستیو کې د ناامنۍ له پیښو سره مخ دی خو د هغو ادارو یاده يې و نه کړه چې غواړي پاکستان ناکراره کړي.

په ملګرو ملتونو کې د پاکستان د استازي مرستیال وویل، «ترهګر او جنایتکونکي دا پرمختللې وسلې نه جوړوي، بلکې د ځینو سیمو یا هېوادونو د بې ثباته کولو په نیت یې له ناقانونه بازارونو او بنسټونو ترلاسه کوي.»

عثمان جدون اعلان وکړ چې پاکستان له نړیوالې ټولنې سره د هغو کسانو د افشا کولو لپاره همکاري کوي چې د تحریک طالبان پاکستان ملاتړ او مالي مرستې ورته رسوي.

دغه پاکستاني دیپلومات ټینګار وکړ چې دا د «ټولو دولتونو او ملګرو ملتونو مسوولیت دی چې د وسلو د ناقانونه سوداګرۍ او لېږد د مخنیوي لپاره ګامونه پورته کړي.»

وروسته له هغه چې طالبانو د افغانستان واک ترلاسه کړی، د پاکستان د پوځ پر ضد د تحریک طالبان پاکستان بریدونه زیات شوي دي.

پاکستاني چارواکو تر دې وړاندې هم څو ځله ویلي چې د تحریک طالبان پاکستان جنګیالي په افغانستان کې پاتې شوې امریکايي وسلې د دوی د امنیتي ځواکونو پر ضد په بریدونو کې کاروي.

د پاکستان بهرنیو چارو وزارت ویاندې د روان کال په سپټمبر میاشت کې اعلان وکړ چې په افغانستان کې د امریکا له خوا پاتې شوې وسلې «ترهګرو» ته په لاس ورغلې او د پاکستان لپاره یې ګواښ وباله. ممتاز زهرا بلوڅ وویل، چې دا حالت د نړیوالو پام ته اړتیا لري او ټول باید په ګډه مسوولیت په غاړه واخلي.

هغه زیاته کړې: "د شپې له تیارې په ګټې اخیستو سره ترهګر د پاکستان له خاورې ایران ته راننوځي او زمونږ امنیتي ځواکونه په نښه کوي."

د ایران د چارواکو په وینا؛ د جمعې ورځې په ماښام د دغه هېواد د سویل ختیځ سیستان او بلوچستان ولایت په راسک سیمه کې د پولیسو په یوه مرکز برید شوی، چې لږ تر لږه ۱۱ ایراني پولیس پکې وژل شوي وو.

د جیش العدل په نامه یوې ډلې د برید مسوولیت پر غاړه اخیستې دی.

وحيدي د دغه برید په غندلو سره ټينګار کړی، چې اردو، پوليس او امنيتي ځواکونه په فعاله توګه د پېښې د عاملينو د نيولو هڅې کوي او ډاډ یې ورکړی چې د دې برید ځواب به ورکوي.

د پاکستان دولتي راډیو نن د پاکستاني چارواکو په حواله وايي، چې د افغان کډوالو د اېستلو لړۍ دوام لري.

سره له دې چې نړۍوالې ټولنې او مرستندویه ادارو بیا - بیا له اسلام اباد غوښتي، چې د دې کډوالو ستنول وځنډوي؛ خو د پاکستان په دریځ کې کوم بدلون نه دی راغلی.

پاکستاني چارواکي دا هم وايي، چې د راتلونکي میلادي کال تر پیل پورې ټول بې اسناده کډوال ستنوي او له هغه وروسته به د قانوني کډوالو ستنول هم پیل کړي.