د طالبانو د سټنډرډ ادارې ۱۹ ټانکره بې کیفیته تېل ایران ته ورګرځولي

د طالبانو چاپېرېال ساتنې ادارې او لوړو زده‌کړو وزارت له لوري، ننګرهار پوهنتون کې د اقلیمي بدلون په اړه جوړېدونکي نړیوال کنفرانس په اړه خبرې ناسته کې د دوشنبې په ورځ د (سلواغي ۱۶مه) خبریالانو ته ویلي چې د اقلمي بدلون له امله د هېواد ۲۱ میلیونه وګړي د څښاک پاکو اوبو له کموالي سره مخ دي.

په افغانستان کې د اقلیمي بدلون د اغېزو او زیانونو په اړه طالبان راتلونکې اوونۍ په ننګرهار پوهنتون کې د اقلیمي بدلون په تړاو نړیوال کنفرانس جوړوي.

د طالبانو تر واک لاندې باختر خبري اژانس د چاپېریال ساتنې ادارې د مرستیال عبدالسلام حقاني له قوله لیکلي چې افغانستان د جګړو له کبله د اقلیمي بدلون په برخه کې سخت زیانمن شوی دی.

د نوموړي په خبره د اقلیمي بدلونونو له کبله اوسمهال د افغانستان ۲۱ میلیونه وګړي د څښاک اوبه نه لري.

بل خوا د طالبانو د لوړو زده‌کړو وزارت علمي مرستیال لطف الله خیرخواه وايي، په ننګرهار پوهنتون کې د اقلیمي بدلون په تړاو جوړېدونکي کنفرانس کې د کورنیو او بهرنيو استادانو تر څنګ به متخصصان هم برخه واخلي.

حقاني ویلي چې د اقلیمي بدلون نړیوال کنفرانس پر مهال به ۱۴۰ مقالو او څېړنو په وړاندې سره هڅه کوي چې له اقلیمي بدلون څخه د زیانمنېدو په اړه علمي پایلې او موندنې له نړیوالو سره شریکې کړي.

د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ملاتړ صندق (یونېسف) د دوشنبې په ورځ د (سلواغې۱۶مه) په خپله اېکس پاڼه لیکلي چې په ۲۰۲۳ کال کې یې په افغانستان کې ۷،۳ میلیونه وګړو ته د ژوند ژغورنې روغتیايي او خوراکي خدمتونه وړاندې کړي.

همدارنګه دغه اداره وايي، ۹۵۰۰ قابله ګانې او روغتیا پالانې یې، مور او ماشوم ته په روغتیايي برخه کې د خدمتونو وړاندې کولو په برخه کې روزلې دي.

د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ملاتړ صندوق له لوري په اېکس پاڼه خپره شوې ویډیو کې روغتیا پاله سیمین وايي، هغه ښځې چې دوی ته د ناروغۍ پر مهال ورځي، د هغوی په بدن کې اوسپنه کمه ده او هغوی بشپړو خوړو ته لاسرسۍ نه لري. نوموړي وايي: «په روغتونونو کې د ښځینه کارکوونکو کمښت یو له لویو ستونزو څخه ده. ډیر ناروغان موږ ته مراجعه کوي خو که ښځینه کارکوونکي ولرو نو ښه خدمتونه به ورته وړاندي کړو.»

د ملګرو ملتونو د ماشومانو ملاتړ صندوق له لوري د افغانستان په بېلابېلو ولایتونو کې د مور او ماشوم د ساتنې او روغتیايي خدمتونو وړاندې کولو په برخه کې روغتونونه جوړ شوي. خو لاهم په افغانستان کې د زیږون پر مهال د مور او ماشوم د مړینې پيښې ډیرې دي.

د طالبانو د اوسپنې پټلۍ اداره وايي، د حیرتان بندر د اوسپنې پټلۍ له لارې یې ۶۲ زره او ۸۳۶ ټنه، د اقینې بندر د اوسپنې پټلۍ له لارې ۱۰ زره او ۵۲۷ ټنه او د تورغونډۍ بندر د اوسپنې پټلۍ له لارې ۸ زره او ۲۱۴ ټنه توکي لېږدول شوي چې ټول شمېر ۸۱ زره او ۵۷۷ ټنه نفتي، غیر نفتي او نور توکي، هېواد ته وارد او بهر ته صادر شوي دي.

