د افغانستان د خبریالانو مرکز: د سمنګان لپاره د طالبانو والي يو سیمه یيز خبريال نیولی

د جرمني د بهرنیو چارو وزارت د یکشنبې په ورځ (د سلواغې ۲۲مه) په یوه خبرپاڼه کې زیاته کړه، چې په کابل کې د دغه هېواد سفارت او په مزار شریف کې د دې هېواد د نمایندګۍ دفتر د دغو خطرونو له امله تړل شوی دی.

دغې خبرپاڼې په افغانستان کې له جرمني اتباعو غوښتي، چې په عامه او ګڼه ګوڼه ځایونو کې له احتیاط څخه کار واخلي او په مظاهرو او لویو غونډو کې ګډون ونه کړي.

په خبرپاڼه کې ټینګار شوی، چې په افغانستان کې امنیتي وضعیت لا هم ښه نه دی او له بشري حقونو د سرغړونو راپورونه شته او طالب جنګیالي پر پخوانیو امنیتي ځواکونو بریدونه کوي.

د جرمني د بهرنيو چارو وزارت په خپله خبرپاڼه کې ليکلي، چې په ټول هېواد کې د افغانانو او د بهرنيو هېوادونو د اتباعو پر وړاندې وژنې، غلاوې او د تښتونې پېښې شوې دي.

دغه وزارت دا اندېښنه هم څرګنده کړې، چې جرمني اتباع لا له وړاندې د افغانستان له حالاتو اغېزمن شوي دي.

د خبرپاڼې له مخې؛ جرمني اتباع بايد د ښوونځيو، جوماتونو، هوايي ډګرونو او د بسونو د تم ځايونو په ګډون د طالبانو په ودانيو کې له احتياطه کار واخلي.

د دغه وزارت په خبرپاڼه کې د افغانستان د اقلیم، ساري ناروغیو او په دغه هېواد کې د همجنسبازانو ته د ګواښ په اړه هم اندېښنه ښودل شوې ده.

تر دې مخکې امریکا، بریتانیا او چین هم له خپلو اتباعو غوښتي وو چې په افغانستان کې د خراب امنیتي وضعیت له امله دې هېواد ته له سفر کولو ډډه وکړي.
​

د افغانستان او سرېلانکا تر منځ نن یکشنبه د لوبې پچه سرېلانکا وګټله او افغانستان ته يې د توپ اچونې بلنه ورکړه.

سرېلانکا په ۵۰ اورنو کې د ۶ لوبغاړو په سوځېدو افغانستان ته ۳۰۹ منډې هدف وټاکه.

سرېلانکايي لوبغاړي اسالانکا تر ټولو ډېرې (۹۷) منډې جوړې کړې.

په افغان لوبډله کې بيا عظمت الله عمرزي درې سرېلانکايي توپ وهونکي وسوځول.

د لوبې په دویمه برخه کې افغان لوبډلې په يو بال کم ۳۴ اوره کې د ټولو لوبغاړو په سوځېدو ۱۵۳ منډې جوړې کړې او ټاکلي هدف ته یې ځان ونه شو رسولی.

د افغانستان او سریلانکا ترمنځ د نړۍوالو يوه ورځنيو درېيو سيالیو وروستۍ لوبه به د فېبرورۍ په ۱۴مه ترسره شي.

د رسنیو ملاتړو نړۍوالو بنسټونو خبر ورکړی، چې د اسد په ۱۴۰۰ کې د طالبانو له واک ته رسېدو وروسته په هېواد کې دننه د بیان ازادي او رسنۍ تر سخت فشار لاندې راغلې دي.

د طالبانو تر کنټرول لاندې په دولتي ادارو کې د اطلاعاتو لاس راسی محدود شوی او طالبان اطلاعاتو ته د لاسرسي حق ته پام نه کوي.

د نړۍوالو سازمانونو رپوټونه ښيي، چې په ۲۰۲۳ کال کې په افغانستان کې د خبریالانو پر وړاندې د تاوتریخوالي لږ تر لږه ۱۱۰ پېښې ثبت شوي، چې له ډلې یې «درې خبریالان په بلخ او یو خبریال په کابل کې» وژل شوي دي.

