ډنمارک له افغانستان سره ۲.۲ مېلیونه ډالر مرسته کړې

دغه وزارت د کندهار سپین بولدک د سرحدي امریت له قوله لیکلي چې، د پاکستان له بنده د راخوشې شوي یوه بندي په ګډون ۳۳ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۱۸۹ تنه ته رسېږي، په جبري ډول هېواد ته ستنې شوې دي.

همدارنګه د کډوالو وزارت وايي، په همدې ورځ ۲۵ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۱۱۷ تنه وو په جبري ډول د ننګرهار ولایت د تورخم له لارې هېواد ته ستنې شوې.

د سپین بولدک او تورخم له لارو په جبري ډول راستانه شوي افغان کډوال د ملګرو ملتونو د کډوالۍ عالي کمیشنرۍ ته د مرستو تر لاسه کولو لپاره ورپېژندل شوي دي.

دا په داسې حال کې ده، چې د ملګرو ملتونو نړۍوالې ادارې د تازه راپور له مخې د ۲۰۲۳ کال د سپټمبر له ۱۵ مې او د ۲۰۲۴ کال د جنورۍ تر ۱۳ مې ۵۰۰۲۰۰ افغانان له پاکستانه ستانه کړل شوي او دا لړۍ لا هم روانه ده.

دا په داسې حال کې ده، چې د ملګرو ملتونو نړۍوالې ادارې د تازه راپور له مخې د ۲۰۲۳ کال د سپټمبر له ۱۵ مې او د ۲۰۲۴ کال د جنورۍ تر ۱۳ مې ۵۰۰۲۰۰ افغانان له پاکستانه ستانه کړل شوي او دا لړۍ لا هم روانه ده.

دغو رسنیو نن پنجشنبه د (سلواغې پنځمه) د پاکستان امنيتي سرچينو له قوله ویلي چې دغه ۱۷ کسیزه «ترهګره» ډله له ۲۰۰۷ څخه تر ۲۰۱۴ پورې د ټي ټي پي شبکې فعاله برخه وه چې د پاکستان امنیتي ادارو ته د «لویو جرمونو ترسره کولو» له امله په نښه وه.

سرچینې زیاتوي، چې د ټي ټي پي اړوند دغې ډلې په کراچۍ ښار کې د «ترهګریزو فعالیتونو» پلان درلود، چې د کشفي ارګانونو له خوا په کراچۍ ښار کې ونیول شول.

د سرچینو د ادعا له مخې چې د تحریک طالبان پاکستان مشري دا مهال په «افغانستان کې ده او له هغه ځایه یې د خیبر پښتونخوا په سوات او ملاکنډ کې پر امنیتي ځواکونو او نادولتي موسسو په بریدونو سربېره په هدفي وژنو او پر قانون پلي کوونکو ادارو په بریدونو کې هم لاس درلود.»

پاکستاني رسنیو د امنیتي ادارو له خولې ویلي چې دغې شبکې د پاکستان په «مدرسو کې ځانمرګي بريد کوونکي هم روزل، چې په بېلابېلو ترهګريزو فعاليتونو کې به ترې کار اخيستل کېده.» او د دې تر څنګ به یې د «پيسو په بدل کې شتمن خلک تښتول او له دې لارې یې پيسې راټولولې.»

تر اوسه پورې د ټي ټي پي وسله والې ډلې په دې اړه څه نه دي ویلي.

واک ته د طالبانو تر رسېدو وروسته د پاکستان په بېلابېلو سیمو کې امنیتي پېښې زیاتې شوې دي چې پاکستاني چارواکي یې د پړې ګوته په کابل کې طالبانو ته نیسي او ادعا کوي چې ټي ټي پي ته یې په افغانستان کې پټنځایونه ورکړي خو طالبانو د پاکستاني حکومتي چارواکو دا ډول دعوې تل بې بنسټه بللې دي.

له دغه وزارته په خپره شوې خبر پاڼه کې راغلي، هغه دوه کسان چې د طالبانو له‌خوا پرې د تګ بندیز لګول شوی و، د کابل له هوايي ډګره راستانه کړای شوي دي؛ خو د دغو کسانو د هویت په اړه یې نور جزییات نه دي ورکړي.