‏یاده اداره وايي، دغه صادرات او واردات یې د ۱۴۰۲ کال د سلواغې له شپږمې تر ۱۲مې نیټې پورې کړي دي.‏

د دغه شمېر لېږدول شویو توکو له ډلې یوه برخه صادرات دي چې په تېره اوونۍ کې ۶۵۸ ټنه صادر شوي، او لویه برخه یې وچه مېوه او د آنارو اوبه (جوس) دي.

دغې ادارې دا نه دي ويلي چې دغه توکي یې له کومو هیوادونو وارد او کومو هیوادونو ته صادر کړي خو وايي، دوی به خپلو صادراتو او وارداتو ته په راتلوونکي کې لا مناسب شرايط برابروي.

د طالبانو د اوسپنې پټلۍ ادارې د سلواغلې میاشتې په لومړۍ اوونۍ کې هم د افغانستان د اوسپنې پټلۍ له لارې ۷۹ زره او ۸۳۴ مټریک ټنه توکو د صادراتو او وارداتو خبر ورکړی و.

د دغه راپور له مخې، علوي له عراق سره د اته کلنې جګړې پر مهال د ایران د وسله والو ځواکونو په لیکو کې و.

فارس اژانس دا نه دي ویلي چې علوي څه ډول په سوریه کې ووژل شو.

هغه د افغانستان په پروان ولایت کې زیږیدلی او ۶۵ کلن و.

د فاطمیون لښکر له افغان شیعه ملشو څخه جوړ دی او د سپاه پاسداران قدس ځواک تر څارنې لاندې فعالیت کوي.

په افغانستان کې د تېر حکومتونو پر مهال رسنیو خبر ورکړی و چې د دغه هیواد يو شمېر شعیه مېشتو سیمو ته د فاطمیون لښکر ځینې جسدونه راوړل شوي وو او ویل کېدل چې په عراق کې د داعش په وړاندې په جګړه کې وژل شوي.

دې ورځپاڼې لیکلي، چې د دغو هېوادونو استازو ناخوښي څرګنده کړې، چې طالبان په افغانستان کې د ترهګرو ډلو پر وړاندې لازم کنټرول نه لري.

سرچینو دغې پاکستانۍ ورځپاڼې ته ویلي، چې د دغو هېوادونو استازي، چې د سیمې هېوادونو په غونډه کې د ګډون لپاره کابل ته تللي، له طالبانو سره یې خپل ګډ اعتراض شریک کړی دی.

په دې غونډه کې د هند، ترکیې، اندونیزیا، ازبکستان، ترکمنستان، چین، پاکستان، روسیې او ایران استازو ګډون کړی و.

د یادې غونډې لپاره کابل ته ورغلي د یو شمېر هیوادونو استازي د طالبانو د دفاع وزیر ملا یعقوب هم میلمانه کړي وو.

طالبانو د سیمې د څو هېوادونو دغه غونډه د ځان لپاره یوه لاسته راوړنه ګڼلې، خو د ګډون کوونکو استازو د اندېښنو په اړه یې څه نه دي ویلي.

چین او پاکستان په وار وار په افغانستان کې د تحریک طالبان پاکستان او د اویغور بېلتون غوښتونکو اسلامپالو پر شتون په رسمي او ځانګړي ډول اعتراضونه کړي دي. په ځانګړې توګه اسلام اباد له افغان خاورې څخه د پاکستاني وسله والو د بریدونو په تړاو د افغان طالبانو پر وړاندې سخت دریځ غوره کړی دی.

پاکستان تور پورکړی چې د تحریک طالبان پاکستان پتنځایونه په افغانستان کې دي او له هغه ځایه بریدګر په پاکستان کې بریدونه کوي، هغه ادعا چې کابل کې طالبانو رد کړې ده.