پاکستان له ملګرو ملتونو د څېړنو غوښتنه وکړه چې، ټي ټي پي څنګه پرمختللې وسلې ترلاسه کړې

د روغتیا نړیوال سازمان ویلي، چې له دې مرستې موخه د ساري ناروغیو ناروغانو ته د روغتیايي خدمتونو وړاندې کول او له لابراتوارونو سره مرسته ده، چې د ساري ناروغیو په سمه توګه تشخیص وشي.

د دغه تړون د لاسلیک په مراسمو کې په افغانستان کې د جاپان سفیر د ساري ناروغیو د کمولو په برخه کې د جاپان د هڅو پر ملاتړ ټینګار وکړ.

تاکایوشي کرومیا وویل: «زه د زړه له تله هیله کوم چې افغانستان یو داسې هیواد شي چې ټول ماشومان، ښځې او نارینه پکې د ساري ناروغیو له کمېدو او مخنیوي وروسته په سوکالۍ سره ژوند وکړي.»

څه موده وړاندې د روغتیا نړیوال سازمان په یوه راپور کې د افغانستان د روغتیايي سیستم د جدي زیان په اړه خبرداری ورکړ.

د دغه سازمان په راپور کې راغلي چې په افغانستان کې د خوراکي توکو د نه خوندیتوب، د ساري ناروغیو د خپرېدو او د پرله پسې وچکالۍ له امله د میلیونونو خلکو ژوند له ګواښ سره مخ دی.

همدارنګه د روغتیا نړیوال سازمان د هوا د ککړتیا له امله په ساړه موسم کې د ساري او تنفسي ناروغیو د خپرېدو په اړه اندېښنه ښودلې ده.

هغه زیاته کړې: "د شپې له تیارې په ګټې اخیستو سره ترهګر د پاکستان له خاورې ایران ته راننوځي او زمونږ امنیتي ځواکونه په نښه کوي."

د ایران د چارواکو په وینا؛ د جمعې ورځې په ماښام د دغه هېواد د سویل ختیځ سیستان او بلوچستان ولایت په راسک سیمه کې د پولیسو په یوه مرکز برید شوی، چې لږ تر لږه ۱۱ ایراني پولیس پکې وژل شوي وو.

د جیش العدل په نامه یوې ډلې د برید مسوولیت پر غاړه اخیستې دی.

وحيدي د دغه برید په غندلو سره ټينګار کړی، چې اردو، پوليس او امنيتي ځواکونه په فعاله توګه د پېښې د عاملينو د نيولو هڅې کوي او ډاډ یې ورکړی چې د دې برید ځواب به ورکوي.

دغه اسناد د امریکا د قانون په اساس د محرمیت ۴۲ کلنې دورې له پوره کېدو وروسته د واشنګټن ډي سي د ملي امنیت ارشیف له خوا خپاره شوي.

دغه سند چې د امریکا د پخواني ولسمشر کارټر له خوا لاسلیک شوی، په افغانستان کې د شوروي د پوځي مداخلې افغان مخالفانو ته د وژونکو پوځي تجهیزاتو د برابرولو اجازه ورکوي.

په دغه سند کې راغلي: "د پوځي تجهیزاتو د کارولو لپاره د افغانستان څخه بهر په مستقیمه توګه یا د درېیم هېواد له لارې روزنې چمتو کړئ."

د پاکستان سناتور مشاهد حسین سید په خواله رسنۍ اېکس د دغه سند په خپرولو سره لیکلي، چې ولسمشر کارټر په ۱۹۷۹ کال کې دغې مهمې پرېکړې له مخې؛ د پاکستان له لارې د امریکا د استخباراتو د ادارې(سي ای اې) له خوا د افغان جګړې د تمویل بنسټ کېښود.

امریکا د لسو کلونو په اوږدو کې د شوروی اتحاد د پوځې مداخلې پر وړاندې د افغان مجاهدینو پر جګړې ۲.۱ میلیارده ډالر ولګول، سعودي عربستان هم د جګړې د تمویل لپاره همدغه اندازه پیسې برابرې کړې وې.

د پاکستان دولتي راډیو نن د پاکستاني چارواکو په حواله وايي، چې د افغان کډوالو د اېستلو لړۍ دوام لري.

سره له دې چې نړۍوالې ټولنې او مرستندویه ادارو بیا - بیا له اسلام اباد غوښتي، چې د دې کډوالو ستنول وځنډوي؛ خو د پاکستان په دریځ کې کوم بدلون نه دی راغلی.

پاکستاني چارواکي دا هم وايي، چې د راتلونکي میلادي کال تر پیل پورې ټول بې اسناده کډوال ستنوي او له هغه وروسته به د قانوني کډوالو ستنول هم پیل کړي.

د امریکا متحده ایالتونو په واشنګټن کې دا شبکه په خپل بیان کې وايي، چې دا بلاعوضه مرسته به له افغان نجونو او هلکانو سره د بهتر تعلیم په ترلاسه کولو کې مرسته وکړي.

په بیان کې د دې ادارې د مشرې لیورا فریګنټي په دې خوښي ښودلې، چې په افغانستان کې د زدکړو ملاتړ جاري ساتي.

دا پیسې پر نورو چارو سربېره د ښوونځیو پر ودانیو او د اوبو سهولتونو پر برابرولو او هم د نجونو د لومړنیو ښوونځیو لپاره د ښوونکو په توګه د ځوانو ښځو پر روزلو لګول کېږي.

د ښوونکو روزلو ته د دې مرستې ځانګړې کول په داسې مهال دي، چې طالبانو د ښځو پر کار بندیز لګولی او له شپږم ټولګي پورته یې د نجونو زدکړې هم بندې کړې دي.

طالبانو د زدکړو سیستم او په دې برخه کې په نړۍواله مرسته کې پر لاسوهنه هم ښوونیز نظام زیانمن کړی دی.

د افغانستان د بیارغونې لپاره د ا مریکا ځانګړې اداره یا سیګار تېر اکټوبر کې وویل؛ د طالبانو د پالیسیو له امله زدکړو ته لاسرسی محدود او کیفیت یې خراب شوی دی.

سیګار د افغانستان د تعلیم په هکله په دغه راپور کې وايي، چې د طالبانو په واکمنېدو سره د ځینې عصري علومو ځای هم دیني مضامینو نیولی دی.

سیګار ویلي وو، چې د طالبانو له دې مخنیوونکو پالیسو سره - سره نړۍوالې مرستندویه ادارې د زدکړو په برخه کې مرسته کوي او هڅه کوي چې زدکړو ته لاسرسی ډېر او هم یې کیفت لوړ شي.