طالبان وایي له ایران سره په ګمرکونو کې دوه طرفه خدمتونه ۱۶ ساعته شول

دې ناستې ته له مختلفو هېوادونو د پاکستان سفیران او ډيپلوماټان بلل یشوي او د افغانستان، کشمیر او غزې د مسلو په ګډون د بهرنۍ تګلارې د ننګونو په اړه بحث کوي.

دا غونډه په داسې مهال ده چې د طالبانو او پاکستان ترمنځ اړیکي ترینګلي ښکاري. طالبان پاکستان په افغانستان کې د داعش او اسلام اباد طالبان د تحریک طالبان پاکستان پر ملاتړ تورنوي.

د دې خپلمنځي اړیکو د رغولو لپاره طالبانو د پاکستان سیاستوال ملا فضل رحمان کابل ته بللی دی او په مقابل کې د دې ډلې د کندهار والي ملا شیرین هم له یوه طالب پلاوي سره پرون اسلام اباد ته رسېدلی دی.

دا له ۲۰۱۹م کال راهیسې لومړی ځل دی چې د پاکستان د بهرنۍ تګلارې د مهمو استازو په حضور کې د دغه هېواد د ډیپلوماتیکو ننګونو په اړه غونډه کېږي.

خو دا ناسته د پاکستان د سرپرست حکومت له خوا جوړېږي او شنونکي په دې باور دي چې ډېر اهمیت به ونه لري.

ذبیح الله مجاهد نن د طالبانو تر واک لاندې ملي راډیو ټلویزیون سره په مرکه کې پر ملګرو ملتونو له نیوکو سره بیا هم ویلي، چې دا سازمان د نړیوال نظم لپاره ښه دی.
پر ملګرو ملتونو د ذبیح الله مجاهد دا نیوکه په داسې حال ده چې دا سازمان غواړي د افغانستان په هکله یوه غونډه جوړه کړي او هم یې تېره اونۍ د افغانستان لپاره د ځانګړي استازي د ګومارلو خبره هم وکړه.

طالبان د دې استازي مخالف دي او وايي، یوناما چې شته، نو اضافي کس ته اړتیا نشته.

خو ملګري ملتونه غواړي د دې استازي په ټاکلو سره په افغانستان کې د نجونو او ښځو د زدکړو او کار، همدارنګه د ټولګډونه حکومت د جوړېدو په هکله کار وکړي.

ملګري ملتونه او نړیواله ټولنه له طالبانو د رسمیت پېژندلو او له دوی سره د تعامل لپاره هم د یادو ستونز حل غواړي.
خو ذبیح الله مجاهد په اوسنۍ مرکه کې وايي، طالبان غواړي د نړیوالو قوانینو په چوکاټ کې له نړۍ سره تعامل وکړي، خو نړیوال دې دوی ته شرطونه نه ږدي.
د طالبانو ویاند د یوناما د هغه وروستي راپور پروړاندې هم غبرګون وښود چې د دغې ډلې له خوا په افغانستان کې خپل سري نیونې کیږي.
نوموړي د یوناما د دې غوښتنې په ځواب کې چې د «خپلسري نیولو» مخه ونیول شي، وویل چې هیڅوک په خپل سر نه دي نیول شوي.
ذبیح الله مجاهد وایي، چې د دې ډلې کړنې "قانوني" دي او د "اسلامي شریعت د اصولو" پر بنسټ کېږي.
تر دې مخکې په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د مرستندویه پلاوي دفتر (یوناما) له طالبانو غوښتي و چې د نجونو د تعلیم د ملاتړو په "خپلسري ډول نیول" بند کړي.
که څه هم نړیوالې مرستندویه ادارې په افغانستان کې د اقتصادي ستونزو له امله د انساني ناورین د رامنځته کیدو خبرداری ورکوي، خو د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد د افغانستان د خلکو اقتصادي شرایط سم ګڼي او وايي، چې د افغانستان اقتصادي وضعیت د هرې ورځې په تیریدو سره د ښه کیدو په حال کې دی.

په ورته مهال زیاتوي چې له پاکستان او افغانستان سره د پولې بندولو ته لوی پلان جوړ شوی، چې مختلف اړخونه لري.

د هغه په خبره، د پولې بندولو لپاره یوازې دېوال نه جوړېږي، بلکې د لوی درستیز او وسلوالو ځواکونو په مدیریت به نورې چارې هم تر سره شي.

