د طالبان د مالیې وزارت وايي، د دې ډلې د ریاست الوزار د حکم له مخې د هغو قراردادي شرکتونو او اشخاصو پورونه ور کوي چې واک ته د طالبانو تر رسیدو مخکې، پر پخوانیو دولتي ادارو پاتې دي. طالبان وايي، د دې چارې لپاره یې یوه کارډله جوړه کړې چې تراوسه یې د ۲۶ ادارو پورونه تثبیت کړي دي.
د مالیې وزارت په اعلامیه کې راغلي:”له فتحې څخه مخکې پر دولتي ادارو د یو شمیر قراردادي شرکتونو، حکمي او حقیقی اشخاصو د پاتې طلباتو، تضمیناتو، او تامیناتو ورکړه تائید شوې ده، چې د ملي بودجې له اصولنامې سره سم به یاد پورونه ورکړل شي.“
د طالبانو مالیې وزارت ویلي چې د طالبانو له واک مخکې، د ډیر شمیر پروژو کارونه په مختلفو تدارکاتي پروسو کې نیمکړي باتې وو، د قراردادي شرکتونو حقوق نه وو ورکړل شوي او د ځینې کارکوونکو معاشونه هم نه وو اجرا شوي.
د طالبانو مالیې وزارت زیاتوي: «د دغو اشخاصو او قراردادي شرکتونو د غوښتنې پر بنسټ، پریکړه کړې چې د اجرا وړ طلباتو د ورکړې، او تضمیناتو او تامیناتو د ښه مدیریت په خاطر، یو سند ترتیب او په دې توګه د خصوصي سکتور ستونزو ته رسیدګي وکړي.»
د مالیې وزارت د اعلامیې له مخې، د طالبانو د کابیني له هدایت وروسته، د مالیې وزارت په ګډون، د بیلابیلو دولتي ادارو کارډله جوړه شوې ترڅو د دولتي ادارو پورونه تثبیت کړي. تر اوسه دغې کارډلې د ۲۶ دولتي ادارو پورونه تثبیت کړي دي.
د طالبانو مالیې وزارت ویلي چې دغو پورونو ورکړه به د ملي بودیجې له اصولنامې سره سم او د ریاست الوزرا د حکم پر اساس ترسره کیږي.
په اعلامیه کې راغلي چې د پاتې ادارو پورونه به هم په راتلونکې کې تثبیت او د ورته تګلارې له مخې ورکړل شي.
د افغانستان پرځیدلي جمهوریت پر مهال، د یو شمیر قراردادي شرکتونو او هغه کسانو پیسې چې خپلې ځمکې یې بهرنیو ځواکونو ته د پوځي اډو د جوړولو لپاره ورکړې وې، د بهرنیو ځواکونو له خوا نه وې ورکړل شوې.
سره له دې چې دغو شرکتونو او وګړو په وار وار شکایتونه او عریضې کړې وې، خو د خپلو پیسو په لاسته راوړلو نه و توانیدلي.
په همدې حال کې، یو شمیر قراردادی شرکتونو هم له پخواني جمهوریته سر ټکاوه چې سره له دې چې خپلې پروژې یې بشپړې کړې دي، خو حکومت یې پیسې نه ورکوي.
دغه ستونزه به ډیر کله په حکومت کې دشته اداري فساد له امله رامنځ ته کیده.
سرچېنو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو وویل د طالبانو تر کنټرول لاندې ملي ټلویزیون مرستیال هدایت الله هدایت د ملي ټلویزیون پر ټولو برخو ګرځیدلی او ټولو کارکونکو ته یې ویلي چې له دې وروسته هیڅوک د ټلویزیون پر سکرین له خولۍ او لونګۍ پرته ښکاره نشي.
یو بل سند چې افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ترلاسه کړی، په کې راغلي چې له کندهار څخه د طالبانو د ډلې مشر ملا هبت الله دفتر امربلمعروف وزارت ته ویلي چې مشرتابه نیوکه کړې ده چې ملي ټلویزیون کې د خبرونو په سر ، منځ او اخر کې سرود«زگنالونه» غږیږي او دا لرې کړی.
د سند له مخې د طالبانو امر بالمعروف وزارت د ملا هبت الله د دفتر شکایت د ملي ټلویزیون مشر قاري یوسف احمدي ته رسولی دی.
قاري یوسف احمدي د ملي ټلویزیون له نورو مسوولینو د دې شکایت د څیړلو غوښتنه کړې ده.
قاريیوسف احمدي یوه پیغام کې د دې ادارې کارکوونکو ته وايي: «امر بالمعروف وزیر صیب څه دغه کړی و چې له کندهار څخه د مشرتابه دفتر څخه وویل شول چې د ملي ټلویزیون د خبرونو سر منځهاو اخر کې سرود غږیږي، وایي که داسې وي باید نور بند شي.»
په دغه سند کې ویل شوی چې امربالمعروف وزارت غواړي دا مسله له نژدې څخه وڅیړی.
که څه هم طالبانو په رسنیو کې موسیقي بنده کړې ده خو دغې ډلې هغو زیگنالونو په بندلو پسې هم راخیستې چې ددغې ډلې تر کنټرول لاندې رسنیو ترڅنک په خصوصي رسنیو کې اوس هم د خبرونو او خپرونو د پیل پرمهال خپریږي.
د سرچینو په حواله د ملا هبت الله دفتر له شکایت څخه وروسته د ملي ټلویزیون د خبرونو او خپرونو ټولو زیګنالونو کې ساز او سرود لرې شوي او پرځای یې د طالبانو د ترانو غږونه خپرېږي.
د دې معلوماتو ترلاسه کولو وروسته د طالبانو تر کنټرول لاندې د ملي ټلویزیون د خبرونو سوریسونه ولیدل چې ویاندیانو خولۍ پر سر کړې دي.
طالبان چې بیا واک ته رسېدو سره یې د نجونو او ښځو پر زدکړو او کار ګام پر ګام بندیز لګولی، د ملي ټلویزیون کې کارکوونکې یې هم له دندو لرې کړې.
دې ډلې په افغانستان کې ټولې دولتي او خصوصي رسنۍ سناسور کړې او د بیان ازداۍ باندې یې سخت محدودیتونه لګولي چې له امله یې تر نیمايي ډېرې رسنۍ تړل شوې دي.
طالبان په مرکز کابل او ولایتونو کې هم وخت ناوخت خبریالان بندیانوي او ان د دوی د شکنجې تورنه هم پرې لګول شوي دي.
د افغانستان د خبریالانو مرکز پرون وویل، روان میلادي کال کې یې چې دوو ورځو کې پای ته رسېږي د خبریالانو د حقونو د نقض ۱۶۸ پېښې ثبت کړې دي.
په ځواب کې د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد وايي، «کومې رسنۍ چې د ملي ګټو خلاف وي، هرو مرو به تنبیه کېږي.»