طالبانو په کابل او لوګر کې تر سلو د زیاتو لرغونتوکو د موندلو خبر ورکړ

په ترقي پزيرو یا مخ پروده او محکوم قومونو هم اثرات پريوتل.زمونږ منطقه کې دا اثرات زيات ژور ځکه وو، چې دلته د پاکستان او افغانستان په خاوره د نړۍ دوو غټو طاقتونو امريکا او سويت يونين د خپلو خپلو مفاداتو یا ګټو جنګونه کول او له يوبله یې د غچ اخیستو په لويه لوبه کې واړه ملکونه د جنګ میدان ګرځولي وو.

د انساني حقونو او د نظرياتو په بېلابېلو دعوو یې د پښتون افغان خاوره کې د بارودو کرونده وکړه،چې مالکان یې روس او امريکا وو، خو کروندګر یې پښتون افغان وو چې اثرات یې په روان عصر کې اوس په نویو شکلونو څرګند دي.د انقلاب ' جهاد' فساد' طالب مطلوب او د ترهګر ځانګړي جدا جدا شکلونه دا تاثر ورکوي چې!!

"يار او ریبار دواړه د يوې څانګې ګلونه دي"

دا ټوله قيصه څلور لسيزې څلور کاله له پاسه ژوند لري.اوس نه بلکې ډېر پخوا دا هرڅه هغه وخت څرګندشول چې سويت يونين مات شو، نو د قيامت په شان د وجود اندامونو پخپله ګواهي په ځان ځان وکړه چې دا ما کړي دي- چې پکې د جنرال اخترعبدالرحمان کتاب"خاموش مجاهد"د پاکستان د مذهبی اخلاقي ګاونډیتوب سازشونه څرګندوي لکه چې څوک په شريک جرم کې سلطاني ګواه جوړ شي او د جرم اعتراف وکړي.

دا اعتراف د جنرال ضيا د انصاریتوب او د افغانانو د مهاجرتوب اصطلاحات په معنوي توګه څرګند کړي چې هر عمل یې د ملل متحد د هرې نکتې خلاف ورزي ده چې نه يوازې د افغان په خاوره د سور او سپين او تور پنجابي د يرغل جرم دی، بلکې د افغانانو یې قامي مشرتابه او باچايان هم وژلي دي.د دې جرمونو اعترافات هر چا کړي هم دي او منلي یې هم دي.

د امريکا اعتراف

امريکا ۴۴ کاله پس ويليد ي چې د سويت يونېن په ضدافغان جنګ ته مونږ دوام ورکړی و. د امریکل د هغه وخت د ولسمشر جمي کارټر له خفيه دستاويز یا پټو څخه اوس معلومه شوې ده چې د دې جنګ لپاره یې دوه بلين یا میلیارد ډالرو وړومبی امداد منظور کړی وو.

د نيشنل سيکېورټی ارکايوز مطابق به د دې امداد منظوري نېغ په نيغه د صدر جمي کارټر نه اخستل کېده.

په ۱۹۷۹ کې چې CIA د دې فنډنګ بنياد جوړ کړ، نو مقصد یې په افغانستان کې د روس مخه نيول او د زړې پخوانۍ دښمنۍ غچ اخیستل وو، ځکه په ويټنام کې د امريکا خلافد ويتناميانو انقلاب د روس په ملاتړبریالی شوی وو او د امريکا په ګيډه کې دغه درد وو، نو چې روسګرمو اوبو ته راتلو نو امريکا ټول اروپایي ملکونه او اسلامي هېوادونه په خصوصي توګه عرب، ايران، پاکستان هم د جهاد په نوم د هغه وخت سويت يونين پر ضد راپورته کړل، چې پکې پاکستان بنيادي سهولت کار وو.

جنرال ضيا د امريکا د عالمي مجبورۍ نه دوه ګټې پورته کړ: يوه دا چې خپل پوځي اقتدار ته یې له څه عالميدباو یا فشار پرته دوام ورکړ.دویمه دا چې دغه وخت یې د پاکستان اقتصاد د افغان جنګ په بنياد ودرولو او په دې منطقه کې یې ټول پښتون افغان د بربادۍ ژورې کندې ته وغورځاوه.

په جهاني سطحه یې ورته تاريخي، کلتوري، روايتي وقار بدنام کړ، نن هم تاريخي قوم ته نړيوال په شک او ګومان ګوري.

د امريکا د اوسنیو خفيه دستاوېزاتو نه ډېر وړاندې د سويت يونېن د ماتېدو نه پس دا لوبه هغه وخت هم ښکاره وه او روستو خو بيخي هر څه څرګند شو چې د پښتون افغان اجرتي قاتل څوک څوک وو او ډالرې چا ورکولې او دغه ټولې لویې لوبې ته یې د بشري حقونو انساني او اخلاقي امداد نوم ولې ورکاوه. پاکستان ځانته انصار او افغانانو ته مهاجر ولې وېل، هر چا په يو غشي څو څو ښکارونه کول.