د ايران د وسله وال پوځ د جغرافيايي سازمان مشر نږدې دوه اونۍ مخکې وويل، چې د يوه پراخ پلان پر بنسټ غواړي د فزيکي خنډونو په لګولو سره د افغانستان له پولو سره تګ راتګ محدود کړي.

خو اوسنۍ څرګندونې په کرمان کې د سپاه پاسداران د قدس څانګې د وژل شوي مشر قاسم سلیماني څلورم تلین کې تر پرونیو چاودنو تر درې سوو کسانو ته مرګ ژوبله واړوله.

کومې ډلې د دې برید مسوولیت نه دی منلی، خو ایران یې اسراییل ته ګوته نیسي.

هغه ویلي، دغه نجونې او ښځې امنیتي حوزو ته وړل شوې وې او وروسته بیا په ضمانت خوشې شوې دي.

تر دې وړاندې هم له کابل او یو شمېر نورو ولایتونو څخه د امر باالمعروف د محتسبینو له‌خوا د نجونو او مېرمنو د ځورولو راپورونه خپاره شوي وو، چې هماغه مهال یې هم توند غبرګونونه له ځانه سره لرل.

ګڼ خلک وايي، طالبان په لوی لاس د خلکو پر شخصي حریم تېری کوي چې دا د ټولوړ بشري حقونو څخه ښکاره سرغړونه ده؛ خو طالبان بیا وايي هغه څه چې دوی کوي د اسلامي شریعت له مخې یې کوي.

له تېرو دوو ورځو راهیسې په پېښور او اسلام اباد کې پولیس په بېلابېلو پلمو افغانان دروي او د پاسپورټ او ویزو غوښتنه ترې کوي.

تېره ورځ د اسلام اباد بي ۱۷ ښارګوټي کې یو ځل بیا پولیس کور په کور ګرځېدل او له افغانانو یې اسناد غوښتل.

په بي ۱۷ ښارګوټي کې مېشت افغانان وایي، پولیس هغه افغانان چې د ویزو وخت یې ختم شوی و، له ځانه سره یوړل.

له بلې خوا په پېښور کې تېره ورځ په سړکونو ګڼ شمېر پولیس راوتلي وو او په هر تمځای کې یې نارینه درول او له هغو یې د اسنادو پوښتنه کوله.

ورته مهال پاکستاني چارواکي وایي، چې د بې اسناده افغانانو د اېستلو لړۍ لا هم په منظمه توګه روانه ده؛ خو ځینې افغانان بیا وایي، چې د صوبې چارواکو دوی ته درې میاشتې وخت ورکړی چې دلته پاتې کېدای شي، اوس‌مهال یوه میاشت تېره شوې او دوه نورې میاشتې یې لا پاتې دي.

خو د دوی په وینا کېدای شي، چې د دوو میاشتو په ترڅ کې دوی له دغه هېواده و اېستل شي ځکه دوی وايي چې تراوسه ورسره نه دي مخامخ شوي او تر اوسه له پولیسو په پټه ګرځي.

له بل پلوه اوچا هم نن یو راپور خپور کړی او ویلي یې دي، چې په پاکستان کې د مېشتو ۱.۳ مېلیونه بې اسناده افغانانو وضعیت لا کړکېچن شوی.

په پاکستان کې د ملګرو ملتونو عالي کمېشنرۍ استازې فیلیپا کېنډل وویل:« افغانستان ته د ډله‌ییزو کډوالو راتګ روان بشري ناورین ته وده ورکوي؛ ځکه چې د ژمي سړو سره دغه ناورین پیلیږي.»

ورته مهال په اسلام اباد کې د طالبانو سفارت ویلي، چې د افغانستان او پاکستان تر منځ د همغږۍ د ګډې کمېټې شپږمه ناسته ترسره شوه.

دغه سفارت په اېکس پاڼه لیکلي، چې د دفاع وزارت او د طالبانو د استخباراتو د ستراتیژېکې برخې مشر د کندهار د سرپرست والي ملا شیرین سره یو ځای په دغه غونډه کې برخه واخیسته.

د طالبانو د سفارت په اېکس پاڼه کې دا هم راغلي، چې په دغې ناسته کې د ډیورند د کرښې په دواړو غاړو کې د شته ستونزو په هوارولو او د کرښې دواړو غاړو ته د پرتو خلکو لپاره د اسانتیاوو په برابرولو هم خبرې اترې وشوې.