د امریکا د استخباراتو دوه سرچینو د جمعې په ورځ رویټرز خبري آژانس ته ویلي چې د دغه هیواد له لوري ترلاسه شوي معلومات دا تاییدوي چې په افغانستان کې میشت د داعش - خراسان ډلې څانګې په ایران کې د چهارشنبې ورځې دوه بمي بریدونه ترسره کړي.
یوې استخباراتي سرچینې رویټرز ته ویلي چې ترلاسه شوي معلومات واضح او د انکار وړ ندي. دغو سرچینو چې د خپلو نومونو له اخیستو یې ډډه کړې، ویلي چې دا معلومات یې د تلیفونو خبرو د اوریدو له لارې ترلاسه کړی او لا ډېر جزییات یې ندي ورکړي.
په ایران کې د چهارشنبې ورځ بریدونه، د ۱۹۷۹ کال د اسلامي انقلاب راهیسې په دغه هېواد کې تر ټولو خونړي هغه بلل شوي دي.
داعش د پنجشنبې په ورځ د دې بریدونو مسوولیت په غاړه واخیست او ویې ویل چې دوو تنو بریدګرو چې چاودیدونکي یې ځان پورې تړلي وو، د قاسم سلیماني د مړینې د کلیزې په مراسمو برید کړی. سلیماني په ۲۰۲۰ کال کې د امریکا د بې پیلوټه الوتکې په برید کې په عراق کې ووژل شوی و.
د طالبانو د کابل والي وایي، د امنیت د خوندي کیدو له کبله په ټول افغانستان کې لرغوني کلتورونو او دودونو بیا راژوندي شوي او دا د طالبانو د واکمنۍ لپاره د ویاړ خبره ده.
د طالبانو د کابل والي ملا امین الله عبید د وزلوبې (بزکشۍ) د پنځم پړاو د پای لوبې مراسمو کې ویلي: « دا د طالبانو افتخارات دي، چې امنیت یې تامین کړی او د همدې امنیت له کبله ټول افغانستان کې لرغوني کلتورونه او دودونه بیا را ژوندي شوي دي.»
د نوموړي د وینا ویډيو د طالبانو تر کنترول لاندې ملي ټلویزیون د جمعې په ورځ (د مرغومې ۱۵مه)په اېکس ټولنیزې رسنۍ خپره کړې ده.
دغه طالب چارواکی په داسې حال دا څرګندونې کوي چې د خلکو په وینا د نورو زیاتو برخو په ګډون لرغونې کلتوري برخه هم د طالبانو په تېره دوه نیم کلنه واکمنۍ کې د ځلېدو پر ځای پیکه شوې؛ خو د کابل لپاره د طالبانو والي ټینګار کوي، چې دغې ډلې د لرغوني کلتور بیا را ژوندي کولو ته لومړیتوب ورکړی دی.
ملا امین الله عبید زیاته کړې، چې د طالبانو رهبري د ټولو څانګو پرمختګ ته ژمنه ده او په پراخه کچه د وزلوبې سیالیو ترسره کېدل د همدې تعهد ښکارندويي کوي.
دغه طالب چارواکی په داسې حال دا څرګندونه کوي، چې د دغو سیالیو لومړنی پړاو د پخواني ولسمشر محمد اشرف غني د واکمنۍ پر مهال تر سره شوی وو.
د وزلوبې پنځم پړاو غوره لیګ سیالۍ د مرغومۍ په ۵مه په کابل کې د ۱۲ ولایتونو تر منځ پیل شوې وې.
وزلوبه چې د افغانستان د لرغونو لوبو له ډلې څخه ده، شاوخوا شپږ کاله مخکې په افغانستان کې په رسمي توګه د دغه هېواد د اولمپیک د ملي کمېټې له خوا د یوې ملي لوبې په توګه ثبت او د وزلوبې فدراسیون رامنځته شو.
امریکا میشتي د ناورین د طراحۍ یوې کپنۍ، KCC، د اټکل له مخې، په جاپان کې ویجاړونکې زلزلې، هغه د بیمې شرکتونه ته چې د خلکو کورونه او دارایی یې بیمه کړي، ۶.۴ میلیارده ډالره زیان اړولی شي.
