نېکولسن: د دوحې ناسته کې به له افغانستان سره د پراختیایي او بشري مرستو اعلان وشي

د ایران د کورنيو چارو وزير احمد وحيدي نن د دې هېواد د کابينې په غونډه کې د ایران او افغانستان تر منځ پر پوله د ديوال جوړولو ته موضوع د غبرګون په ډول وويل، چې د دېوال جوړولو پلان نه لري خو پوله به بندوي.

ایراني رسنیو د وحيدي له قوله لیکلي: « پر پوله د دیوال جوړولو ته اړتیا نشته؛ خو د پولې بندول هغه څه دي چې موږ یې تعقیبوو.»

د ایران دغه چارواکي ټينګار کړی، چې لومړی به د پولې هغه برخې بندوي، چې ناسمې کارول کېږي.

احمدي زياته کړې، چې له پاکستان او افغانستان سره د پولې بندولو ته لوی پلان جوړ شوی دی.

خو مخکې دغه ایراني وزیر ویلي و، له افغانستان او پاکستان سره خپله ګډه پوله په دېوال جوړولو سره بندوي.

احمد وحیدي وايي، د پولې بندول به وخت ونیسي، خو اول به هغه ځایونه بند کړي چې بد کارول کېږي.

د هغه په خبره، د پولې بندولو لپاره یوازې دېوال نه جوړېږي، بلکې د لوی درستیز او وسلوالو ځواکونو په مدیریت به نورې چارې هم تر سره شي.

دغه طالب چارواکي نن د قومونو او قبايلو وزارت غونډه کې پر ځینو پخوانیو مجاهدینو هم سختې نیوکې کړې او هغوی یې د کابل د ورانۍ او په دغه ښار کې د ۶۰ زرو کسانو د وژل کېدو اصلي عاملان ګڼلي دي.

په ۱۳۷۱ کال کې د مجاهدینو له لوري د ډاکټر نجیب الله د حکومت له نسکوریدو وروسته د واک د ترلاسه کولو لپاره کابل د مجاهدینو د ډلو تر منځ د خونړیو جګړو شاهد و.

په دغو جګړو کې د کابل ښار ډېرې برخې ویجاړې شوې او زرګونه کسان مړه او ژوبل شول.

مولوي عبدالکبیر همدارنګه زیاته کړه، چې د طالبانو په شل کلن «جهاد» کې د افغانستان ټولو قومونو ونډه درلوده.

د هغه په ​​وينا که چا ځانمرګی بريد کاوه، بل چا ورته خوراک او سرپناه ورکړې او يا يې دعا ورته کړې ده.

د طالبانو د قومونو او قبايلو وزارت نن د «اسلامي نظام د پیاوړتیا او ملي یووالي» په نم یوه لویه غونډه جوړ کړه، چې په کې د دغې ډلې یو شمېر مشرانو ویناوې وکړې.

د طالبانو د قومونو او قبايلو چارو وزارت وايي، په دې غونډه کې د افغانستان له اوو مرکزي ولايتونو څخه خلکو ګډون کړى و.

نوموړي په خپله ارزونه کې سپارښتنه کړې چې په افغانستان کې د ملي پخلاینې لپاره باید ګامونه واخیستل شي.

حامد کرزي د ملګرو ملتو د سرمنشي له ځانګړي همغګر سره په لیدنه کې د افغانستان په هکله د نوموړي ارزونه واقعبینانه او عملي راپور وباله.

د ښاغلي کرزي پر اېکس لیکل شوي چې له ښاغلي سنیرلي اوغلو سره په لیدنه کې د دې ناستې په هکله مقلصلې خبرې وشوې: «دا غونډه د افغانستان لپاره مهمه وبلل شوه او هیله څرگنده شوه چې هم افغانان او هم د سیمې او نړۍ گډونکوونکي هیوادونه وتوانیږي چې په پوره اتفاق د افغانستان روښانه راتلونکې لپاره مثبت گام واخلي.

حامد کرزي پرون د پوهنتونونو او لوړو زدکړو له استادانو سره لیدنه کې هیله کړې وه چې د افغانستان په هکله د دوحې ناسته کې کورني او نړیوال ګډونوال د زدکړو د ښه والي او ستونزو لرې کولو ته پام وکړي.»

نوموړي د افغانستان د پرمختګ لپاره د نجونو زذکړې مهمې بللې وې.

د ملګرو ملتونو په نوښت د دوحې ناسته ۱۱ ورځې وروسته د فبرورۍ پر ۱۸ او ۱۹ جوړېږي چې پکې د افغانستان پر ګاونډیانو او نورو هېوادونو سربېره د طالبانو استازي هم ګډون کوي.

په دې ناسته کې د افغان ښځو او مدني ټولنو استازي هم ګډون کوي.

