د دوشنبې په ورځ د (مرغومي ۱۱مه) د جاپان مرکزي برخه د ۷.۶ درجې په کچه یوې سختې زلزلې ولړزوله، چې د څونامي او خلکو ته د وتلو خبرداری ورکړل شوی. خو تر اوسه پورې د دغې زلزلې د ځاني او مالي زیان په اړه کره شمېرې نه دي خپرې شوې.
یوې جاپاني رسنۍ خبر ورکړی، چې د جاپان د سمندر په اوږدو کې د شاوخوا یو متر په لوړوالي څونامي د ساحل ځینې برخې اغیزمنې کړې دي.
د این ایچ کې تلویزیوني چینل په خپل راپور کې ویلي ښايي د څونامي یوه لویه څپه رامنځته شي.
په ورته وخت کې د جاپان د هوا پېژندنې ادارې د ایشیکاوا، نیګاتا او تویاما ساحلي ولایتونو ته د څونامي خبرداری ورکړی دی.
په خبرداري کې راغلي دي چې ښايي په دغو سیمو کې د څونامي څپې تر دریو مترو پورې ورسېږي.
د پاکستان ډان ورځپاڼې په یوه راپور کې لیکلي، چې په ۲۰۲۳ کال کې د تېرو شپږو کلونو پرتله په دغه هېواد کې «ترهګریز» بریدونه ډېر شوي دي. دغې رسنۍ راپور ورکړی چې، ۲۰۲۳ کال په پاکستان کې خونړیو بریدونو ۱۵۲۴ کسان ووژل او ۱۴۶۳ نور یې ټپیان کړل.
په اسلام اباد کې چاپېدونکې دغې ورځپاڼې لیکلي چې ۲۰۲۳ په افغانستان کې د طالبانو له بریا وروسته دریم پرله پسې کال و چې په پاکستان کې د تاوتریخوالي پېښې زیاتې شوې دي.
له افغانستان سره پر ډیورنډ کرښه د خیبر پښتونخوا او بلوچستان دوه ایالتونه سږ کال تر ټولو ډير د خونړیو پېښو شاهدان دي.
سند او پنجاب ایالتونه تېر کال د تاوترخیوالي تر ټولو ټیټې کچې شاهدان وو چې د تاوتریخوالي پېښې اته سلنه دي.
د ډان ورځپاڼې د راپور له مخې، د تاوتریخوالي د قربانیانو شمېر په ۲۰۲۲ کال کې له ۹۸۰ کسانو څخه په ۲۰۲۳ کال کې ۱۵۲۴ کسانو ته لوړ شوی دی.
ډان لیکلي دي چې، په ۲۰۲۳ کال کې په پاکستان کې ۵۸۶ «ترهګریز بریدونه» شوي، چې ۱۷ سلنه ټي ټي پي او د داعش خراسان ډلې له لوري تر سره شوي.
معلومات ښيي چې،۲۰۲۳ کال په پاکستان کې فرقه ییز او مذهبي تاوتریخوالی هم زیات شوی دی. پر مذهبي ټولنو او عبادت ځایونو د ګڼو بریدونو په پایله کې سږ کال ۸۸ پاکستاني امنیتي ځواکونه وژل شوي دي.
په ورته وخت کې، د پاکستان یوې څیړنیزې ادارې، چې مرکز یې په اسلام اباد کې دی، په یوه راپور کې لیکلي، چې په ۲۰۲۳ کال کې پاکستان د وسله والو له خوا لږ تر لږه له۶۴۱ بریدونو سره مخ شوی، چې په پایله کې یې ۹۷۴ کسان وژل شوي او ۱۳۵۱ نور ټپیان شوي دي.
د پښتون ژغورنې غورځنګ غړي وايي، د پاکستان حکومت له لوري د یاد غورځنګ د مشر منظور احمد پښتین د بندې کېدو او په وزیرستان کې د نا امنیو ډېروېدو په غبرګون کې د جمعې په ورځ لویه غونډه کوي. منظور پښتين له تېرې نږدې یوې میاشتې راهیسې د اسلام اباد پولیسو په بند کې دی.
د پښتون ژغورنې غورځنګ غړی عرفان وزیر پر خپله اېکس پاڼه د یو ویډیو کیلپ په خپرولو سره وايي، د غونډې لپاره یې چمتوالی نیولی او د راتلونکي جمعې په ورځ به د سوېلي وزیرستان په واڼه کې تر سره شي.
نوموړي ویلي: «د منظور پښتین تر څنګ د تحریک د نورو غړو د بندی کیدو په غبرګون، په وزیرستان کې د نا امنیو ډیریدو او په پښتونخوا کې د پښتنو مشرانو د هدفي وژنو په غبرګون کې د جنورۍ په پنځمه نیټه د سوېلي وزیرستان په واڼه کې لویه غونډه تر سره کوو.»
د پښتون ژغورنې غورځنک مشر منظور احمد پښتین نږدې یوه میاشت وړاندې د چمن د پولیسو له لوري هغه مهال ونیول شو، چې نوموړی د چمن له پرلت څخه د بلوچستان ایالت د تربت په سیمه کې د بلوڅانو په پرلت کې د ګډون په موخه یادې سیمې ته روان و.
د منظور پښتین د نیول کېدو په غبرګون کې د پښتون ژغورنې غورځنګ د پاکستان په ګډون په امریکا او اروپایي هیودانو کې لاریونونه تر سره کړل.
