• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

هېدربار: په افغانستان کې ښځو او نجونو ته د خپلې خوښې ژوند ممکن نه دی

۳۰ لیندۍ ۱۴۰۲ - ۲۱ دسمبر ۲۰۲۳، ۱۲:۲۰ GMT+۰

د ملګرو ملتونو د بشري حقونو د ښځو برخې مسووله هېدربار وايي، په اوسني نظام کې په افغانستان کې د ښځو او نجونو لپاره د خپلې خوښې ژوند ممکن نه دی. نوموړې نن په اېکس پاڼه کې لیکي، سویس څلورم هیواد دی چې افغان میرمنو ته پناه ورکوي.

د نوموړې اشاره هغه راپور ته ده چې وايي، وروسته له هغه چې یوه محکمه دې پایلې ته ورسید چې په افغانستان کې د ښځو او نجونو لپاره په خپله خوښه ژوند ممکن نه دی، د سویډن، فنلنډ، او ډنمارک ترڅنګ سویس هم پریکړه وکړه چې افغان ښځو ته پناه ورکړي.

راپور زیاتوي، پر افغانستان د طالبان له واکمنۍ وروسته، افغان مېرمنې او نجونې له سیستماتیک ظلم سره مخ دي.

د پناه غوښتنې لپاره د اروپايي ټولنې ادارې (EUAA) وړاندیز کړی چې د افغانستان ښځو ته دې د هغې قاعدې په توګه پناه ورکړل شي، چې د سویس د پالیسۍ اساس جوړوي.

د ملګرو ملتونو د شمېرو له مخې، په ټوله نړۍ کې ۶.۴ میلیونه افغانان کډوال دي او یا د پناه غوښتلو په لټه کې دي، چې ۴۸ سلنه یې ښځې او نجونې دي.

پر افغانستان د طالبانو له بیا واکمنۍ وروسته افغان نجونې او ښځې له روزنې، زدکړو او کار بې برخې شوې دي.

د نړیوالې ټولنې او یوشمېر افغان ښځو او فعالانو له غوښتنو سره سره بیا هم طالبانو د ښځو د تعلیم، زده کړې او کار د حق په اړه خپل دریځ نه دی بدل کړی.

ترویج لرونکی

د ډونالډ ټرمپ د ترهګرۍ ضد ستراتېژۍ کې افغانستان نشته
۱

د ډونالډ ټرمپ د ترهګرۍ ضد ستراتېژۍ کې افغانستان نشته

۲

د پاکستان پوځ: طالبانو د وسله‌والو ډلو په ملاتړ کې د افغانستان ملي ګټې له پامه غورځولي دي

۳
ځانګړی راپور

له رخشانې تر فرزانې؛ غور کې د یوې ځوانې ښځې د وژنې زړه‌بوږنوونکې کیسه

۴

د کاناډا لومړی وزیر: د سپاه پاسداران هېڅ غړی به کاناډا ته پرېنښودل شي

۵

د ۲۰۲۶کال مټ ګالا؛ د ایشا امباني له ۱۸۰۰ الماسو جوړو شويو جامو د ټولو پام ځان ته واړاوه

•
•
•

نور کیسې

شهرزاد اکبر: د طالبانو له ستنېدو وروسته مو د بشري حقونو د سرغړونو بېلګې مستندې کړې دي

۳۰ لیندۍ ۱۴۰۲ - ۲۱ دسمبر ۲۰۲۳، ۰۷:۳۳ GMT+۰

د افغانستان د بشري حقونو پخوانۍ مشرې په امنیت شورا کې وویل، د طالبانو له واکمنېدو وروسته توکمیز توپیر، بدني سزاګانې او د ښځو او نجونو پر ازادیو بندیزونه زیات شوي دي.

شهرزاد اکبر وویل، هغې او همکارانو یې د بشري حقونو د سرغړونو بېلګې مستندې کړې دي.

د ښځو د حقونو دغې فعالې زیاته کړه، چې د لږکیو، ښځو او نجونو حقونو ته پاملرنه د طالبانو «دروغژنې» ژمنې دي او دا «ټولو ته» ښکاره او ثابته خبره ده.

