سرچینې: د پاکستان په سند او بلوچستان ایالتونو کې 'داعش' شپې پاڼې خپرې کړې دي

د پاکستان حکومت له لوري د سپین بولدک-چمن پر دروازه په پاسپورټ او ویزې د تګ راتګ د جبري کیدو له پرېکړې وروسته سل ورځې مخکې، د چمن ځايي اوسېدونکو، دیني عالمانو او ځايي سیاسي ګوندونو د پاکستان د حکومت د دغې پرېکړې په غبرګون کې پرلت وواهه.

خو د دغو سلو ورځو پرمهال د پرلت وهونکو او د پاکستان حکومت تر منځ څو ځله خبرې اترې هم بې پایلې پاتې شوې او دروازه لاهم تړلې ده.

د چمن د لغړي اتحاد مشر او د دغه سل ورځني پرلت سرلاری غوث الله اڅکزی وايي: «ریاست دې موږ دومره نه مجبوروي چې موږ دې خپلو خولو ته په اعتراضي ډول قلفونه واچوو، نور دې دروازه خلاصه کړي او که حکومت بیا هم زموږ غوښتنې ونه مني موږ به په چمن ښار کې د ټولو دولتي ادارو دروازې بندې کړو.»

د دغه سل ورځني پرلت پر مهال په چمن کې د پاسپورټ اداره وتړل شوه او د پولیو ضد واکسین پر کمپاین هم بندیز ولګول شو.

د چمن پرلت غړی حمیدالله وایي: «موږ په هیڅ صورت له خپلو غوښتنو نه په شا کیږو، موږ پر دروازه د پخوا په شان د پاکستان په شناختي کارډ او د افغانستان له لوري پر پیژندپاڼو تګ راتګ غواړو. اوس خو د سلو ورځو راهیسې دلته هره ورځ زرګونه کسان ناست وي، چې یو کس هم په پرلت کې ناست پاتې شي د پرلت غوښتنې چې نه وي منل شوي پرلت به دوام لري.»

په تېرو سلو ورځو کې د پرلت وهونکو له لوري د ماشومانو لاریون، د معلولانو لاریون او تازه دوه ورځې وړاندې د نه خوړلو اعتصاب تر سره شو.

خو لا هم د پاکستان حکومت د سپین بولدک ـ چمن پر دروازه د پاسپورټ د جبري کېدو پریکړه نه بدله کړې.

دا په داسې حال کې ده چې، د پاسپورټ د جبري کېدو په غبرګون کې د پرلتوالو او پاکستاني چارواکو تر منځ څو ځله خبرې اترې هم بې پایلې پاتې شوې دي.

نوموړي د دوشنبې په ورځ په اسلام اباد کې د پاکستان د مخابراتو او فیډرالي تحقیقاتي ادارې له چارواکو سره په یوه ګډه خبري غونډه کې ویلي، چې د کورنیو چارو وزارت د روانې عیسوي میاشتې په ۱۶مه نېټه د دې موضوع د څېړلو لپاره د یوې ګډې کمېټې د جوړېدو خبر ورکړی و.

سولنګي ویلي، چې د پاکستان د مخابراتو، فیډرالي تحقیقاتي او نورې اړوندې ادارې خپلې پلټنې کوي او په دې لړ كې یې د خواله رسنیو په بیلابیلو کاروونکو څارنه کوي.

نوموړي په ​​پاکستان کې دننه او د هغه هېواده بهر میشتو عناصرو ته خبرداری ورکړی، چې د سترې محکمې د قاضیانو پر وړاندې له ناوړه کمپاینونو دې لاس واخلي.

د پاکستان د مخابراتو د ادارې عمومي مشر،احمد شمیم ​​پیرزاده بیا وايي، چې دوی دا واک لري چې د خواله رسنیو هغه پیغامونه چې قاضیانو ته پکې سپکاوی کیږي، بند کړي او یا یې لرې کړي.

د پاکستان د فيډرالي تحقیقاتي ادارې د عملیاتو مشر وقارالدین سید هم ویلي، چې دوی هغه کسان تشخیص کړي چې دغه کمپاینونه کوي او د هغوی پر وړاندې به سمدستي اقدام وکړي.

نوموړي چې دوی د سترې محکمې د قاضیانو په وړاندې په وروستي کمپاین کې ښکیل د خواله رسنیو حسابونه تعقیبوي او هیچا ته به اجازه ورنه کړي، چې د دولتي ادارو د چارواکو شهرت ته زیان ورسوي.

