د برېتانیې پخوانی سفیر: په افغانستان کې باید داسې حکومت جوړ شي چې د ټولو خلکو هېنداره وي

د نوموړي په خبره؛ افغانستان او ایران د نړۍ په کچه هغه دوه هېوادونه دي چې له بندیزونو سره مخ دي.

ښاغلي ستانکزي چې نن دوشنبې (د مرغومې ۴مه) د ایران د ځينو پېژندل شویو رسنیو استازو، خبریالانو او د رسنیو متخصصینو پلاوي سره وکتل زیاته کړه، چې د ایران او افغانستان اړیکې له دیني، فرهنګي، کولتوري او دودونو له مخې نه شلېدونکې او اړینې دي.

نوموړی وایي، چې افغانستان او ایران له ټولو هېوادونو سره ښې اړیکې غواړي او هیچا ته اجازه نه ورکوي، چې د افغانستان خاوره د چا پر ضد وکاريږي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت سیاسي مرستیال په دغه لیدنه کې یو ځل بیا د نجونو پر زده کړو ټینګار وکړ او ویې ویل، چې "دا د هغوی شرعي حق دی او په دې برخه کې زموږ هڅې روانې دي."

ښاغلي ستانکزي رسنیو ته په اشارې سره وویل، چې د دواړو هېوادونو رسنۍ په ګډ تفاهم سره کولی شي، چې حقایق درک کړي او د افغانستان رښتنی انځور د خپلو خلکو په ګډون د نړۍ خلکو ته وړاندې کړي.

الجزيرې خبري ټلويزيون د راپورونو له مخي؛ په غزه کې د روانې جګړې له پيله د وژل شويو فلسطينیانو شمېر ۲۰ زره ۶۷۴ کسانو ته رسيږي.

د يادوني وده ده، چې اسراييل د روانۍ اونۍ د یکشنبې په شپه هم د غزې په شمال کې د جباليا په سيمو کې هوايي بريدونه کړې او د همدې ورځي په سهار يې جګړه پيل کړه.

په همدې جګړه کې چې شاوخوا ۲۴ ساعته يې دوام وکړ، ۱۶۶ فلسطينيان ووژل شول.

د جبالیا سیمې اوسیدونکي ويلي، چې اسراییلي جنګي جیټونو ټوله شپه بمبار کړی او د ښار ډېری سیمې یې نیولي دي.

د سيمې د اوسېدونکو په خبره؛ د غزې نېږدې ټول ۲.۳ میلیونه وګړي له خپلو کورونو بې ځایه شوي دي.

د سیمه ییزې پوځي ادارې مشر اولیکساندر پروکودین په وینا؛ په دغه برید کې د یوه ۱۵ کلن ماشوم په ګډون نهه کسان ټپیان شوي دي.

په برید کې څو کورونو او یو شخصي طبي مرکز اور اخیستی او د ګازو یو پایپ لاین هم ویجاړ شوی دی.‌

د اوکراین د ولسمشر د دفتر رییس اندري یرمک په ټولنیزو رسنیو کې د خرسون د برید په اړه لیکلي: "د دښمن لپاره هېڅ رخصتي (کریسمس) نه شته او تر هغه چې دښمن زموږ خلک وژني او زموږ په خاوره کې پاتې وي، زموږ لپاره هم رخصتي نه شته.‌"

خو روسیې بیا په وار - وار په خپلو بریدونو کې د ملکي وګړو د مرګ ژوبلې تایید نه دی کړی.

سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې د پوهنې وزارت د څارنې ریاست د پوستونو له لغوه کېدو وروسته په ۳۴ ولایتونو کې د دې ادارې کارکوونکي په کور شوي.

تر دې وړاندې د افغانستان په ۳۴ ولایتونو کې د کابل په کډون د ولایتونو د پوهنې د څارنې په ریاستونو او اړوندو ادارو کې شاوخوا پنځه زره کسان په دولتي او خصوصي ښوونځیو کې د پوهنې د کیفیت په چک کولو بوخت وو.

د افغانستان د پوهنې په وزارت کې د بدلونونو په لړ کې طالبانو پخوا د پوهنې د څارنې ریاست د پوهنې له وزارت څخه د ښوونکو د روزنې ریاست ته انتقال کړ.

د پوهنې وزارت کارکوونکي وايي، چې اوس په نویو بدلونونو کې دغه ریاست په بشپړه توګه د پوهنې وزارت له ادارې څخه ایستل شوی دی.

د دغه وزارت ډېری کارکوونکي چې اوس یې خپلې دندې له لاسه ورکړي، د افغانستان پخواني دولتي کارکوونکي دي.

د دغو کارکوونکو له ډلې څخه یو شمېر په کور شویو ویلي، چې د پوهنې وزارت په جوړښت کې د څه باندې پنځه زره کسانو له جملې څخه یو شمېر یې د «طالبانو نفوذي» کسان بیا په دندو ګومارل شوي؛ خو ډېری کارمندان «بې روزګاره شوي او سرنوشت یې ناڅرګند دی».

دغو کارکوونکو په عمده توګه د افغانستان د پوهنې په وزارت کې په درېیم بست کې کار کاوه او د افغانستان د پوهنې د تدریسي او اداري بهیر د کیفیت د څارنې دنده یې پر غاړه درلوده.

ځینو دغو کارکوونکو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د جمهوري دولت پر مهال د افغانستان په ټولو ولایتونو کې له ۱۸۰۰۰ څخه د زیاتو نجونو او هلکانو ښوونځیو ته تللي او د پوهنې کیفیت یې څارلی دی.

تر اوسه طالبانو په رسمي ډول د پوهنې د نظارت ریاست د لغوه کېدو په اړه څه نه دي ویلي.
​

البانیس په اېکس خواله رسنۍ کې په یو پیغام کې ویلي: "که تاسو د غزې وضعیت له نېږدې وګوری نو دا وضعیت د ملکي خلکو له نورو ټول وژنو سره توپیر نه لري. نسل وژنه یو پروسه ده، یو وار کېدونکی عمل نه دی. باید مخنیوی یې وشي. مګر په غزه کې لکه څنګه چې مخکې په سربرینیکا او روانډا کې شوي وو، نړۍ اجازه ورکوي چې دا ټول وژنه ترسره شي."

د سربرینیکا په ټولوژنه کې چې د ۱۹۹۵ کال په جولای میاشت کې رامنځته شوې وه، د بوسنیا د جګړې په جریان کې د سریبرینیکا په ښار او شاوخوا سیمو کې له ۸۰۰۰ ډېر بوسنیايي مسلمانان ووژل شوي وو.

د روانډا نسل وژنه بیا په کال ۱۹۹۴ کې رامنځته شوې وه، چې د اټکل له مخې له یو میلیون څخه ډېر خلک پکې وژل شوي وو.

پر اسراییل د اکټوبر په اوومه د حماس له برید وروسته چې ۱۲۰۰ کسان پکې ووژل شول، د اسراییل پوځ پر غزې پراخې بمبارۍ او ځمکني عملیات پیل کړل، ۲۰ زره او ۴۰۰ فلسطینیان یې ووژل او پراخې سیمې یې ویجاړې کړې.‌