پاکستان هره ورځ ۹۰۰ لاریو ته د تورخم له لارې د تېرېدو اجازه ورکوي

د دغې اعلان له مخې؛ رضا نورزی، محمد قاسم احمدي، مریم تاجک، محمد متین احمدي، محمد تاجک هند، نازنین فاطمه عزیزي، زهرا فیضي، نظیفه غفوري، نعمت الله اڅکزی، لطیفه اڅکزۍ، معصومه اڅکزۍ او راز ګل علي زی هغه افغانان دي، چې تېره ورځ د کرمان ښار په چاودنو کې ووژل شول.

د ایران په کرمان ښار کې د دوو غبرګو ځانمرګو بریدونو له امله لږ تر لږه ۱۰۳ تنه مړه او ۱۷۰ نور ټپیان شوي دي.
دغه چاودنې د سپاه پاسداران د قدس ځواکونو د پخواني قوماندان قاسم سلیماني د مړینې د څلورم تلین د یاد غونډې څېرمه شوې دي.

داعش د دغو ځانمرګو بریدونو مسوولیت په غاړه اخیستی دی.

د صالح په خبره، د طالبانو استخبارات په دې باور دي، هغه طالب بندیان چې پخوا د بګرام په بندخونو کې د داعش غړو سره بند وو، غولیدلي او له دغې ډلې سره یو ځای شوي دي.
امرالله صالح د پنجشنبې په ورځ (د مرغومې ۱۴مه) په خپلې اېکس پاڼې لیکلي، هغه اسنادونه چې دوی ته رسیدلي ښيي، طالبان په دې څیړنه کوي چې ددغې ډلې یو شمیر پخواني غړي اوس مهال له داعش ډلې» سره په پټه همکاري کوي.
د صالح په خبره، د داعش ډلې مشر پخوا ادعا کړې وه چې د طالبانو په ډله کې د دوی زرګونه کسان په پټه کار کوي.
صالح وایي: "اوس چې طالبان د دغو بندیانو په اړه څېړنې کوي، ددې ښکارندویي کوي چې د داعش ډلې د مشر خبرې ښایي واقعیت وې."

سره له دې چې پر طالبانو د ترهګرو ډلو د ملاتړ تور دی خو پر افغانستان ددغې ډلې له واکمنۍ وروسته دوی د داعش ډلې د نفوذ او د فعالیتونو د مخنیوي په برخه کې کوټلي ګامونه پورته کړي دي.
که څه هم له داعش سره د طالبانو د مبارزې ادعا د پخوانیو سیاستوالو په ګډون د افغانستان خلکو ته د منلو وړ نه ده، خو طالبان تل وایي چې داعش ډله یې په افغانستان کې ماته کړې ده.
د ۲۰۲۱ کال د سپټمبر میاشتې په ۱۸مه نېټه داعش ډلې واک ته د طالبانو له رسیدو وروسته خپل لومړنی ځانمرګی برید وکړ.

د راپورونو له مخې، په تېرو څه باندې دوو کلونو کې داعش ډلې تراوسه ۳۱ بریدونه کړي دي.
د یادولو ده چې ډېری دغه بریدونه د هېواد په ختیځو ولایتونو کې شوي دي، چېرته چې د ا ډله تر نورو سیمو ډېره فعاله ده.

په دغه پیغام کې ویل شوي، چې پښتین د راولپڼډۍ کې اډیاله زندان کې د حکومتي چارواکو له خوا نیول شوی او د ټولو قانوني رسمیاتو د بشپړولو سربیره نا څرګند ځای ته انتقال شوی دی.

یاد غورځنګ دغه کړنه د پاکستان د اساسي قانون خلاف کار بللی دی.

په دغه پیغام کې راغلي: “په پاکستان کې ظالمانه استعمار دوام لري.”

پښتین تر دې وړاندې هم د پاکستاني پولیسو له خوا په وار - وار نیول شوی و.‌

د پښتنو د ژغورنې لپاره راپورته شوي پښتین باندې د پاکستاني چارواکو له خوا بهرنیو هېوادونو سره د تړاو تور لګول شوی و.

د پښتون ژغورنې غورځنک مشر منظور احمد پښتین نېږدې یوه میاشت وړاندې د چمن د پولیسو له لوري هغه مهال ونیول شو، چې نوموړی د چمن له پرلت څخه د بلوچستان ایالت د تربت په سیمه کې د بلوڅانو په پرلت کې د ګډون په موخه یادې سیمې ته روان و.