پوځیان د لومړي ځل لپاره د مدیترانې سواحلو ته څېرمه د خان یونس په لوېدیځ کې د غزې په جنوبي ښار کې د المواسي ولسوالۍ ته ورغلل.

د غزې د روغتیا وزارت ویاند اشرف القدره رویټرز ته وویل، چې هلته دوی په الخیر روغتون برید وکړ او طبي کارکوونکي یې ونیول.

د غزې د روغتیا وزارت ویاند اشرف القدره رویټرز ته ویلي، چې اسراییلي پوځيان د خان یونس په لودیځ کې د المواسي کلي ته ننوتي او هلته یې په الخیر روغتون برید کړی او طبي کارکوونکي یې نیولي دي.

په روغتون کې د وضعیت په اړه د اسراییل له خوا لا څه نه دي ویل شوي.

د پوځ ویاند په دې اړه له تبصرې ډډه کړې ده.

فلسطیني سرې میاشتې ویلي، چې ټانکونو د خان یونس یو بل روغتون الامال هم محاصره کړی، چې د دغې ژغورنې ادارې مرکزي دفتر یې له کارکوونکو سره اړیکه له لاسه ورکړې ده.

د غزې د روغتیا وزارت ویاند اشرف القدره وايي، چې په خان یونس کې د شپې په اوږدو کې لږ تر لږه ۵۰ کسان وژل شوي، په داسې حال کې چې د طبي تاسیساتو د محاصرې له امله لسګونه مړي او ټپیان د ژغورونکو له لاسرسي بیرون پاتې شوي دي.

سره له دې چې دغو مدرسو له شوروي سره په جګړو کې د مجاهدینو لپاره هم مهم رول درلود؛ خو د ایتلافي ځواکونو پر وړاندې یې په جګړو کې رغنده رول درلود.
اټکلونه ښیي چې په پاکستان کې څه باندې دوه نیم تر درې میلیونو طالبانو پورې په څه باندې ۳۰ زره راجستر شویو او غیر راجستر شویو مدرسو کې د مذهبي زده کړو په بیلابیلو کچو کې شتون لري.
ډېری مذهبي مدرسې د پاکستان په خېبر پښتونخوا ایالت کې موقعیت لري.
له افغان حکومت او ناټو ځواکونو سره د طالبانو د شل کلنې جګړې په ترڅ کې د طالبانو له پراخو تلفاتو سره - سره، چې هر کال یې شمېر ۲۰ زره کسانو ته رسېده، دغه ډله د افرادو له کمښت سره مخ نه شوه او د پاکستان دیني مدرسي یې بدیل ځواک و.
دا ستونزه د طالبانو په راتګ سره پراخه شوې او د سیمې د ثبات پر وړاندې د ګواښونو کچه هم لوړه شوې ده.
د ۲۰۲۱ کال د اګست په میاشت کې پر افغانستان د طالبانو د بیا واکمنۍ له پیل راهیسې د پټو سرچینو د معلوماتو پر بنسټ او د طالبانو د مشر د حکم پر اساس اټکل کیږي، چې تر اوو زرو پورې کوچنۍ دیني مدرسې چې په کې جوماتونه او دارالحفاظونه او د لویو جهادي مدرسو په نومونو نومول شوي دي د جهادي مدرسو په توګه په افغانستان کې د پاکستان د دیني مدرسو د فارغانو تر لارښوونې او تدریس لاندې په افغانستان کې په ۴۰۰ ولسوالیو او هرې ولسوالۍ کې د ۱۰۰۰ تنو طالب زده کوونکو لپاره مجهزې مدرسې او لیلیې جوړي شوي دي.
دغه مدرسې د لوګر ولایت د اوسیدونکي مولوي عبدالواحد په مشرۍ د طالبانو د پوهنې وزارت تر چتر لاندې ثبت شوي او فعالیت کوي.
په داسې حال کې چې د جمهوریت پر مهال د رسمي او غیر رسمي مدرسو شمېر ۱۳ زره محاسبه شوی و او طالبانو له بیا ګرځېدو سره دا شمېر ۲۰ زرو ته رسېدلی او د ډېرېدو په حال کې دی.
د استخباراتي معلوماتو له مخې؛ دمګړی څه باندې یو میلیونه طالبان په دغو مدرسو کې زده کړې کوي او ټاکل شوی، چې تر راتلونکو درېیو کلونو نیم میلیونه نور کسان له دې مدرسو فارغه شي.
د طالبانو د ستراتیژیک هدف پر بنسټ؛ دغه کسان به په فکري توګه د "بې پولې اسلام" او "نړۍوال او بې پولې جهاد" په فکر او انګېزه سمبال شي.
اوس چې په بېلابېلو پلمو ښوونکي له دندو اېستل شوي او یا یې خپلې دندې پرېښي له شپږمو ټولګیو پورته د نجونو ښوونځي تړل شوي او نجونې له پوهنتونونو منع شوي، د ښوونخیو او دولتي تاسیساتو ودانۍ په دیني مدرسو بدلې شوي دي او دیني مدرسو چې د ښوونځیو ځای نیولی دی.