د اردن بهرنیو چارو وزیر د نوي کال د پیل په مناسبت په یوه پیغام کې پر غزې د اسراییل د بریدونو پر بندېدو ټینګار وکړ. ایمن الصفدي خبرداری ورکړ چې که د غزې پر تړانګې او لویدیځې غاړې د بریدونو د دوام لپاره د اسراییل د لومړي وزیر د امر مخنیوی و نه شي، نو ۲۰۲۴ به هم د «مرګ کال» وي.
هغه د یکشنبې په ورځ (د مرغومي۱۰مه) په خپله اېکس پاڼه لیکلي: «په ۲۰۲۳ کې، اسراییل غزه د سختو جنګي جرمونو سره مخ کړه.»
د هغه په وينا، دغو کړنو وښوده چې نړيوال نظام له دوه ګوني معيارونو سره مخ دى.
د اسراییل د لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو دفتر تر اوسه د اردن د بهرنیو چارو د وزیر دغو څرګندونو ته غبرګون نه دی ښودلی.
خو د اسراييلي کابينې د دفاع وزير بيني ګانټز د نوي کال په مناسبت په يوه پيغام کې ويلي چې په داسې حال کې چې نوی کال رانږدې کېږي، په اسراييل کې د اکټوبر اوومه لا هم پر هېواد د حماس وسله والو د بريد ورځ ده. هغه هیله څرګنده کړه چې د دغه هیواد یرغمل شوي کسان به په ۲۰۲۴ کال کې له حماس څخه خوشي شي.
په ورته پیغام کې، د اسراییل د بهرنیو چارو وزارت ویلي چې په داسې حال کې چې د نړۍ خلک د نوي کال ماښام نمانځي، اسراییلیان لا د اکتوبر په اوومې نیټې غمیزه کې پاتې دي، له سلو څخه زیات اسراییلیان لاهم د حماس یرغمل دي او «هره دقیقه یې شمیرل کیږي.»
د اسراييل لومړي وزير بنيامين نتنياهو تر دې مخکې ويلي وو: «موږ قسم خوړلی او ما د حماس د له منځه وړلو قسم کړی دی. هیڅ شی به زموږ مخه ونه نیسي»
د لندن ټایمز ورځپاڼې لیکلي چې برېټانیا د حوثيانو په وړاندې چې د ایران له ملاتړه برخمن دي، د بریدونو د پیلولو لپاره چمتووالی نیسي. ویل کیږي چې په دغو بریدونو کې به د دغه هیواد شاهي هوايي ځواک له جنګي الوتکو یا ایچ ایم ایس ډایمنډ (ډي ۳۴) بیړۍ څخه کار واخیستل شي.
راپور د برېټانیا په حکومت کې د یوې سرچینې په حواله ویلي چې تر برید مخکې به دغو وسله والو ته د «وروستي خبرداري» په توګه یوه اعلامیه خپره شي چې پر سوداګریزو بېړیو له بریدونو ډډه وکړي.
د یمن حوثي ملیشو تر دې مخکې په یوه بیان کې پر ډنمارکۍ کښتۍ مارسک هانګژو د برید مسوولیت منلی و او اعلان یې کړی و چې د دوی پر دریو کښتیو د امریکا په برید کې د دغې ډلې لس غړي وژل شوي یا ورک شوي دي.
دغې ډلې امریکا ته د «دغه برید د پایلو» په اړه ګواښ کړی او لیکلي یې دي: «موږ له نورو هېوادونو غوښتي، چې د امریکا په خطرناکو کړنو کې برخه وانه خلي، ځکه دا به بدې پایلې ولري، چې ښايي پر ټولو به اغېز وکړي.»
همدا رنګه، ټایمز ورځپاڼې لیکلي: «تمه کیږي چې برېټانیا او متحده ایالات په راتلونکو ساعتونو کې یو نادر بیان خپور کړي، او حوثیانو ته خبرداری ورکړي چې پر سوداګریزو کښتیو بریدونه ودروي که نه د لویدیځ پوځي ځواک سره مخ شي.»
د جرمني پولیسو اعلان وکړ چې دوی د نوي کال په ماښام د کولن په کلیسا کې د برید د پلان کولو په شک درې تنه نیولي دي. د جرمني د پولیسو په وینا په پام کې وه دغه برید د یوه موټر په وسیله شوی وی، او اوس د دې ځای شاوخوا امنیتي تدابیر زیات شوي دي.
د رویټرز په وینا، د کلیسا د موټرو تمځای د احتمالي چاودیدونکو توکو د شته والي له امله پلټل شوی.
په تېرو ورځو کې په جرمني، فرانسې او اتریش کې د اسلامپالو ډلو په ترهګریزو فعالیتونو کې د ګډون په تور څو کسان نیول شوي دي.
جرمنۍ ورځپاڼې بيلډ مخکې راپور ورکړى وو چي په اتريش، جرمني او اسپانيې کې امنيتي ادارو داسې نښې نښانې تر لاسه کړې دي چې يوه اسلامپاله ډله پلان لري چې په اروپا کې د نوي کال په ماښام څو بريدونه وکړي.
د ۲۰۲۴ کال په مناسبت په اروپايي هېوادونو کې امنیتي تدابیر او د ترهګرۍ ضد عملیات زیات شوي دي.
د اتریش د کورنیو چارو وزارت تېره اوونۍ وویل چې د دغه هېواد ځواکونو څلور تنه د یوې توندلارې اسلامي شبکې په فعالیتونو کې د ګډون په تور نیولي دي.
