د ایران پوله ساتو په تېرو ۹ میاشتو کې د خراسان رضوي پر پولو له ۴ ټنو ډېر نشه يي توکي نیولي

د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي معاونیت د یکشنبې په ورځ د (مرغومي ۱۷مه) پر خپله ایکس پاڼه لیکلي چې، د افغانستان تر منځ د سوداګرۍ ګډې کمېټې په خپلې لومړنۍ ناسته کې د اسلام کلا، نیمروز او ابو نصر فراهي او د ایران لوري ته د درېیو سرحدي ګمرکونو ترمنځ کاري وخت له ۸ ساعتونو څخه ۱۶ ساعتونو ته پر زیاتېدو هوکړه کړې ده.

د ریاست الوزرا اقتصادي معاونیت ویلي چې، د دواړو هیوادونو ترمنځ د صادراتو او وارداتو د زیاتوالي په موخه هم هوکړه شوې چې په ورځني ډول د بار وړونکو موټرونو شمېر له ۵۵۰ څخه ۱۲۰۰ موټرو ته لوړ شوي.

همدارنګه د افغانستان او ایران تر منځ د سوداګرۍ د ګډې کمېټې ترمنځ د دواړو هیوادونو تر منځ د سوداګرۍ د ودې په موخه ټاکل شوي فیسونه لغوه اعلان کړي.

د طالبانو ریاست الوزرا له لوري په خپره شویو معلومات کې ویل شوي چې په یاده ناسته کې د ایران له لوري ۱۰۴ ډالر او د افغانستان له لوري ۵۰۰۰ افغانۍ د خاک پولي فیس هم لغوه اعلان شو.

دا په داسې حال کې ده چې څه موده وړاندې د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر ایران ته د یو رسمي سفر پر مهال له ایراني چارواکو سره د سوداګرۍ او ترانزیټ د زیاتوالي په موخه یو شمېر هوکړې لاسلیک کړلې.

له لومړۍ زلزلې وروسته چې د رېښتر په کچه ۷.۶ درجې وه، په لسګونو نورو زورورو زلزلو جاپان ولړزاوه.

ژغورونکې ډلې وايي، نړېدلو ودانیو او بندو سړکونه د ژغورنې او مرستې چارې له ستونزو سره مخ کړې دي.

جاپان په نړۍ کې یو له هغو هیوادونو څخه دی چې تر ټولو زیاتې زلزلې پکې کیږي.

د خوړو نړیوال پروګرام د یک شنبې په ورځ د (مرغومي ۱۷مه) پر خپله اېکس پاڼه په خوراکي توکو د بار موټرو یوه ویډیو خپره کړې او لیکلي یې دي چي «مهمه نه ده چې لارې څومره ستونزمنې وي خو د خوړو نړیوال پروګرام تل د خوراکي توکو د رسولو لارې لټوي.»

د خوړو نړیوال پرورګرام څو ورځې وړاندې خبرداری ورکړی و او ویلي یې و چې که د افغانستان له خلکو سره مرستې و نه شي په ۲۰۲۴ میلادي کال کې به میلیونونه وګړي له بشري ناورین سره مخ شي.

د خوړو نړیوال پروګرام مسولانو د ۲۰۲۳ میلادي کال په ډيسمبر میاشت کې ویلي و، چې د بودجې د کموالي له امله اړ دي چې په نړیواله کچه خپلې مرستې کمې کړي.

دوی دا اندېښنې په داسې حال کې ښودلې دي چې د افغانستان د وګړو وضعیت خورا نازک دی او په خبره یې چې له هرو دریو کسانو یو کس یې د خوارک لپاره خواړه نه لري.

د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد پر خپله اېکس پاڼه لیکلي چي: « ټاکل شوې ده چې نن د پاکستان د جمعیت علمای اسلام ګوند مشر مولانا فضل الرحمن د یوه پلاوی په مشرۍ کابل ته راشي.»

د طالبانو ویاند د پاکستان د جمعیت علما‌ی اسلام ګوند مشر مولانا فضل الرحمن د لیدنو په اړه نور جزیات نه دي ورکړي.

خو د طالبانو ویاند د لیندۍ په ۲۶مه نېټه ویلي و، کابل ته یې مولانا فضل الرحمن ځکه وربللی چې په پاکستان کې د طالبانو پر ضد د منفي تبلیغ مخه ونیسي.

مولانا فضل الحمن د طالبانو سره له نږدې اړیکې لري او د دغو اړیکو له امله ډیری افغانان نوموړی د افغانستان په چارو کې په لاسوهنه تورنوي او د هغه مخالف دي.

