اوکراین د روسي ځواکونو له خوا د اعدام شويو جنګي بندیانو په اړه څېړنې کوي

له دې وړاندې یوې محکمې پریکړه کړې وه، چې ډونالډ ټرمپ نه شي کولی په کولوراډو کې د ۲۰۲۱ کال د جنورۍ په ۶په لاریون کې د لاس لرلو له امله ولسمشرۍ ته ځان نوماند کړي.

ټرمپ ویلي وو، چې د کولوراډو د سترې محکمې له خوا د هغه حکم استیناف غوښتنه کوي.

ډونالډ ټرمپ په خپلې څلور کلنې ولسمشرۍ دوره کې د امریکا سترې محکمې ته بدلون ورکړ.

اوس ۶-۳ محافطه کاره اکثریت چې هغه یوځای کړي دي، د یو څو قضیو له مخ کېدو سره شاید دا معلومه کړي چې ایا جمهوري غوښتونکي به وشي کړی سپینه ماڼۍ بېرته تر لاسه کړي.

د اوچا په وینا؛ د دغو بریدونو یو پر درېیمه برخه د اور ورني وسلو په کارولو سره ترسره شوي دي.

د دغه راپور له مخې؛ د دغو بریدونو نیمایي اسراییلي ځواکونو د دغو ښار مېشتو په ملتیا او یا هم ملاتړ ترسره کړي دي.

بل خوا د اسراییل د پوځ لوی درستیز هرزي هالوي د چهارشنبې په ورځ په شمال کې له پوځ څخه د لیدنې پر مهال ویلي، چې د لبنان حزب الله د بریدونو له زیاتېدو سره د دوی پوځ په «خورا لوړه کچه چمتووالی لري.»

هغه زیاته کړه: «نن موږ د راتلونکي لپاره بېلابېل پلانونه تصویب کړل او د اړتیا پر مهال باید د برید لپاره چمتو اوسو.»

هالوي د لبنان له حزب الله سره د مقابلې لپاره د خپلو ځواکونو «لوړ چمتووالي» ته په اشارې سره وویل: «تر دې دمه دلته [شمالي اسراییل] کې زموږ کمپاین په سمه او احتیاط سره اداره شوی او باید همداسې دوام وکړي.»

اوچا زیاته کړې، چې د غزې د جګړې له پیله مخکې په اوسط ډول هره اونۍ پر فلسطینیانو د اسراییل ښار مېشتو له خوا ۲۱ بریدونه ترسره کېدل چې دغه شمېر د اکټوبر له اوومې ۳۲ بریدونو ته لوړ شو.

د بندیانو د تبادلې په اړه د دواړو هېوادونو هوکړه د تهران او واشنګټن ترمنځ د اړیکو د ښه کولو د هڅو یوه برخه وه.

امریکا چمتو وه، چې د خپلو وګړو د خلاصون لپاره د واشنګټن پر ګټو د تهران د نیابتي ډلو د بریدونو د بندولو او د ایران د اټومي پروګرام د سرعت د کمولو په بدل کې د ایران د حکومت د میلیاردونو ډالرو کنګل شوې شتمنۍ هم خوشې کړي.

وال سټریټ ژورنال لیکلي، چې د ایران د اسلامي جمهوریت پرېکړه چې د غني شويو یورانیمو اندازه په لوړه کچه درې برابره کړي، د تهران او واشنګټن ترمنځ د کړکېچ د کمولو لپاره د ډېپلوماتیکو هڅو ناکامي ده.

د وال سټریټ ژورنال د راپور له مخې؛ په داسې حال کې چې د ایران نیابتي ډلو په سیمه کې د امریکا په ګټو باندې بریدونه زیات کړي، د تهران وروستي اقدام د خپل اټومي پروګرام په پراختیا کې د ایران او امریکا ترمنځ د اختلافاتو اور ته لمن وهلې ده.

ایران په نړۍ کې یوازینی هېواد دی، چې د اټومي ځواک په توګه نه پېژندل کیږي؛ خو ۶۰ سلنه غني شوي یورانیم تولیدوي.