هغې په خپله وینا کې وویل، چې د افغانستان د بشري حقونو مرکز د طالبانو له لوري د بشري حقونو د سرغړونو لسګونه بېلګې په تېره بیا د خبریالانو سره تاوتریخوالي مستند کړي دي.

هغې د منیژه صدیقي او پریسا نومونه هم یاد کړل، چې طالبانو نیولې دي.

شهرزاد اکبر وویل، په د اسې حال کې چې د «روادارۍ» بنسټ او یوناما د طالبانو له‌خوا د پخواني حکومت د امنیتي ځواکونو د خپلسرو نیونو او وژنو په اړه مستند راپورونه خپاره کړي؛ خو طالبانو تر دې مهاله د دغو جرمونو مجرمین نه نیولي او نه یې هم هغوی ته سزاوې ورکړې.

هغې دا رنګه وویل، چې طابانو د ولایتونو د عالمانو له شوراګانو څخه شیعه غړي لرې کړي دي.


د افغانستان د بشري حقونو پخوانۍ مشرې دا رنګه وویل، د پخواني جمهوري نظام بنسټونه لکه د وکیلانو او څارنوالانو او نورو متخصصینو ټولنې د طالبانو له‌خوا کمزورې کړاې شوې دي.

د جګړې ضد نومانده دانڅوا د روسیې په ټاکنو کې له ولسمشر پوتین سره سیالۍ ته وتل غواړي

۲۹ لیندۍ ۱۴۰۲ - ۲۰ دسمبر ۲۰۲۳، ۲۰:۴۴ GMT+۰

د ټلویزیون پخوانۍ خبریاله یکاترینا دانڅوا د روسیې په ولسمشرۍ ټاکنو کې له ولسمشر ولادیمیر پوتین سره د سیالۍ ډګر ته وتل غواړي. د روسیې ولسمشریزې ټاکنې په راتلونکي مارچ میاشت کې ترسره کیږي او اټکل دی چې پوتین به یې په لوی توپیر وګټي.

څلویښت کلنې دانڅوا تېره میاشت له رویټرز سره په مرکه کې د اوکراین د شخړې د پای ته رسیدو او د اپوزیسیون د مشر الیکسي ناوالني په ګډون د سیاسي بندیانو د خوشې کیدو غوښتنه وکړه.

هغې د ټاکنو مرکزي کمیسیون چارواکو ته د خپلې نوماندۍ اسناد سپارلي چې په رسمي ډول ټاکنو ته داخله شي.

هغه اوس مهال د خپلې نوماندۍ د ملاتړ لپاره د جنورۍ تر ۳۱مې پورې له ټولې روسیې درې لکه لاسلیکونو د ترلاسه کولو له لوی خڼډ سره مخ ده.

۷۱ کلن پوتین له ۱۹۹۹ کال راهیسې د ولسمشر یا لومړي وزیر په توګه په واک کې پاتې دی او لا هڅه کوي چې د ولسمشرۍ په یوه بله شپږ کلنه دوره کې پاتې شي.

د طالبانو له واکمنۍ وروسته د افغان ښځو د ځان وژنې په شمېر کې زیاتوالی راغلی دی

۲۹ لیندۍ ۱۴۰۲ - ۲۰ دسمبر ۲۰۲۳، ۱۳:۰۱ GMT+۰

کورني تاوتریخوالي، جبري او په کم عمر کې ودونه، د زده کړو له حق څخه منع کول او د طالبانو له خوا د محدودیتونو لګول په افغانستان کې د نجونو د تېښتې او ځان وژنې اصلي لاملونه بلل شوي دي.

د "سي، این، این" خبري ټلویزیون هم د افغانستان په اړه په یوه راپور کې د ډاکټرانو له قوله ویلي، چې د طالبانو د واکمنۍ له پیل راهیسې په نجونو کې د ځان وژنې هڅې زیاتې شوې دي.

ډاکټرانو او د بشري حقونو ډلو دغې رسنۍ ته ویلي، چې د طالبانو تر واک لاندې افغانستان کې د زده کړو له بندیز وروسته په نجونو کې د ځان وژنې هڅې زیاتې شوې دي.