دغه سرتېری شفیق د لعل جان زوی د پکتیا د پټان ولسوالۍ د څپرې کلي اوسیدونکی و. د شفیق جسد د سې شنبې په ورځ د څمکنيو ولسوالۍ اړوند د سلطانګۍ راغه کلي کې موندل شوی دی.

د شفیق له جسد څخه څرګندیږي چې لومړۍ شکنجه شوی او بیا وژل شوی دی. سرچینه وایي نوموړي له چاسره شخصي دښمني نه لرله.
د سرچینې له قوله، طالبانو څو میاشتې مخکې د شفیق په ورور چې د تېر حکومت سرتېری و هم حمله کړې وه. د شفیق پلار هم د تېر حکومت نظامي و، چې په تېر نظام کې شهید شو.
یوناما په کراتو ویلي، طالبانو په بېلابېلو ولایتونو کې د تېر حکومت مامورین او سرتېري نیولي، شکنجه کړي او وژلي دي.

په کابل کې د طالبانو د امنیه قوماندانۍ د جنايي جرمونو څانګې له عیسی حسیني مزاري څخه غوښتي، چې د سې شنبې په ورځ (۱۷سلواغې ۱۴۰۲) د سهار تر ۹ بجو دې د دغې ډلې شپږمې امنیتي حوزې ته حاضر شي، که نه نو «د شکایت حق نه لري.»

د هغه پر وړاندې د کابل د لوېديځ د خلکو په شکايت کې راغلي دي: « سید عيسی حسيني مزاري "سیدنقیب الله" د رضوي (مشهد) ښار څخه په بې عزتۍ او بې شرمۍ سره د کابل د لویدیځې سیمو اوسېدونکو ته د کفر او فحشا کلیمې کار کړی دي.»

په شکایت کوونکو کې د علماو شورا، د سېمي د وکيلانو شورا، د کابل د لویدیځ د ځوانانو ټولنه او د دې ښار ملا امامان شامل دي.

دوی عیسی حسیني مزاري «زناکار» او «بهتان یوونکی» بللی او د طالبانو له قضايي ارګانونو یې غوښتي، چې پر ده شرعي حدود وضع کړي او هم دې د تبیان، اوا، افغان غږ او په هغه پور اړوند ټولنیز او فرهنګي بنسټونو ور بند کړی.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت د جنایي چارو ادارې د دغه شکایت د تر لاسه کولو او تایید وروسته د کابل د شپږمې حوزې پولیسو ته د دغه شکایت د څېړلو امر کړی دی.

عیسی حسیني مزاري ایران ته له نږدې کسانو څخه دی، شاوخوا دوه میاشتې وړاندې یې د ایران په مشهد ښار کې په یوه وینا کې وویل، چې د طالبانو نظام له جمهوري نظام څخه زر ځله غوره دی.

هغه ادعا کړې وه، چې د جمهوريت پر مهال په کابل کې د غربیانو له خوا تنظیم شوي ۹۶۰ فاحشه خانې او ۵۰۰ کلیساګانې فعالې وې.

اوا خبري اژانس، چې د هغه تر مدیریت لاندې د تبیان کلتوري مرکز اړوند دی خبر ورکړی، چې سید عیسی حسیني مزاري دغه څرګندونې د لړم د میاشتې په ۲۹ نېټه د ایران په مشهد ښار کې د سوداګرو، بازار موندونکو او مخورو مهاجرینو په یوه غونډه کې وکړې.

خو د کابل د لوېديځ د خلکو په شکايت کې ويل شوي، چې حسينې مزاري دا تورونه په داسې حال کې لګولي، چې «د کابل په لوېديځ کې ډېرې مدرسې، د قرانکريم ټولګي، د قران عظيم الشان مرکزونه او شاوخوا شپږ سوه جوماتونه شتون لري.»

تر دې وړاندي د شیعه ګانو یوه مشهور عالم ایت الله واعظزاده بهسودي د ایران له قضایه قوې او طالبانو غوښتي وو، چې حسینې مزاري د کابل په خلکو د هغه د «ناحق توهین» له امله دې پر نوموړي«شرعي حد» وضع کړي.

ایت الله بهسودي په کابل کې د طالبانو د یو شمېر چارواکو په یوه کنفرانس کې په خپله وینا کې وویل: «په داسې حال کې چې د کابل په لویدیځ کې دیني مدرسې، د قران کریم درسونه او شاوخوا ۶۰۰ جوماتونه د جمعې او د لمانځه لپاره ځایونه شته، حسیني مزاري (کفر، زنا او فحشا) د دې سیمې خلکو ته منسوب کړې.»

واعظزاده بهسودي د ایران له قضایه قوې څخه هم وغوښتل ترڅو چې حسيني مزاري په دغه هېواد کې وي پر هغه دي «شرعي حدود» نافد کړی.

نوموړي له طالبانو هم وغوښتل، چې د تبیان د کلتوري مرکز مشر ته دې افغانستان ته د راتلو په صورت کې «سزا» ورکړي.