د خبریالانو او رسنیو د ملاتړ سازمان د شمېرو له مخې؛ په تېر کال کې ۴۰ خبریالان د طالبانو د امنیتي ځواکونو له خوا نیول شوي، چې یو شمېر یې موقتي بند خونو ته لېږدول شوي او یو شمېر یې له څو میاشتې په زندان کې تېرولو وروسته خوشې شوي دي.

د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي دفتر نن یکشنبه پر اېکس پانه په يوې خبرپاڼه کې ليکلي، چې ملا عبدالغني برادر د روسیې د ولسمشر سلاکار او د اقلیم په برخه کې د ولسمشر ځانګړي استازي ښاغلي روسلان عادلګیرییف سره په کابل کې په ليدنه کې ويلي، چې چاته به اجازه ورنه کړي څو د دې دواړو هېوادونو جوړو اړیکو ته زيان ورسوي.

ملا برادر زياته کړې: «افغانستان او روسیه ښې سیاسي او اقتصادي اړیکې لري او دواړه لوري باید په ګډه د یادو اړیکو پراخېدو لپاره هڅې وکړي او چا ته اجازه ور نه کړي، چې دغو اړیکو ته زیان ورسوي.»

په ليدنه کې د روسيې فدراسيون سفير دیمیرتري ژیرنوف هم برخه درلوده.

په اعلامیه کې ويل شوي، چې په لیدنه کې پر دوو اړخیزو اقتصادي او سوداګریزو همکاریو، په افغانستان کې د روسي پانګوالو پر پانګونې، د اقلیمي بدلون په برخه کې پر ګډې همکارۍ او د افغانستان او روسیې ترمنځ د سیاسي اړیکو پر پراخوالي هم خبري شوي.

د اعلاميې د معلوماتو له مخې؛ ملا برادر د اقليمي بدلون په نړۍوالو غونډو کې د افغانستان د استازي پر حضور ټينګار کړی او افغانستان یې د اقليمي بدلون په برخه کې زيانمن هېواد بللی.

ښاغلي روسلان عدلګیرییف په لیدنه کې ژمنه کړې، چې روسي پانګوال به په افغانستان کې پانګونې اچونې ته وهڅوي.

د یادونې وړ ده، چې د طالبانو د سوداګرۍ او صنایعو وزیر نور الدین عزیزي هم تېره ورځ په کابل کې د روسیې د ولسمشر له ځانګړي استازي سره په لیدنه کې د کډ اقتصادي کمېسیون د بیا پیل او د خپلمنځي اقتصادي همکاریو پر پیاوړتیا خبرې کړي دي.

نوموړی همداراز وایي: «د ایران اسلامي جمهوریت هڅه کوي د ګاونډیو او د سیمې له هېوادونو سره په ګډه د افغانستان د خلکو د شرایطو د ښه کېدو لپاره یوه عملي لاره پېدا کړي.»
حسن کاظمي قمي په کابل کې د دغه هېواد په سفارت کې د ایران د اسلامي انقلاب د ۴۵مې کالیزې په مراسمو کې زیاته کړه، چې د ایران اسلامی جمهوریت د خپلې تګلارې له مخې د افغانستان له خلکو او د افغانستان له سرپرست حکومت سره د ښه ګاونډیتوب او هر اړخیزو اړیکو ساتل خپل لومړیتوب ګڼي.
په دې ناسته کې د د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت مرستیال عباس ستانکزي وویل، چې دا ډله او تهران د اقتصاد، کلتور او فرهنګ په ګډون په مختلفو برخو کې ښه تعامل او همکاري لري.

د نوموړي په خبره؛ د ګډو دیني، کلتوري او ژبنیو مشترکانو له امله د دوی دوه اړخیز اړیکي ورځ تر بلې پراخېږي.
د طالبانو په کوربتوب د سلواغې په نهمه د افغانستان د سیمه ییزو همکاریو د نوښت په نوم د سیمه ییزې تماس ډلې یوه غونډه جوړه شوې وه.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت په خبره بیا په دغه ناسته کې د سیمې هېوادونو د سوداګریزو اړیکو او سیمه ییزو همکاریو پر پراخولو ټینګار شوی.

ایران د افغانستان په هکله په تېره مسکو غونډه کې د سیمه ییزې تماس ډلې د جوړولو غوښتنه وکړه او له هغه وروسته یې په دې تړاو د پاکستان، هند او روسیې په ګډون د افغانستان د نږدې او لرې ګاونډیانو له چارواکو سره په دې تړاو خبرې وکړې.