د پاکستان مفادات په افغان جنګ کې

هر جنګ په ذاتي غرضونو، مفاداتو او اهدافو کيږي.افغان جنګ او د دې منطقې د خاورې مزاج په هر صورت د ښکيلاک د سوچ طرفدار نشي کېدی، دغه وجه ده چې د سويت يونين د ماتېدو نه پس سور او سپين دواړه د افغانانو لپاره د يو سپي مچان ښکاره شول.

د روس سور لښکرله وتو نه پس د امريکا د بشري احساس دعوه او د پاکستان د انصار معنا بدله شوه.

پاکستان چې ځانته انصار ويل او افغان ته یې مهاجر ويلؤ نو دا که د لویې لوبې حصه وه، خو جغرافيایي مفاد یې دا وو چې د ډيورنډ اخوا او ديخوا پښتون افغان ترمينځه کرښه په دوو حصو تقسيم ومني، هرڅو که په ډيورنډ افغان راوړي خو هغه به مهاجر وي او د تاريخ په اوږدو کې به پېښور د پايتخت په نوم نه يادوي.

د انډيا مهاجر به له راتلو سره د پاکستان د پوځي او ولسي بيوروکيسي د اعلا بالا عهدو جايېدادونو او سياستونو وزارتونو مالکان وي، خو افغان مهاجر به د څلورو لسيزو د ژوند باوجود پاکستان کې غېر قانوني وي.

افغان ځان سره د جنرال ضيا د مهاجرت خطاب په انساني، اخلاقي او مذهبي مينه قبول کړ، خو دې سازش ته یې فکر ونه کړ چې ماته په هغه خاوره مهاجر ویل چې زما د تاريخ حصه ده، د جنګونو مفادات اهداف دغه شان تاريخ مسخ کوي او قام بيا د تاريخ پټې خزانې لټوي.

د امريکا مفادات

د امريکا بنياديهدف دا و چې په افغان جنګ کېدويټنام ماتې غچ واخلي، ټول ملکونه ځانته کيښنوي، خپل قرضونه پرې ورواړوي. ټوله دنيا يو قطبي کړي، لکه پخوا چې ساده خلکو ته د زلزلې په هکله دا ويل شوي وو چې ځمکه د غوایي په يو ښکر ټينګه ده، چې د غوایي ښکر ستړی شی او ځمکه بل ښکر ته اړوي، نو ځمکه بې وزنه شي او زلزله راشي.دغه شان امريکا په يو قطبي دنيا کې هر څه په خپل يو ښکر ټينکول غوښتل.

بله دا چې د وسلې مارکيټ کې یې خپله وسله، بارود او جنګي سامانونه خرڅول. د جنګ د بادار خو دا عالمي کاربار دی او په دې منطقه کې دا کاروبار يوه لويه منډیي جوړه شوه چې نن هم ګرمه ده او محکوم قامونه د عالمي امداد په قطارونو کې ولاړ دي.

د امريکا غوندې سوپر طاقت وخت په وخت د ګرېټ ګيم یا لویې لوبې شکلونه بدلوي، خو د جنګ مور که په شکل صورت هرڅومره بدل بچی راوړي په هغه کې د جنګ فطرت' عادت'مزاج او د خپلو مفاداتو هڅې يو شان وي.

دغه وجه ده که پرون د امريکا د مفاداتو لپاره په پاکستان کې د جنرال ضيا د پوځي چارواکۍ ضرورت وو، نو نن د پاکستان د جمهوريت لپاره د صفا پاکو ساکو ټولټاکنو خبره کوي، په دواړو لوبو کې یې د خپلو مفاداتو رنګ دی.

دوه څلوېښت کاله وړاندې د افغانستان په خاوره ورته د جهاد بيا د فساد او بيا د جمهوريت او په دريم ځل بيا د طالب ضرورت وو، نو په هر ځل یېد مفاداتو او خپلو اهدافو لپاره د لویې لوبې د تاش پتې که هغه وي، خو د لویې لوبې د تاش د پتې چل یې بدل دی.

اوس په دې منطقه کې د روس په ځای چين ولاړ دی، چې هم د پاکستان د زړې دوستۍ مشروط دوست دی هم د افغانستان د طالب لپاره نوی دی. اوس روس د پاکستان ګرمو اوبو ته بغیر له جنګه په سوړ انداز راغی، د پاکستان مذهبي ګوندونه ورته هم خوشبين دي او اوس دا نه وایي چې دا سور کافر دی، بلکې سپين کافر د دوی لپاره اهل کتاب دی، خو د پښتون افغان لپاره سور کافر ښه نه وو خو اوس ورسره په يو ميز ناست وي روسۍ ډوډۍ خوري.

