ډبلیو ایچ او: د افغانستان له روغتیا برخې سره، جاپان د نږدې اوه میلیونه ډالرو مرسته کوي

دغه اسناد د امریکا د قانون په اساس د محرمیت ۴۲ کلنې دورې له پوره کېدو وروسته د واشنګټن ډي سي د ملي امنیت ارشیف له خوا خپاره شوي.

دغه سند چې د امریکا د پخواني ولسمشر کارټر له خوا لاسلیک شوی، په افغانستان کې د شوروي د پوځي مداخلې افغان مخالفانو ته د وژونکو پوځي تجهیزاتو د برابرولو اجازه ورکوي.

په دغه سند کې راغلي: "د پوځي تجهیزاتو د کارولو لپاره د افغانستان څخه بهر په مستقیمه توګه یا د درېیم هېواد له لارې روزنې چمتو کړئ."

د پاکستان سناتور مشاهد حسین سید په خواله رسنۍ اېکس د دغه سند په خپرولو سره لیکلي، چې ولسمشر کارټر په ۱۹۷۹ کال کې دغې مهمې پرېکړې له مخې؛ د پاکستان له لارې د امریکا د استخباراتو د ادارې(سي ای اې) له خوا د افغان جګړې د تمویل بنسټ کېښود.

امریکا د لسو کلونو په اوږدو کې د شوروی اتحاد د پوځې مداخلې پر وړاندې د افغان مجاهدینو پر جګړې ۲.۱ میلیارده ډالر ولګول، سعودي عربستان هم د جګړې د تمویل لپاره همدغه اندازه پیسې برابرې کړې وې.

د پاکستان دولتي راډیو نن د پاکستاني چارواکو په حواله وايي، چې د افغان کډوالو د اېستلو لړۍ دوام لري.

سره له دې چې نړۍوالې ټولنې او مرستندویه ادارو بیا - بیا له اسلام اباد غوښتي، چې د دې کډوالو ستنول وځنډوي؛ خو د پاکستان په دریځ کې کوم بدلون نه دی راغلی.

پاکستاني چارواکي دا هم وايي، چې د راتلونکي میلادي کال تر پیل پورې ټول بې اسناده کډوال ستنوي او له هغه وروسته به د قانوني کډوالو ستنول هم پیل کړي.

د امریکا متحده ایالتونو په واشنګټن کې دا شبکه په خپل بیان کې وايي، چې دا بلاعوضه مرسته به له افغان نجونو او هلکانو سره د بهتر تعلیم په ترلاسه کولو کې مرسته وکړي.

په بیان کې د دې ادارې د مشرې لیورا فریګنټي په دې خوښي ښودلې، چې په افغانستان کې د زدکړو ملاتړ جاري ساتي.

دا پیسې پر نورو چارو سربېره د ښوونځیو پر ودانیو او د اوبو سهولتونو پر برابرولو او هم د نجونو د لومړنیو ښوونځیو لپاره د ښوونکو په توګه د ځوانو ښځو پر روزلو لګول کېږي.

د ښوونکو روزلو ته د دې مرستې ځانګړې کول په داسې مهال دي، چې طالبانو د ښځو پر کار بندیز لګولی او له شپږم ټولګي پورته یې د نجونو زدکړې هم بندې کړې دي.

طالبانو د زدکړو سیستم او په دې برخه کې په نړۍواله مرسته کې پر لاسوهنه هم ښوونیز نظام زیانمن کړی دی.

د افغانستان د بیارغونې لپاره د ا مریکا ځانګړې اداره یا سیګار تېر اکټوبر کې وویل؛ د طالبانو د پالیسیو له امله زدکړو ته لاسرسی محدود او کیفیت یې خراب شوی دی.

سیګار د افغانستان د تعلیم په هکله په دغه راپور کې وايي، چې د طالبانو په واکمنېدو سره د ځینې عصري علومو ځای هم دیني مضامینو نیولی دی.

سیګار ویلي وو، چې د طالبانو له دې مخنیوونکو پالیسو سره - سره نړۍوالې مرستندویه ادارې د زدکړو په برخه کې مرسته کوي او هڅه کوي چې زدکړو ته لاسرسی ډېر او هم یې کیفت لوړ شي.

مېرمن بار په اېکس ټولنیزه پاڼه کې لیکلي، چې طالبانو تېر کال د ډسمبر په شلمه په دولتي او شخصي پوهنتونونو کې د نجونو په شتون او همدارنګه د ډسمبر په څلرویشتمه په غیر دولتي موسسو کې د ښځو په کار بندیز ولګاوه او دغه ډله باید را روان کال دا پروسه تکرار نه کړي.

دغه غوښتنه په داسې حال کې کیږي، چې طالبانو د نجونو د روزنیزو بنسټونو د بیا پرانېستلو لپاره هېڅ اقدام نه دی کړی.

که څه هم طالبانو په پیل کې ویلي وو، چې د نجونو پر زدکړو بندیز تر امر ثاني پورې دی؛ خو اوس له شپږم ټولګي پورته د نجونو پر زدکړو له بنديز د دوو کلونو په تېرېدو سره د دې بهیر د بیا پیلېدو څرک نه لیدل کیږي.

دغه طالب چارواکي ویلي، چې د امریکا او متحدینو په ګډون د نړۍ هېوادونه نه غواړي چې په افغانستان کې جګړه دوام وکړي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر دا څرګندونې په داسې حال کې کوي، چې د ملګرو ملتونو سرمنشي انټونیو ګویتریش په دې وروستیو کې امنیت شورا ته په یوه راپور کې ویلي، چې په جلاوطنۍ کې سیاسي اپوزیسیون له منظم کېدو سره په کورنیو او بهرنیو مسایلو کې د طالبانو په ننګولو کې زیات فعال شوی دی.

د افغانستان د ملي مقاومت جبهې مشر احمد مسعود ویلي وو، چې د وسله والو طالبانو د فعالیتونو زیاتوالي د دغې ډلې مشران اندېښمن کړي دي.

د طالبانو د دفاع وزیر ملا یعقوب د روان لمریز کال په پیل کې د طالبانو پر ضد د چریکي بریدونو او سیمه ییزو غونډو له زیاتېدو وروسته د دغې ډلې مخالفینو ته خبرداری ورکړ: «بې ځایه تبلیغات به تاسو ته زیان ورسوي».

د طالبانو د بهرنيو چارو وزارت سیاسي مرستيال عباس ستانکزي هم د ١٤٠٢ کال د لیندۍ په ١٢مه په اتريش کې د دې ډلې د مخالفو څېرو غونډه په داسې حال کې "ناقانونه" بللې وه، چې دغه غونډې د طالبانو د کمزوري کولو او بدنامولو لپاره ترسره کېږي.

د طالبانو سیاسي مخالفین په وروستیو کې د افغانستان د حالاتو د څېړلو په موخه په بیلابیلو هېوادونو کې غونډې کوي او د افغانستان په یو شمېر ولایتونو کې د هغوی چریکي بریدونه دوام لري.
​