د دغه کمپنې په وینا، د استوګنې کورونو ته اوښتۍ زیان د مجموعي زیان له درې برخو دوه برخې جوړوي. د زلزلې له امله په اغیزمنو ښارونو کې ډیری سوداګریزې او صنعتي ودانۍ د زلزلې په وړاندې ډېر مقاومت لري او هغه ځکه چې د دغو ودانیو په جوړولو کې له فولادو کار اخیستل شوی دی.
زلزلې د دوشنبې په ورځ د جاپان لوېدیځ کې د نوتو ټاپو وزمه ولړزوله، کورونه یې ویجاړ کړل، سونامي یې رامنځته کړه او لیرې پرتې سیمو سره یې ارتباط پرې کړ. په دې زلزله کې ۹۴ کسان مړه او ۴۶۰ نور ټپیان شوي دي.
د دې زورورې زلزلې نه د څلورو ورځو په تیریدو سره لا هم ۲۲۲ کسان لادرکه دي او ژغورونکي ډلې یې د موندلو لپاره کار کوي.
د رویټرز خبري آژانس د یو راپور له مخې، د عراق د لومړي وزیر محمد شیعه السوداني دفتر د جمعې په ورځ ویلي چې د عراق حکومت په هیواد کې د امریکا په مشرۍ د نړیوال ایتلاف د ماموریت د پای ته رسولو لپاره یوه کمیټه جوړوي.
السوداني دا څرګندونې یوه ورځ وروسته له هغه کړي چې امریکا په یو برید کې په بغداد کې د ملېشو یو مشر وژلی وو، چې د ایران پلوه ډلو غوسه یې راپارولې او له حکومته یې په عراق کې د ایتلافي ځواکونو د شتون د پای ته رسولو غوښتنه کړې.
د لومړي وزیر د دفتر په اعلامیه کې راغلي: "حکومت د دوه اړخیزې کمیټې د پیل نیټه ټاکي ترڅو په عراق کې د نړیوال ایتلافي ځواکونو شتون د تل لپاره پای ته ورسوي."
یوه حکومتي چارواکي ویلي، په دغه کمیټه کې به د پوځي ایتلاف استازي همم شامل وي.
پنټاګون ویلي، د امریکا پوځ د پنجشنبې ورځې برید موخه پر دوی تر دې وړاندې شوو بریدونو غچ اخیستل وو.
متحده ایالات په سوریه کې ۹۰۰ سرتیري او په عراق کې ۲،۵۰۰ سرتیري لري چې په وینا یې موخه یې ځایي ځواکونو ته مشورې ورکول او مرسته ده چې هڅه کوي د اسلامي دولت د بیا راپورته کیدو مخه ونیسي چې په ۲۰۱۴ کې یې له ماتې مخکې د دواړو هیوادونو لویې برخې ونیولې وې.
عجیبه نه ده؟ درویشت کاله پخوا څو عرب ترهګرو امریکايي الوتکې د نیویارک و پینتاګون پر ودانیو وروغورځولې، خو امریکا یرغل په افغانستان وکړ. امریکا ویل: موږ او زموږ شپږپنځوس نور ناټوغړي شریکان دلته د اسامه بن لادن کوربنو او پناه ورکوونکیو راوستلي یو.
نو داسې یې شل کاله د افغانستان خلک و کړول، خپل پخواني جهادي – تنظیمي شریکان یې په ډالرو او فسادي ګټو وپړسول او په پای کې یې بېرته هماغه د اسامه کوربانه راوستل او افغانان یې د دویمې هجري پېړۍ متحجر استبداد ته کېنول.
په پاکستان کې د اکوړه خټک، لاهور او کراچۍ د مدرسو روزلي ځانمرګي په پښتونخوا و بلوڅستان کې وژنې کوي، نګران لومړی وزیر ښاغلی انوارالحق خان هره ورځ په افغانستان کې دننه د پوځي عملیاتو ګوته څنډي.
ایران له امریکا او اسرائیلو سره د فلسطین په غزه کې ښکر اړم کړي، خو کله، چې په کرمان کې چاودنې وشي، د کورنیو چارو وزیر یې وايي: له افغانستان سره په پوله به دیوال وهي، چې مچومیاشی هم وروانه وړي.
روسان له ناټو او لویدیځ سره په یوکراین کې خرېپهخرې دي، خو پوتین چیغې وهي، چې ویره یې له افغانستان څخه ده او د تاجیک ولسمشر پښې دلته رپي.