نتيجه

د سويت يونين د ماتېدو نه پس زمونږ د لکونو شهيدانو او د شهادتونو دا سلسله اوس هم دوامداره ده نو نتيجه یې ډېر پخوا څرګنده ده، چې ټول غټ قوتونه د خپلو مفاداتو د جنګونو باداران دي او د محکومو ځپلو قومونو ولسونهد کرایې سپايان دي او د اقتدار چارواکي د دې جنګونو غټ غټ ټيکه داران دي چې لاندې سطحې ته یې دا ټېکې نورو خلکو ته ورکړې دي چې پکې د سېکولر نه واخله تر د مذهبي بنسټپالو پورې د کوټ پېنټ واسکټ او ساده پوشاک او د پټکي او قباګانو د پرښتو استازان شامل دي.

دوی ټول د خپلو مفاداتو په پردي حمام کې لوڅ لغړ دي او يوبل ته خيرن سرونه مينځي او يوبل ته سپږې ګوري.د دې شعر په معنا !!

ایک ہی صف میں کھڑے ہو گئے محمود و ایاز

نہکوئیبندہرہانہکوئیبندہ نواز

خو----!!

که محمود او اياز په يوصف کې ودريږي، خو باچا به بيا هم باچا وي او غلام به غلام وي.

د مولانا ابوالکلام قول دی-!!

که غلامۍ ته څوک هر رنګه ښکلي ښکلي نومونه کېږدي خو غلامي به بيا هم غلامي.

په دې کتنه کې دواړو لورو له تاجکستان څخه افغانستان ته د ۵۰۰ کیلو ولټه برېښنا د لېږد د نوي مزي د غځولو په اړه هم خبرې وکړې.

د طالبانو تر واک لاندې برېښنا شرکت د چهارشنبې په ورځ په یوه خبرپاڼه کې اعلان کړی، چې تاجکستان د دغه برېښنا مزي د غځولو لپاره لیوالتیا ښودلې ده.

د دغه شرکت په خبرپاڼه کې راغلي، چې د برېښنا شرکت له تاجکستان څخه هم غوښتي چې د کاسا ۱۰۰۰ پروژې د بیا پیل، همغږۍ او تطبیق په برخه کې له افغانستان سره همکاري وکړي.

دغه شرکت وايي چې تاجکستان په دې برخه کې هم د همکارۍ د دوام لېوالتیا ښودلې ده.

کاسا ۱۰۰۰ پروژه له تاجکستان څخه افغانستان او د افغانستان له لارې ایران ته د برېښنا د لېږد پروژه ده.

ټاکل شوې وه چې دا پروژه په ۲۰۱۶ کال کې بشپړه شي، خو په افغانستان کې د سیاسي او امنیتي ستونزو له امله تر اوسه نه ده بشپړه شوې.

هغه زیاته کړه:« موږ باید له تېر وخته زده‌کړه وکړو او په ډېر دقت سره پر مخ ولاړ شو.»

سراج‌الدین حقاني چې تر دې وړاندې د طالبانو پر حکومت نیوکې کولې، دا پلا یې په دې اړه له څه ویلو ډډه وکړه.

پر افغانستان د پخواني شوروي اتحاد د یرغل د ۴۴مې کلیزې په اړه طالبانو د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې افغانستان د هیڅ هېواد په کورنیو چارو کې لاس وهنه نه کوي او چا ته د دې اجازه هم نه ورکوي، چې د دوی په کورنیو چارو کې لاس وهنه وکړي.

د پخواني شوروي اتحاد ځواکونو د ۱۳۵۸ کال د مرغومي په شپږمه پر افغانستان یرغل وکړ او د نهو کالو په ترڅ کې یې زرګونه سرتېري ووژل شول او د ۱۳۶۷ کال د سلواغې په میاشت کې له افغانستانه ووتل.

د طالبانو د رییس الوزرا ادارې مرستیال دیادې غونډې پر مهال وویل، له خپلو سیاسي مخالفانو څخه غچ نه اخلي.
طالبانو د چهار شنبې په ورځ د (مرغومي ۶م) پر افغانستان د پخواني شوروي اتحاد د یرغل ورځې د ۴۴ مې کلیزي په یاد غونډه جوړه کړې وه چې ګڼو لوړ پوړو طالب چارواکو په کې ګډون درلود.
د طالبانو د رییس الوزرا مرستیال عبدالسلام حنفي د پخواني شوروي اتحاد برید په افغانستان کې د کورنیو جګړو، کډوالۍ او بې‌ګناه افغانانو د وژنو د لړۍ پیل و باله.