همدا رنګه په خبرپاڼه کې دا هم راغلي، هغو څلورو کسانو چې په جعلي پاسپورټونو غوښتل عربي متحده اماراتو ته ولاړ شي هم نیول شوي دي.
له کله نه چې طالبانو پر افغانستان ولکه ټینګه کړې، ګڼ خلک غواړي له دغه هېواده ووځي؛ خو ډېر خلک د پاسپورټ د نشتوالي له امله نه شي کولای نورو هېوادونو ته سفر وکړي.

طالبانو لا هم د پاسپورټ اخیستلو په چاره کې خلکو ته ستونزې زیاتې کړې او په تور بازار کې د یو پاسپورټ بیه تر دوه نیم زرو امریکایي ډالرو هم پورته ده.

د چهارشنبې په ورځ د افغانستان رسنیو له استازو سره په یوه انلاین غونډه کې ټام وېسټ د افغانستان انټرنشنل د خبریال د پوښتنې په ځواب کې وویل، چې د نړۍ هېوادونه په افغانستان کې د ترهګرۍ د له منځه وړلو او ثبات په برخه کې همغږي لري.

وېسټ وویل: «په افغانستان کې موږ له ډېرو قدرتونو سره ګډې ګټې لرو. موږ غواړو چې افغانستان د هېڅ هېواد لپاره د ترهګرۍ ګواښ نه شي او هلته بیا ترهګریز بریدونه پلان نه شي.»

هغه وویل؛ هېڅ هېواد نه غواړي چې ایران او پاکستان ته د مهاجرینو سېل ورشي.

همدا راز وېسټ مني، چې د ډېپلوماتیکو هڅو همغږي او د افغانستان په اړه د نفوذ لرونکو هېوادونو له خوا د ګډ چلند غوره کول خورا پېچلي دي؛ خو هغه ټینګار وکړ، چې د دغو هېوادونو استازي باید راټول او په افغانستان کې د وضعیت د ښه کېدو لپاره پر راتلونکو ګامونو خبرې وکړي، تر څو دلته وضعیت ښه شي.

ټاکل شوې ملګري ملتونه د افغانستان په چارو کې د هېوادونو د ځانګړیو استازیو دویمه غونډه جوړه کړي. د دې غونډې وخت او ځای لا نه دي څرګند.

د امنیت شورا په غونډو کې روسیې او چین له طالبانو سره د امریکا او لویدېځو هېوادونو پر چلند نیوکې کړې دي.

دغه هېوادونه له طالبانو سره د لا زیات تعامل او د افغانستان بانک د شتمنیو خلاصون غوښتنه کوي.

د امریکا سفارت د چهارشنبې په ورځ (د سلواغې ۴مه) پر خپل اېکس پاڼه، د زده کړو د نړۍوالې ورځې په مناسبت خپور کړي پیغام کې د افغان مېرمنو مقاومت، تل پاتې ځواکمنتیا ستایلي او ټینګار یې کړی، چې «د امریکا پراختیايي ادارې (USID) تېر میلادي کال با کیفیته زده کړو ته د نجونو د لاس رسي په هدف د راتلونکو ۵ کلونو لپاره ۷۹ میلیونه ډالر چمتو کړل.»

تر دې وړاندې د افغانستان - امریکايي پوهنتون هم اعلان کړی وو، چې له نهم ټولګیو څخه فارغو نجونو ته په انلاین بڼه د با کیفیته زده کړو زمینه برابروي، چې یادې پروسې ته نوملیکنه لا هم روانه ده.

امریکا په داسې مهال د افغان مېرمنو مقاومت او ځواکمنتیا ستايي، چې طالبانو وروستۍ یوه میاشت کې د هېواد له بېلا بېلو سیمو یو شمېر نجونې د بې حجابۍ په تور نیولي او زندانونو ته یې غورځولي دي.

ملګرو ملتونو هم په خپل وروستي راپور کې له افغان نجونو سره د طالبانو وروستی چلند ټکان ورکوونکی بللی او غوښتنه یې کړې، چې روان بد وضعیت باید پای ومومي.