د هرات له زلزلې وروسته قرغزستان له افغانستان سره ۱۱۱ ټنه بشري مرستې کړې دي

د ایران او پاکستان د بهرنیو چارو وزارتونو په یوه ګډه خبرپاڼه کې اعلان کړی، چې حسین امیر عبداللهیان د جلیل عباس جیلاني په بلنه د دوشنبې په ورځ (د سلواغې نهمه) اسلام اباد ته سفر کوي.

دا ټیلیفوني خبرې په داسې حال کې شوي، چې د اسلام اباد او تهران تر منځ اړیکې له څو اونیو راپه دې خوا کړکېچنې شوې دي.

شاوخوا دوه اونۍ وړاندې د ایران سپاه پاسداران انقلابیانو په یوه ناڅاپي اقدام کې د پاکستان په بلوچستان ایالت څو توغندي وتوغول.

له دغه برید وروسته پاکستان له تهران څخه خپل سفیر راوغوښت او په پاکستان کې یې د ایران د اسلامي جمهوریت له سفیر څخه وغوښتل چې خپل ماموریت ته له ستنېدو ډډه وکړي.

دوه ورځې وروسته د پاکستان پوځ د ایران په سیستان - بلوچستان ولایت کې پر هدفونو د توغندیو او بې پیلوټه الوتکو بریدونه پیل کړل.

دواړه بریدونه د ځايي خلکو له خوا غندل شوي دي.

ډېری منتقدین وايي، چې د دغو دواړو بریدونو قربانیان هغه بلوڅان دي، چې د پولې دواړو غاړو ته اوسېږي او د تهران او اسلام اباد له تبعیض سره مخامخ دي.

د طالبانو ویاند ذبيح الله مجاهد په يوه خبرپاڼه کې د يوناما له لوري د افغانستان د بشري وضعت وروستي درې مياشتني راپور ته په اشارې ويلي، چې دا نشر شوی راپور تر ډېره د «اسلامي شریعت» د اصولو پر عملي کولو جوړ شوی.

مجاهد زياته کړې، چې د «اسلامي شریعت» د عملي کولو لپاره یې زیاتي قربانۍ ورکړي او واک ته په رسېدو د ټولني نارينه او ښځي بايد دغه اصول پر ځان ومني.

هغه د خپلو خبرو په یوه برخه کې ليکلي: « د ښځو حجاب، له ښځو سره د شرعي محرم اړتيا، د ښځو کار او تعلیم لپاره شرعي چاپیريال، د محاکمو شرعي بڼه او شرعي سزاګاني او په ټولنه کې د فکري او عقيدوي انحراف مخنيوی دا د اسلامي شرعي حکومت دنده ده.»

د هغه په خبره، چې پر شرعي موضوعاتو د يوناما نيوکې د یوه ولس عقيدو ته سپکاوی دی.

هغه زياته کړې: « دا چې يوناما په يادو مواردو نيوکه کوي او يا ښکاره اسلامي احکام د بشری حقوقو خلاف عمل بولي دا پخپله د یوه ولس باور او عقيدو ته سپکاوی دی.»

مجاهد یوناما ته د لارښوونې په ډول خبردارۍ ورکړی، چې پر ديني ارزښتونو او موضوعاتو دې بې ځايه نيوکي نه کوي.

د طالبانو د ویاند په خبره؛ په افغانستان کې هر امر او اصول د دوی د مشر په حکم تر سره کېږي او د ده په خبره د ټولو لپاره «شرعي او قانوني» بڼه لري.

یوناما په يوه تازه راپور کې ویلي، چې د طالبانو د مشر د عمومي عفوې په پلي کولو باندې د دغې ډلې د چارواکو د ټینګار سره - سره د غیرقانوني وژنو، خپلسر نیولو او بندیانولو، شکنجې او د پخواني رژیم د پوځیانو سره د طالبانو د چارواکو د ناسم چلند په اړه یې ځینې موارد ثبت کړي دي.

دا راپور د تېر ۲۰۲۳ کال د اکټوبر د میاشتې څخه د ډسمبر تر میاشتې په افغانستان د بشري وضعیت اړندو مسايلو ته په کې ځای ورکړل شوی.

نوموړی وايي، د یادو ژغورل شویو کسانو روغتیايي حالت ښه دی او لومړنۍ مرستې ورسره شوې دي.

د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد له لوري په خپرو شویو ویډیوګانو کې یو طالب چارواکی وايي، یاده الوتکه د ټایلنډ څخه د روسیې په لوري روانه وه چې د تخنیکي ستونزو له امله په بدخشان کې وغورځېدله.

دغه طالب چارواکی په خپلو خبرو کې وايي دوه ورځې یې د پلټنې عملیات ترسره کړل او د ژغورنې عملیاتو په لړ کې یې تېره شپه یاد کسان وموندل چې څلور کسان پکې ژوندي او دوه تنه یې مړه شوي وو.

تر دې وړاندې طالبانو ویلي وو چې یاده الوتکه له هندوستان څخه د روسیې په لور روانه وه او په بدخشان ولایت کې غورځیدلې وه.

پاکستاني رسنیو راپور ورکړی چې د دوشنبې په ورځ د (سلواغي دویمه) نېټه امنیتي ادارو په اسلام اباد کې د بحریه، اییر او نېشنل ډیفینس پوهنتونونه د امنیتي ګواښونو له امله تر نامعلومې مودې وتړل.

د یادو پوهنتونونو څخه سرچینو ویلي چې، تر نامعلومې مودې د پوهنتونونو د تړلو په اړه تېره شپه ناخته خبر ورکړل شوی دی.

بل خوا د اسلام اباد پولیسو ویلي چې، په اسلام اباد کې د ټاکنو او د اسلام اباد پریس کلب مخې ته د بلوڅو پرلت له امله یې امنیتي چمتوالی لا له وړاندې سخت کړی.

همدارنګه د امنیتي ادارو له لوري خبر ورکړل شوی چې تېره شپه یې د اسلام اباد ښار په شاوخوا سیمو کې هم د لټون عملیات پیل کړي دي.

همدارنګه د طالبانو کډوالو چارو وزارت وايي، تېره ورځ ۳۶ کورنۍ افغان کډوال د تورخم له لارې په جبري ډول له پاکستانه ستانه کړل شوي دي.

د دغه وزارت د معلوماتو له مخې د یادو کورنیو د ټولو غړو شمیر ۱۷۸ تنه دی.

د طالبانو کډوالو چارو وزارت وايي افغانستان ته تازه راستانه شوي دغه کډوال یې د ملګرو ملتونو عالي کمیشنرۍ او د کډوالو نړیوال سازمان ته د مرستو ترلاسه کولو په موخه ور پيژندلي دي.

همدارنګه د طالبانو کډوالو چارو وزارت ویلي چې له شلو زرو څخه ډیرو هغو کورنیو سره چې په جبري ډول له ګاونډیو هیوادونو څخه راستنې شوې او له داخلي بیځایه شويو سره د خوراکي توکو، ژمنیو جامو، نغدو پيسو او روغتیايي کڅوړو مرسته هم کړې ده.

دا په داسې حال کې ده چې څو ورځې وړاندې پاکستاني رسنیو راپور ورکړی و، چې د ۲۰۲۴ کال د جنورۍ میاشتې تر ۱۸ نېټې پورې له پاکستانه د ستنو شویو بې اسناده افغانانو شمیر ۴ لکه ۷۰ زره او ۹۹۹ تنو ته رسېدلی دی.