نوموړي پر افغانستان د امریکا د برید او د یادې ډلې د لومړۍ دورې پای ته رسېدو ته په اشاره وايي، امریکایانو د سولې د مذاکراتو پر مهال ورته ویلي وو چې، که پر افغانستان واکمن شئ نو له افغانستانه به د وینو حمام جوړ شي.
خو نوموړی وايي، له خپلو سیاسي مخالفانو څخه غچ نه اخلي.

هغه زیاته کړې:« د امریکا له اشغال وروسته بې‌ګناه افغانان ووژل شول، بندیان شول او نږدې پنځه مېلیونه افغانان په نشه‌یي توکو روږدي شول. د افغانستان زیربناوې له منځه ولاړې؛ خو موږ امریکا له افغانستانه واېستله، په افغانستان کې اسلامي نظام رامنځته شو.»
نوموړی وايي، پر افغانستان له واک ته تر رسېدو وروسته مو خپلو ټولو مخالفو کسانو ته عفوه وکړه او دمګړۍ په افغانستان کې د اداري فساد له منځه وړل، د دغې ډلې د څه د پاسه تېرو دوو کلونو د لاسته راوړونو څخه ګني.

هغه وایي:« موږ په جګړو کې ښکېل کسان وبخښل او د نورو افغانانو په شان مساوي حقوق لري. موږ ته د سولې د مذاکراتو پر مهال امریکایانو ویلي وو، که واکمن شوئ په افغانستان کې به د وینو حمام جوړ شي؛ خو زموږ مشر عفوه اعلان کړه او موږ خپل ټول مخالفان وبخښل. امنیت تامین دی د نشه‌يي توکو قاچاق، کر، پېر او پلور منع شو. اداري فساد له منځه ولاړ او زموږ ټول لګښتونه زموږ د کورنۍ بودجې څخه ورکول کېږي.»
د یادې غونډې پر مهال د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي وویل، هغه هېوادونه چې پر افغانسان یې برید کړی؛ که شوروي اتحاد و، که برتانیا وه اوس یوازې پاتې دي او امریکا به هم یوازې پاتې کېږي.
نوموړی وايي:« چا چې یو ځل په افغانستان کې ماته خوړلې که هغه شوروي و نن روسیه ترې جوړه ده، که لویه برېتانیه وه، یوازې برېتانیه ترې جوړه ده او همداسې امریکا به هم یوازې په امریکا پورې منحصره وي او هېڅوک بیا د دې توان نه لري چې افغانستان اشغال کړي.»
طالبان چارواکي په دغه غونډه کې یوځلې بیا له تولو هېوادونو سره د ښو اړیکو غوښتونکي شول او غوښتنه يې کوله، چې په افغانستان کې پانګونه وکړي.

هغه وایي، افغاني غرور دا نه ایجابوي چې یا دې له چا د سوال او خیرات غوښتنه وشي او یا دې چاته لاس وغځول شي؛ نو ځکه د کار په بدل کې به مرستې ورکړل شي.

خلیل الرحمن حقاني د دوشنبې په ورځ په بلخ ولایت کې له نړۍوالو همکارو ادارو سره د همغږۍ په ناسته کې له پاکستانه د راستنو شویو کډوالو لپاره د ژمنیو مرستو په رسولو ټینګار کړی.

نوموړي ویلي:« د واورو په ورېدو سره ښايي ځینو ولایتونو ته لارې بندې شي؛ نو له همدې امله مخکې تر مخکي باید مرستې ور ورسول شي. کډوالو ته د کورونو جوړول، د کاري فرصتونو برابرول او نور اساسي خدمتونه دې وړاندې شي.»
همدارنګه حقاني په دغه ناسته کې ویلي:« افغاني غرور سوال کول او بل ته د لاس نیول نه مني، له همدې امله دې مرستي د کار په بدل کې خلکو ته ورکړل شي.»
د نړۍوالو همکارو ادارو چارواکو د طالبانو د کډوالو له وزیر سره د همغږۍ په دغې ناسته کې خپلې ستونزې هم شریکې کړې.
دا په داسې حال کې ده، چې طالبان له پاکستان او ایرانه په جبري توګه د اېستل شویو افغان کډوالو لپاره د مرستو جلبولو هڅې کوي او تر دې مهاله ملګرو ملتونو او ګڼو هېوادونو د تازه ستنو شویو افغان کډوالو لپاره د مېلیونونه ډالرو مرستو اعلان هم کړی.
تر دې مهاله له پاکستانه ۴ لکه، ۴۸ زره او ۶۷۰ تنه افغان کډوال افغانستان ته ستانه شوي دي.