چین د امریکا په سیالۍ کې غواړي له ټولې نړۍ د سوداګریزې لارې ملاوستنی( کمربند) راتاو کړي او خپل تولیدات مخامخ هرځای ورسولای شي، خو په ضد یې وژنې، چاودنې، تښتونې او اورلګونې له ګوادر بندره رانیولې په ټوله پښتونخوا، بیا ان تر پامیرکوریدور او قراقروم دښتو پورې روانې دي، زمکه په کې د پښتنو او بلوڅو سوزي او د جبهې شا یې افغانستان دی او ایغور ترهګر په بدخشان و وزیرستان کې دېره دي.
د «داعش» نوم له دغو تورو اخیستل شوی: (الدولة الإسلاميّة في العراق والشام) یعنې په عراق او سوریه کې اسلامي دولت! خو سر یې له تورې بوړې راوځي، یا له کونړ یا هم په شمال کې د امو له غاړو. سپینږیري د شینوارو په بمونو کینوي، نوی زېږېدلی ماشوم د خوږیاڼو له منځه دوه ځایه کوي، د کوشنیو ماشومانو کورسونه په دشتبرچي کې الوځوي او د جهادالنکاح لپاره د ډیورند دواړو غاړو خویندې میندې په جنسي مینځو بدلوي.
پاکیستان و هیندوستان یو د بل په وړاندې چاودنې او غویمنډ په کابل کې کوي، د مومبای تاجمحل هوټل ترهګر د ډیورند په غاړوپټ وي، د هیندوستان الوتکه کندهار ته راتښتول کیږي او په بدل کې یې د انصارالمجاهدین ملا مسعود اظهر او څلور تنه نور ترهګر غوښتل کیږي او هیندوستان یې هم ورپرېږدي.
چې د ایران و سعودي و نورو ترمنځ دوښمني لویه شي او د چین د ژېړ ښامار پانګونې ته د ګواښ پېښولو اړتیا پېښه شي، دلته په کورمه، پاړهچنار، هنګو او نورو سیمو کې د شیعه – سني جګړه توده شي، دواړه لوري پښتانه او سره ترهزامن وي یو بل ته لارې ونیسي او لس لس و شل شل راوغځوي، خو یو لوری هم نه پوهیږي، چې ولې؟ او د څه لپاره ؟
د افغانستان نیمايی نفوس (نجونې او مېرمنې) په افغانستان کې زنداني دي، له ښوونځي، پوهنځي، کار او انساني حقونو بېبرخې او لرې ساتل شوې، خو د انګلستان های کمیشنره جېن ماریوت له پاکیستاني ملافضلالرحمان سره په اسلام آباد کې په دې اړه خبرې کوي، چې له دې نجونو او ښځو سره بالاخره باید څه وشي؟
یوه بله رینا امیري په امریکايي امکاناتو ګرځي راګرځي، چې نه پوهېږم د افغان ښځمنو له حقونو څخه کوم ځای او له چا څخه دفاع کوي؟ یو الله ج پرې خبر دی. له بلې مېرمنې روزا اوتونبایوا سره ایله دې پایلې ته رسېدلي، چې خیر افغان نجونې که ښوونځي ته نه پرېښول کیږي، نو مدرسې دې ووايي. ( که ډوډۍ نشته، کولچې دې وخوري!).
«دا د پټي سر دی، پټی بېرته سوروردی!»
ما یې یوازې دا څو بېلګې یادې کړې، کیسه تر دې پراخه ده.
په بله وینا:
«د دې ډول غږ به سبا واورئ!»
تاسو ډاډمن اوسئ، چې بهرنیان په دې اړه ستاسو پوښتنو ته ځواب نه وايي، مګر دا چې موږ یې پخپله ځواب ومومو.
زموږ اصلي ستونزه دا ده، چې په دې اړه هیڅکله پوښتنې نه کوو، که په زړونو کې مو هم پوښتنې راګرځي، په خوله یې ویلای نه شو. له تکفیر څخه ډاریږو. که په دې اړه مو څه وویل، یا وپوښتل نو اسلام په خطر کې لویږي.
هیڅ افغان له چا ونه پوښتل، چې د نړۍ دا دومره پېچلې لوبې ولې دلته راوستل کیږي؟
څه راپېښه ده؟
که دا کار د اسلام ګټلو لپاره روان وي، نو خدای دې راولي، هرکله! خو زموږ په کې ګټه څه ده؟
موږ، چې د ټول عالم اسلام لپاره دومره وینې بهوو، د سعودي په سرو زرو او تیلوکې مو کوم څاڅکی حق شته؟
دوبۍ ته مو څوک بې پاسپورته پرېږدي؟
پاکستان و ایران مو په اسلامي ورورولي کډوالو ته پناه ورکوي؟
د قطر و کویټ د شیخانو له زرینو ټټيو څخه کومه ټوټه زر رارسیږي، که نه؟
هو!