څو اوونۍ وړاندې افغانستان ته د مولانا فضل الرحمن د سفر د راپورونو له خپریدو وروسته ډیری افغانانو افغانستان ته د نوموړي د سفر مخالفت وکړ او آن د طالبانو د ټولنیزو رسنیو یو شمیر فعالان هم د یاد سفر خلاف په خواله رسنیو کې خپل غږ پورته کړ.

بل خوا د پاکستان د جمعیت علمای اسلام ګوند مشر مولانا فضل الرحمن له مشال راډیو سره په مرکه کې ویلي و چې، افغانستان ته د نوموړي د سفر اجازه د طالبانو مشر ملا هبت الله ورکړې او په یاد سفر کې به له هغه سره هم ګوري.

خو تر دې مهاله د طالبانو له مشر ملا هبت الله سره د هیڅ یوه بهرني کس د لیدلو خبر نه دی خپور شوی.

جمعیت علمای اسلام په پاکستان کې یو له سیاسي او مذهبي ګوندونو څخه دی، چې مشري یې مولانا فضل الرحمن کوي. دغه ګوند د اسلام اباد په سیاسي ډګر کې مخکښ رول لري او په اسلام اباد کې د سیاسي ټلوالو په جوړېدو کې یې غوښنه ونډه لرلې.

د سپين بولدک ـ چمن پر دروازه د پاسپورټ د جبري کېدو په غبرګون د پرلت وهلو نن یکشنبه د (مرغومي ۱۷مه) ۸۲ ورځې وشوې.

خو تردې مهاله د پاکستان حکومت د پرلت والو غوښتنې نه دي منلې او د پاسپورټ د جبري کېدو پر پرېکړه کلک ولاړ دي.

د چمن د لغړي اتحاد مشر غوث الله اڅکزی وايي، د پرلت د پای ته رسولو او د پاسپورټ د پرېکړې بېرته اخیستو په موخه یې تېره ورځ د چمن له ځايي حکومتي چارواکو سره خبرې اترې د تېر په څیر ناکامې شوې: «د چمن مسوولینو د پرلت د پای ته رسولو لپاره له هر کس سره مذاکرات کوي موږ تیره ورځ له هغوی سره د نږدې مذاکرات وکړل. خو د سپین بولدک ـ چمن دروازې د خلاصولو او د پاسپورټ د حتمي کیدو د پرېکړې اخیستلو صلاحیت د ایالتي حکومت سره نشته او دا صلاحیت یوازې له مرکزي حکومت سره دی. دوی موږ ته تل وايي چې روان پرلت باید پای ته ورسو ځکه پرلت ته امنیتي ګواښونه متوجې دي خو موږ د دوی دا ډول خبرې نه منو او خپل پرلت ته به دوام ورکوو.»

تر دې وړاندې هم د ایالتي حکومت تر څنګ د پرلت د استازو او د پاکستان حکومت تر منځ په پلازمېنه اسلام اباد کې هم مذاکرات ترسره شوي خو کومې مثبتې پایلې ته نه دي سره رسیدلي.

د سپین بولدک چمن پر دروازه د پاسپورټ د جبري کیدو په غبرګون پرلت کې هره ورځ زرګونه ځايي اوسیدونکي ګډون کوي. او د پاکستان د یادې پرېکړې پر ضد ویناوې کوي.

دغه پرلت وال وايي، نور د پاکستان حکومت له لوري د فشارونو او د پاکستان د میلیونونو وګړو د غوښتنو نه منلو له امله تر پوزې راغلي او ډیر ژر به نوی پړاو لاریونونه پیل کړي.

د پرلت یو غړی عبدالباقي متقزی وايي: «د پاکستان حکومت په پښتون میشتو سیمو کې د نورو ظلمونو تر څنګ د افغانستان او پاکستان تر منځ د پاسپورټ د جبري کیدو ظلم یې نور نه منو. موږ که وژل کیږو که ژوندي پاتې کیږو پر دغه لار پاسپورټ نه منو.»

د چمن د اوسېدونکو له لوري د سپین بولدک ـ چمن پر دروازه د پاسپورټ د جبري کېدو په غبرګون کې له پیل شوي پرلت سره سم د یاد پرلت پر لسګونو غړو د پولیسو له لوري قضیې ثبتې شوې او هم د ډیریو پرلت والو پر کورونو چاپې وهل شوې.

د چمن ځايي اوسیدونکي وايي، د پاکستان حکومت له لوري د پاسپورټ د جبري کېدو پرېکړې سره د زرګونو خلکو کاروبار او اقتصاد ته سخت زیان اوښتی دی.