دا یورانیم کولی شي یوازې په څو ورځو کې د اټومي وسلو د تولید لپاره په اړتیا وړ په ماده بدل شي.

رويټرز خبري اژانس د اټومي انرژۍ د نړۍوالې ادارې د غړو هېوادونو د راپور په حواله ليکلي دي، چې ایران په هره مياشت کې له ٦٠ سلنې څخه تر نهه کيلوګرامو پورې د غني شويو يورانيمو د توليد کچه لوړه کړې ده.

د تهران د اټومي انرژۍ د نړۍوالې ادارې نوی راپور رد کړی او دا یې د غزې له جګړې څخه د نړۍوالې ټولنې د عامه افکارو د اړولو لپاره د امریکا او اسراییل یوه هڅه بللې ده.

د اټومي انرژۍ د ادارې مشر محمد اسلامي د چهارشنبې په ورځ د مرغومې په شپږمه وویل: «په دې سیاسي حالت کې او د غزې جګړې د دوی لپاره د رامنځته شوي وضعیت په تعقیب، دوی هڅه کوي چې له غزې څخه د ایران په لور د خلکو تمرکز او فکر بیرته راوګرځوي.»

د سپینې ماڼۍ د ملي امنیت د شورا ویاندې اډرین واټسون ویلي؛ واشنګټن په ایران کې د یورانیمو په تولید کې د ۶۰ سلنه زیاتوالي په اړه د دې ادارې د نوي راپور په اړه ژوره اندېښنه لري.

وال سټریټ ژورنال لیکلي، چې د بایډن په اداره کې د غزې له جګړې وروسته له ایران سره د دې هېواد د نظر اختلاف زیات شوی دی.

د امریکا د اوسني حکومت یو شمېر چارواکي په دې باور دي، چې د تهران په ملاتړ د هغو ډلو د ظرفیتونو کچه په بې ساري ډول لوړه شوې او له ایران سره د مقابلې وخت رارسېدلی دی.

د بایډن په اداره کې بل اړخ بیا ډېپلوماتیک حل لاره د ایران لپاره غوره انتخاب ګڼي.

دا لومړی ځل نه دی، چې د ترکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان اسراییل او نازيان سره پرتله کوي.

د اسراییل او حماس ترمنځ د اوسنۍ شخړې له پیل راهیسې اردوغان په وار - وار په غزه کې د اسراییل پر پوځي عملیاتو نیوکې کړې دي.

همداراز د اسراییل لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو ویلي، چې د غزې په تړانګه کې د اسراییل پوځ د یوې ترهګرې ډلې د له منځه وړلو لپاره جګړه کوي چې ترکیه یې د لوړ پوړو چارواکو کوربه دی.

نتنیاهو زیاتوي؛ د حماس د وسله والې ډلې ډېری مشران په ترکیه او قطر کې اوسیږي.

سرګي لاوروف یوازې دا ویلي چې له هندي سیال سره یې د افغانستان پر حالاتو خبرې وکړې؛ خو نور یې وضاحت نه دی کړی.

جي شنکر چې مسکو ته د پنځو ورځو لپاره تللی، له روسي سیال سره یې خپله لیدنه ګټوره بللې او پر خپل اېکس یې لیکلي، چې پر خپلمنځي مسالو سربېره؛ پر افغانستان، اوکراین، هند نیمه وچه، اسیا، غزه او نورو مسلو خبرې وکړې.

هند او روسیه د نړۍ د نورو هېوادونو په څېر طالبان په رسمیت نه پېژني؛ خو د افغانستان د وضعیت په هکله ګډه اندېښنه لري او هم له طالبانو د ټولګډونه حکومت د جوړېدو هیله لري.

د ۲۰۲۱ کال اګسټ کې د طالبانو واکمنېدو سره مسکو په کابل کې خپل سفارت پرانیستی او مختلفو برخو کې له دې ډلې سره اړیکي ساتي.

نوي ډېلي که څه هم د طالبانو د واک په دویم کال خپل تخنیکي ټیم د کابل سفارت ته لېږلی؛ خو تر اوسه یې یوازې له افغانستان سره بشري مرستې کړې دي.