یوڅه، چې له ټولې دونیا راروان دي،وسلې او مرمۍ دي.
افغانان وږي، نهر، بې درملو، بې ډاکتره، بېښوونځي او وزګار دي، خو یو د بل وژلو لپاره وسلې، مرمۍ او توپونه و بمونه ښه وړیا او پریمانه دي، دومره پریمانه، چې په یوکراین، سره سمندرګي، ایران، پاکیسان، هیند او د دونیا په بله هره سیمه کې چې ترهګري یا ناترهګري حمله و پېښه وشي، رسنۍ وايي: وسله یې له افغانستان څخه قاچاق شوې ده.
پنځوس کاله کیږي، چې موږ د دین په نامه د دونیا ټولې سرې لمبې خپل کور ته راوړي او خپل خلک مو پرې سیزلي، خو په دې اړه یې له هر راز پوښتنې ویرولي یو. وايي: پوښتې کفر دي. او پوښتونکي کافران دي.
بېشکه، چې په دې کې دین ملامت نه دی، په دین کې ستونزه نشته، خو د دین په سوداګرو او تجارانو کې ستونزه ده، هغوی چې د خدای د حاکمیت په نامه خپل حاکمیت غواړي او د واک، ځواک، زرو او څلورو ښځو وږي، بلکې لیوني دي.
ستونزه په موږ څلویښت میلیونه وګړیو کې ده، چې هرڅوک هرڅه راباندې کوي، له تکفیره ډاریږو، نه احتجاج کوو، نه اعتراض او نه حتی پوښتنه، ځکه دا ټول راته کفر ښکاري.
اوس به بیا پوښتنه کوئ، چې حللاره څه ده؟
پوښتې وکړئ!
پوښتنې راپورته کړئ!
په دې هرڅه خبرې وکړئ، وغږیږي!
که غږېدلای نه شئ، نو
وبنګیږئ!
څلویښت میلیونه یاست، که څلویښت میلیونه مچان هم وبنګیږي، ځان له تکفیره خلاصولای شي، له تکفیر څخه مه ډاریږي، د ژوندي پاتېدا لپاره وبنګیږي، پوښتنې وکړئ، چې:
ولې د ټولې دونیا اور زموږ پر سر بل دی؟
یادونه: دا لیکنه د لیکوال خپل نظر دی او د افغانستان انټرنشنل پښتو سیاست نه منعکسوي.
د خبریالانو د خوندیتوب کمیټې نن په اوکراین کې د وروستیو توغندیزو بریدونو په اړه د څیړنې غوښتنه کړې چې لږترلږه درې خبریالان پکې د ۲۰۲۳ په وروستیو اونیو کې د جګړې په اړه د رپوټ ورکولو پرمهال ټپيان شوي دي.
د کمیټې په وینا، د ډسمبر په ۳۰ مه د جرمني د زي ډي ایف شبکې یو خبریال سویتلانا دولباشیوا په خارکیف د روسیې د توغندي بریدونو پر مهال ټپي شوی و.
په همدې حال کې د ډسمبر په ۲۹ مه، د اوکراین په لوېدیځ ښار لوېف کې د روسیې د توغندي بریدونو په پایله کې د سیمه ییز خبري اژانس وګولوس مسوول مدیر پاولا داک ټپي شوی وو.
د ډسمبر په ۲۲ مه بیا خپلواک جنګي عکاس ولادا لیبیرووا د دونڅک په ختیځ سیمه کې د توغندي په یو برید کې ټپي شوی و.
د خبریالانو د خوندیتوب کمیټې ویلي چې د دغو ژورنالستانو ټپونه جدي نه دي.
د خبریالانو د خوندیتوب کمیټې د اروپا او منځنۍ اسیا د پروګرام مسوول ګلنوزا سید ویلي: «هغه خبریالان چې په اوکراین کې د روسیې د جګړې د پوښښ لپاره خپل ژوند په خطر کې اچوي، د نړیوال بشردوستانه قانون له مخې ملکي وګړي دي او هیڅکله باید د سرتېرو په سترګه ورته ونه کتل شي.»