د منظور پښتین د نیول کېدو په غبرګون کې د پښتون ژغورنې غورځنګ د پاکستان په ګډون په امریکا او اروپایي هیودانو کې لاریونونه تر سره کړل.

نوموړي زیاته کړې: “افغانستان د اسیا په زړه کې موقعیت لري او څنګه چې اقبال ویلي،‌ د اسیا ثبات او خوشحالي‌ او همدغه راز ستونزې د افغانستان پورې تړلې دي.”

غني ویلي،‌ چې د افغانستان په اړه په سیمه کې حصارونه جوړیږي، چې ځان له دغه هېواده خوندي کړي‌ او نړۍ نه غواړي‌، چې د افغانستان په اړه څه واوري.

نوموړی زیاتوي: "افغانستان اوس د سوماليا په شان دی، که غواړو چې نړۍ افغانستان ته توجه وکړي، باید اول فیصله وکړو چې منطقې او نړۍ سره څه ډول اړیکې غواړو.”

پخوانی ولسمشر غني وايي، چې د افغانستان اکثریت خلک په دې پوهیږي، چې د دغه هېواد روان بحران څومره ژور دی.

هغه وايي، چې افغانستان کې د خلکو عقل بندي‌ شوی؛ خو بندي خپل عقل له لاسه نه ورکوي، که غواړو چې اجماع راولو، د ملت غږ باید ازاد شي او باید ترې ډار ونه لرو.

نوموړي وايي،‌ چې د افغانستان ملت د جګړې او وینې ستړی دی او نور یې نه غواړي؛ خو تګلاره او وحدت غواړي.

هیلې باید راژوندی شي

د غني په وینا؛ په افغانستان کې په هغو اقشارو یوه ناهیلي راغلې، چې د روان وضعیت له امله یې صدمه لیدلي ده او ۳۱ قشره کمزوري شوي‌ دي.

هغه وايي، چې هیلې باید بېرته را ژوندی شي، ټول باید په دې پوی شي چې د خلکو هیلې ریښې لري او سستي نه دي.

نوموړي زیاته کړې، چې خلک په اسمان کې ستوری لري، چې هغه افغانستان دی او په ځمکه کې یو سیوری لري چې ګډ اقدامات دي.

پخوانی ولسمشر وايي؛ افغانستان په یو دوه لارې کې ګېر دی، چې یوه یې د بحران ژورتیا ته ځي او بله یې د لا ډېرو فرصتونو رامنځته کولو په خوا ځي.

هغه وايي؛ افغانان باید دا پرېکړه وکړي، چې تدریجي مرګ غواړي که مشترک ژوند؟ او د ژوند د انتخاب معنا دا ده چې باید بیا کارونه په بل ډول ترسره شي.

دی وایي، چې د افغانستان د خلکو اصلي تمرکز باید په دې وي، چې د اوسني وضعیت د بدلون چاره پېدا کړي او هغه لار غوره کړي، چې د خلکو په خیر وي.

د نوموړي په خبره؛ دغه انتخاب یو مسوولیت دی او د هر افغان چې په هره کچه یې کار کړی، دا مسوولیت ورته متوجې کیږي او هیڅوک ترې انکار نه شي کولی.

غني وايي؛ د افغانستان ۹۰ سلنه خلک د فقر سره مخامخ دي او یو ابرومندانه ژوند ته اړتیا لري، چې د دې ستونزې د حل لپاره په ملي کچه خبرو ته اړتیا ده.

څوک چې د ملت نظر په پامې کې نه نیسي، ناکامه کیږي

اشرف غني وايي؛ د افغانستان تاریخ دا ښیې چې هره حاکمه ډله چې د خلکو نظر په پام کې ونه نیسي له ناکامۍ سره مخامخ کیږي.

هغه وايي:‌ “هر څوک چې فکر کوي، چې د افغانستان خلک رعیت دی او دوی ورسره د چوپان په شان برخورد کولی شي، هغوی به سبا نوی درس زده کوي. مونږ یو ژوندی ملت یو، ډېرې سختې ورځې مو لیدلي؛ خو تل مو د ژوند د انتخابولو حق درلوده.”