له بشردوستانه مرستو د جهادي مدرسو تنخواوې

طالبان هڅه کوي؛ څو نجونې وهڅوي چې د ښوونځیو پر ځای دیني او جهادي مدرسو ته ولاړې شي، هغه څه چې د اندېښنې وړ دي د نړۍوالو بشردوستانه مرستو څخه د دیني مدرسو ښوونکو ته د تنخوا ورکول دي، چې افغانستان ته راځي.
طالبان د ښوونکو نوملړ مرسته کوونکو ادارو ته ورکوي او له هغوی څخه د مرستو غوښتنه کوي چې دا مشروع او د منلو وړ غوښتنه بلل کیږي.
مرسته کوونکې نړۍوالې ادارې نه پوهیږي چې مرسته شوې پیسې یې هغو کسانو ته ورکول کیږي، چې اغفال شویو ځوانانو ته د تاوتریخوالي درس ورکوي؛ ترڅو طالبانو یا نورو ترهګرو ډلو ته په ترهګریزو او ځانمرګو بریدګرو بدلیږي.
د دغو دیني مدرسو طالبان چریکي تاکتیکونه او نور مضامین زده کوي، ځیني یې په افغانستان کې جنګیدلي او مړه شوي دي.
دغه طالبان د رخصتیو پر مهال د جګړو ډګر ته وتل او د طالبانو په پسرلنیو بریدونو کې یې برخه اخیسته.
د دوی پسرلنۍ رخصتۍ په قصدي توګه داسې وخت تنظیمیدې چې په افغانستان کې بریدونه ډېرېدل.
په تېرو کلونو کې داسې ډېرو نمونو شتون درلود، چې د طالبانو د شومو موخو او پلانونو د پوره کولو په موخه د دیني مدرسو د اوړي رخصتۍ له ټاکلي وخت مخکې پیل شوې دي.
هرکله چې طالبانو غوښتل چې د اوړي او ژمي موسم له امله خپلو پسرلنیو بریدونو ته له معمول څخه زیات دوام ورکړي، په هغه صورت کې به د دوی روزنیز مرکزونه له معمول څخه زیات دوام کاوه. ګڼ شمېر به د جګړې په ډګر کې وژل کېدل.
د دیني مدرسو مشرانو به دغه وژل شوي کسان چې خپل دیني مسولیت یې ادا کړی و، د هغوی جنت ته تلل به یې لمانځل.
د نوي روزنیزې دورې لومړۍ ورځې تل د هغو کسانو لپاره په دعا سره پیلېدې، چې خپل ژوند یې له لاسه ورکړی و، ترڅو ژوندي زده کونکو ته دا احساس ورکړي چې د بهرنیو ځواکونو او هر هغه رژیم پر وړاندې چې جګړه کوي دیني دنده ده چې په سوله او ډیموکراسۍ کې د ژوند کولو اراده لري.
البته د دوی د دې رژیمونو څخه تعریف دا و، چې دوی د کفارو اجنټان یا همکاران دي.
دا دیني مدرسې خورا بې وزله ماشومانو ته پناه ورکوي او هغوی ته داسې موضوعات ور زده کوي، چې د ژوند په لومړیو پړاوونو کې د هغوی په ذهنونو کې تاوتریخوالی رامنځته کوي.
تل بحث دا وي، چې دا دیني مدرسي تاوتریخوالی نه قوي کوي؛ بلکي خپل زده کړیالانو ته دیني او مذهبي زده کړي ورکوي.
خو د هغه مهال د ملي امنیت د عمومي ریاست معلومات او شواهد دا وو، چې ډېری دغه مدرسي خپلو زده کوونکو ته د افراطيت زده کړي ورکوي. په داسې ډول چې ډېری یې د زده کړو پر مهال او یا له فراغت وروسته ځانمرګي بریدونه کوي.