په هرات کې یوه ډاکتر "سي، این، این" ته ویلي دي، چې د طالبانو له واکمنۍ وروسته د هغه په کلینیک کې د ښځینه ناروغانو شمېر له ۴۰ سلنې څخه ۵۰ سلنې ته لوړ شوی دی.

له دې سره د ملګرو ملتونو کارپوهانو د جولای په میاشت کې ویلي وو، چې خپګان او ځان وژنه په ځانګړې توګه د تنکیو نجونو په منځ کې زیاته شوې ده.

دغه راز د بشري حقونو د څار په سازمان کې د ښځو د حقونو د څانګې مرستیالې هېدر بار هم پرخپلې اېکس پاڼې لیکلي، چې افغان ښځې په دې اندېښمنې دي چې نړۍواله ټولنه په افغانستان کې هغه څه چې روان دي، عادي وګڼي.

دا په داسې حال کې ده چې طالبانو د ملګرو ملتونو د بشري حقونو د عالي کمېشنرۍ دفتر ته په یوې بیانیه کې ادعا کړې وه، چې د ښځو او نجونو د ځان وژنې په پېښو کې کموالی راغلی دی.

وروسته له هغه چې طالبان په افغانستان کې واک ته ورسېدل، پر نجونو او ښځو یې پراخ بندیزونه ولګول او د ښځو د زده کړو او د کار په مخنیوي سره یې هغوی له ټولنیز ژوند څخه په بشپړه توګه لېرې کړل.

بل خوا د (۱۴۰۲ کال د وږي میاشتې په اوومه) ګارډین ورځپاڼې د ملګرو ملتونو چارواکو او د بشري حقونو فعالانو د افغان ښځو او نجونو ترمنځ د ځان وژنې د هڅو پر زیاتوالي اندېښنه ښودلې وه.

د ګارډین ورځپاڼې د راپور له مخې؛ له دولتي روغتونونو او کلینیکونو څخه د راټولو شویو شمېرو پر بنسټ د ۲۰۲۱ کال له دوبي راهیسې د هرات او نیمروز په ګډون د افغانستان په یو پر درېیمه برخه ولایتونو کې د ښځو د ځان وژنې کچه لوړه شوې ده.

دې ورځپاڼې بیا په دې اړه کومه مشخصه شمېره نه ده وړاندې کړې او ویلي یې دي، چې د طالبانو حکومت افغان روغتیايي کارکوونکو ته اجازه نه ده ورکړې چې د ځان وژنو شمېرې خپرې کړي.

د نجونو د ناامیدۍ ورځې؛په افغانستان کې له لوړو زده کړو څخه د نجونو پر محرومیت یو کال واوښت

۲۹ لیندۍ ۱۴۰۲ - ۲۰ دسمبر ۲۰۲۳، ۱۰:۵۵ GMT+۰

په افغانستان کې له لوړو زده کړو څخه د نجونو د محرومیت یو کال پوره شو.طالبانو په تېر یوه کال کې د نجونو لپاره د پوهنتونونو د پرانیستلو لپاره هېڅ اقدام نه دی کړی. یو شمېر ښځینه محصلینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې دوی په افغانستان کې د ژوند لپاره مثبته هیله نه لري.

د طالبانو د لوړو زده کړو وزارت په (۲۹ قوس ۱۴۰۱) اعلان وکړ، چې په پوهنتونونو کې د نجونو زده کړه تر بلې خبرتیا پورې ځنډول شوې ده.

په تېرو دولسو مياشتو کې طالبانو په هېواد کې دننه د ښځو له لاريونونو او نړۍوالو غوښتنو سره - سره د نجونو لپاره د پوهنتونونو د پرانستلو په موخه هېڅ ونه کړل او برعکس يې د ښځو پر ټولنيز ژوند نوي محدوديتونه ولګول.

"بانو" هغه نجلۍ ده، چې د طالبانو تر واکمنۍ وروسته یې د ژورنالیزم زده کړو ته مخه کړه؛ خو ډېر ژر د پوهنتونونو دروازې پرې وتړل شوې.

هغې وویل، چې په افغانستان کې د ژوند لپاره هېڅ هیله او راتلونکی نه ویني.