د غني په خبره، چې د اوسني وضعیت د بدلون هڅې به په دوه ممکن ډول رامنځته کیږي؛ اول دا چې دا هڅې به په خودجوشه توګه پیلیږي او بیا په هیجان بدلیږي او د بشپړ نامشروعیت او ناراضي توب احساس به رامنځته کوي او یا دا چې د یو سنجیده او منسجمې پروسې په توګه به دغه هڅې پیلیږي او د ملي، منطقه يي او نړۍوال مشروعیت موضوع به په اساسي توګه مطرح کیږي او په دې اړه به پرېکړې کیږي چې کوم ګامونه باید پورته شي.

غني‌ وايي، چې د روان ستونزمن وضعیت انکار د فاجعې سبب ګرځي او باید دا ومنل شي، چې افغانستان د ټولو افغانانو ګډ کور دی.

لومړیتوب باید افغانستان وي

پخوانی ولسمشر غني وايي، په لومړي قدم کې باید د افغانستان د وضعیت د بدلون لپاره باید په مختلفو سطحو د خلکو جرګې رامنځته شي‌ او د وضعیت بدلون په یو ملي بحث بدل شي.

هغه وايي، یوه بله څېړنیزه ډله باید رامنځ ته شي او د ګډوالو او نورو ستونزو او امکاناتو په اړه دقیقې څېړنې وکړي.

هغه زیاتوي،‌ چې د راتلونکو پنځو کلونو لپاره باید د افغانستان لپاره هدف وټاکل شي او دا هم په نظر کې ونیول شي، چې په دغه موده کې به سیمه او نړۍ په څه وضعیت کې وي.

د دغه پوهنتون یوه زده کوونکي نجف عباس د بلوڅانو د ورکېدو موضوع یاده کړه او په اړه یې لومړي وزیر ته معلومات ورکړل.

عباس وویل، چې پاکستان له بلوڅانو سره اسراییلي برخورد کوي او دا چاره ورته د زغم وړ نه ده.

د عباس څرګندونو په ځواب کې د پاکستان لومړي وزیر انورالحق کاکړ په ټینګار سره وویل، چې د پاکستان مشروعیت د نړۍ د اکثریت هېوادونو له خوا د یوه دولت په توګه په رسمیت پېژندل کیږي او د نړۍوالو اصولو پر بنسټ د تاوتریخوالي د کنټرول حق د پاکستان، هند او نورو په څېر مشروع دولتونو ته ورکړل شوی دی.

کاکړ د ورکو کسانو د شمېر په اړه د ملګرو ملتونو اټکل شوی شمېر مبالغه وبلله.

کاکړ په بلوچستان کې د بي ال اې، بي ار اې او بي ال اف په څېر وسله والو ډلو ته په اشارې سره وویل، چې دغه ډلې د قوم، رنګ او د خلکو په نښه کولو کې د سیمې امنیت ګډوډ کړی.

د بلوچستان د ازادۍ پوځ په نوم د پاکستان مخالفه وسلواله ډله وايي، چې د دغه هېواد پر ضد یې په ۲۰۲۳ کال کې ۲۴۲ وسلوال بریدونه کړي.

دې ډلې نن ویلي؛ په دغو حملو کې یې نهه ځانګړي عملیات او ۲ هم ځانمرګي بریدونه شامل دي، چې پکې د پاکستان ۱۷۱ سرتېري وژل شوي ۲۵۱ نور ټپي شوي دي.

کاکړ د دولت له کړنو څخه په کلکه دفاع وکړه او ټینګار یې وکړ چې د امنیت تامین او د تاوتریخوالي د خپروه وونکو ډلو مخه نیول د حکومت مهم مسوولیت دی.

بلخوا، د بلوڅو لاریون والو پرلت چې له تېرو څو ورځو راهیسې د اسلام اباد پریس کلب مخې ته روان دی، ښځې، ماشومان او د زاړه عمر لرونکي کسان برخه پکې لري.

د بلوڅانو دغه لاریون د تېر نومبر په میاشت کې هغه مهال پیل شو چې د بلوچستان په تربت کې د پولیسو له لوري د بالاچ بلوڅ په نوم یو ځوان د پولیسو په زندان کې د ځورونې له امله ووژل شو خو پولیسو په هغه تور پورې کړ چې چاودېدونکي توکي یې له ځان سره لرل.