ډېری دغه زده کوونکي له ناچاره کورنیو څخه دي، چې د خپل ځان لپاره ښه راتلونکی نه ویني او دوی ته په هغه بله نړۍ کې د بې شمېره خوښیو او حورو تبلیغات په داسې ډول کیږي، چې د دې نړۍ هېڅ خوښي یې ځای نه شي نیولی، ان که له دغه شمېر کسانو لس سلنه یې هم عملي افراطیت ته مخه کړې، لږ تر لږه ۳۰۰ زره بم ایښودونکي او ځانمرګي بریدګر تولیدیږي او دا د سیمې او نړۍ لپاره لوی ګواښ ګڼل کیږي.
د پاکستان په خاوره کې د دیني مدرسو د شتون او فعالیت مساله چې د ترهګرو لپاره د جنګیالیو او ځانمرګو بریدګرو د تولید سرچینه ده، د جمهوري ریاست په دوره کې د بهرنیو چارو وزارت او د ملي امنیت د عمومي رییس له خوا په وار - وار مطرح شوې وه او همدارنګه د ټاکل شوي پلاوي سره د خپلو اړوندو همکارانو سره په ځانګړې توګه له ۲۰۰۶ کال وروسته په بیلابیلو وختونو کې مطرح کېده؛ خو له بده مرغه سره له دې چې پاکستاني لوري تل د نظام د اصلاح او مشروعیت ژمنې کولې؛ خو هیڅکله یې خپلې ژمنې نه دي پوره کړي.
حقیقت دا و، چې پاکستان د افراطیت ترویج د یوې ستراتیژیکې وسیلې په توګه په هند، افغانستان او نورو ځایونو کې د خپل بهرني سیاست د اهدافو د تر لاسه کولو لپاره په پراخه او موثره توګه وکارول.
دا تمه چې پاکستان به د لویدیځو هېوادونو تر کمزوري فشار لاندې دغه تاکتیک له لاسه ورکړي، د نه تطبیق کولو فکر و.
د دې ژمنو د پوره کولو لپاره پاکستان هېڅ کومه انګیزه نه درلوده؛ مګر دا چې د افراطیت ټوپک د پاکستان ملي او امنیتي ګټو ته مخه کړي.
د دې بحثونو په دوام کې د طالبانو ځینو مشرانو لکه؛ د دې ډلې د امربالمعروف وزیر خالد حنفي چې د پاکستان د مدرسو له لېوالانو څخه دی، په خپلو ویناوو کې خلکو ته ویلي چې له اسلامي نسخې پرته هر ډول زده کړې د وخت ضایع کول دي.
داسې ویډیوګانې شته چې طالبان څنګه د مذهبي افراطي تبلیغاتو لپاره له جوماتونو څخه کار اخلي، داسې چې د طالبانو د امربالمعروف وزارت له خوا د ۵۰۰۰ محتسبینو ګومارل د دې سترې ستونزې پخلی کوي.
دغه ماموران د افغانستان په بېلابېلو ولایتونو کې زرګونه ځوانان ګواښي او د افراطي لارښوونو عملي کولو ته اړ کوي.

د چین دولتي ټلویزیون سي سي ټي وي د راپور له مخې؛ لږ تر لږه د ۱۸ کورنیو څخه ۴۷ کسان لادرکه دي.

سیمه ییزو دولتي رسنیو ویلي، چې د اتو ورکو شویو کسانو جسدونه د دوشنبې په ماسپیښین موندل شوي دي.

د روغتیايي چارواکو په وینا؛ دوه نور کسانو پر سر او بدن د ټپونو له امله روغتون ته لېږدول شوي دي.

د سویل لویدیځ ښار ژاوټونګ دوه کلیو کې ځمکه راښوېدلې، چې د غره په لمن کې جوړ کورونه یې لاندې کړي دي. عیني شاهدانو ویلي، چې دغه پېښه سهار وختي رامنځته شوې او لسګونه کسان له خاورو لاندې بند پاتې دي.