دغې ښځينه زده کوونکې وويل، چې د طالبانو په راتګ سره يې ژوند د کور څلور ديوالونو ته راګېر شو او دې حالت يې پر روحيه منفي اغېز کړی دی.

یو شمېر نورو ښځینه محصلینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د طالبانو اداره باید په رسمیت ونه پېژندل شي او له دې ډلې سره اړیکي به د دې هېواد د نجونو څخه غچ اخیستل وي.

طالبانو له دوو کلونو راهیسې د نجونو پر مخ د ښوونځیو او پوهنتونونو دروازې تړلې دي.

له داخلي اعتراضونو او نړۍوالو فشارونو سره - سره دغه ډله لا هم د نجونو پر مخ د ښوونځیو او پوهنتونونو دروازې نه پرانېزي.

د نجونو پر مخ د پوهنتونونو د دروازو تر تړلو څلور ورځې وروسته، د ۱۴۰۱ کال د جدي په ۳مه طالبانو هم په نادولتي شرکتونو او ادارو کې د ښځو پر فعالیت او کار بندیز ولګاوه.

دوو افغان مېرمنو په رسنیو کې د جنسیتي برابرۍ د هڅولو له امله د یو هندي بنسټ جایزه وګټله

۲۸ لیندۍ ۱۴۰۲ - ۱۹ دسمبر ۲۰۲۳، ۲۰:۳۳ GMT+۰

هندي بنسټ پاپولشن فرسټ د جنسیت د برابرۍ د ترویج جایزه دوو افغان ښځینه مستند جوړونکو او خبریالانو ته ورکړه. فتانه بیات او مینه حبیب د افغان مېرمنو د مبارزې او د ښځو په اړه د څېړنیزو راپورونو د انعکاس په برخه کې د خپلو فعالیتونو له امله د لاډلي جایزه وګټله.

له افغانستانه فتنه بیات او مینه حبیب د سویلي اسیا له شپږو هېوادونو څخه د ۴۵ نورو ګټونکو سره یو ځای انتخاب شوې دي.

د افغانستان مستند فلم جوړوونکې فتانې بیات هڅه کړې، چې د طالبانو له خوا د نیول کېدو، له بریدونو او ګواښونو سره سره په خپلو مستندو فلمونو کې د ښځو د اعتراضونو داستانونو ته زیاته پاملرنه وکړي.

دغه بنسټ اغلې بیات د افغان مېرمنو او د خپلو حقونو لپاره د هغوی د مبارزې د مستند کولو لپاره سږ کال د دې جایزې وړ بللې چې دا اونۍ ورته ورکړل شوه.

په همدې ډول مېرمن حبیب هم له ۲۰۰۶ کال راهیسې په افغانستان کې د ښځو د وضعیت په اړه څېړنیز رپوټونه چمتو کړي دي.

هغې هڅه کړې، چې د "رویداد نیوز" ورځپاڼې په جوړولو سره د ښځینه خبریالانو په وړاندې د ننګونو په وړاندې ودرېږي.

دغه دوه مېرمنې چې دواړو په افغانستان کې خپلو فعالیتونو ته دوام ورکړی، د طالبانو د محدودیتونو له امله یې ونه شو کړی، چې د دې جایزې د ترلاسه کولو لپاره له هېواده بهر ولاړې شي.

اغلې بیات د دغې جایزې له ترلاسه کولو وروسته په یوه بیان کې وویل: «دا جایزه زما لپاره یو ستر ویاړ دی. زه دا جایزه ټولو افغان ښځو ته ډالۍ کوم چې د برابرۍ لپاره مبارزه کوي.»

مینه حبیب هم په یوه بیان کې وویل: "دا جایزه ما هڅوي چې په افغانستان کې د ښځو د حقونو لپاره خپلې مبارزې ته دوام ورکړم."

پاپولشن فرسټ یوه غیر انتفاعي هندي بنسټ دی، چې د سویلي اسیا هېوادونو کې په رسنیو کې د جنسیتي برابرۍ د پوهاوي په برخه کې کار کوي.

دغه بنسټ هر کال د هغو اشخاصو او سازمانونو ستاینه کوي، چې په رسنیو کې د جنسیتي برابرۍ په برخه کې کار کوي او پر ټولنه یې کار مثبت اغیز کړې وي.