ایرانی چارواکی: ایران ته د راتلونکو افغانانو شمېر افغانستان ته له ستنېدونکو ډیر دی

امیرخان متقي کومې پروژې ته اشاره نه ده کړې، خو دې وروستیو کې له منځنۍ اسیا د افغانستان له لارې پاکستان ته د افغان- ټرانس په نوم د پټلۍ او د کاسا زر په نوم د برېښنا رسوونکو پروژو څلور اړخیز تړونونه لاسلیک شول.

د طالبانو بهرنیو چارو وزارت د اعلامیې له مخې، نوموړي اسحاق ډار ته د هغه د وزیر کېدو د مبارکۍ لپاره ټلیفون کړی و.

په اعلامیه کې ویل شوي چې «دواړ لورو په ډیورنډ کرښه د مسافرو، مریضانو او سوداګریز تګ راتګ کې د اسانتیاو په راوستولو او د شته ستونزو په لمنځه وړلو ټینګار وکړ.»

طالبان د اسحاق ډار له قوله وايي، چې د خپل ماموریت موده کې به د اسلام اباد او طالبانو د اړیکو د پیاوړتیا او پراختیا لپاره هلې ځلې وکړي.

د طالبانو واکمنېدو او پاکستان کې د وسلوالو بریدونو زیاتېدو پسې ورځ تر بلې د دې ډلې او اسلام اباد ترمنځ اړیکې خرابېدونکې ښکاري.

که څه هم د دې اړیکو د پیوند لپاره د کابل او اسلام اباد ترمنځ سفرونه وشول، خو پاکستان کې د بریدونو له امله ښايي ګټه ونه لري.

د امیرخان متقي او اسحاق ډار نننۍ خبرې هم په داسې حال دي چې شمالي وزیرستان کې د پاکستان پر پوځي اډه په موټر بم پسې شپږو ځانمرګو برید کړی دی.

د پاکستان پوځ وايي، دغه برید کې د دوو افسرانو په ګډون ۷ پوځیان وژل شوي دي.

د دې برید مسوولیت د حافظ ګل بهادر ډلې منلی او وايي، تر ۳۰ ډېرو پاکستاني سرتېرو ته یې مرګ ژوبله اړولې ده.

د کندهار ډېری اوسېدونکو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته په لېږولو پيغامونو کې له وسله والو غلاوو شکایت کړی.

افغانستان انټرنشنل ـ پښتو په تېرو شپږو ورځو کې په کندهار کې د غلا لس پېښې ثبت کړې دي.

په دې پېښو کې له کورنو غلا، د سړک او کورنو له سر د موټرانو تښتول او د وسلې په زور له سړیو او ښځو پيسې او طلا اخيستل شامل دي.

دوه ورځي مخکې د کندهار ښار په پنځمه ناحيه کې د روژماتي پر مهال غلو د نصيب الله په نوم کس ويشتلی او وژلی دی او پيسې یې ترې وړې دي.

په کندهار کې د طالبانو امنيه قومندانۍ هم دغه پېښه تاید کړې او ويلي دي، چې د غلو د نیولو هڅې روانې دي.

نصيب الله دوه کاله مخکې واده کړی و او يو ماشوم زوی يې پاته شو.

له دې پېښې وروسته د ټولنیزو رسنيو ډېری کارنو پر طالبانو نيوکې وکړې، چې د امنيت او جنايي پېښو په کنټرول کې پاته راغلي.

له غلو سره ملګرې ښځې

پر وسلوالو غلو سربېره ځینې غلو په دغه ښار کې د غلا لپاره ښځې ملګرې کړې دي.

د فواد احمد په نوم د کندهار ښار یو اوسېدونکی وایي: « کورونو ته ښځي ورځي د کور معلومات کوي، چې څوک شته او کنه، وروسته بیا خپل نارینه ملګري خبروي، هغه بیا د ورځي په ګډه غلا کوي له کور سره زر او نور شیان وړي.»

د کندهار لپاره د طالبانو د امنيه قومندانۍ د ورته پېښو د مخنیوي لپاره خلګو ته خبرداری ورکړی، چې د سوال، سوداګرۍ او په نورو نومونو دې ښځې کورنو ته نه پرېږدي.

طالبانو له خبریالانو هم غوښتي چې دغه خبرتیا په خپلو خواله رسنیو کې نشر کړي.

د دې ادارې مطبوعاتي دفتر ويلي، چې د والي ملاشيرين په امر د تورو شیشو پر موټرانو هم بيا بندیز لګېدلی.

د قومندانۍ په دې خبرتيا کې ويل شوي: « د تورو ښیښو له کبله زموږ هیوادوالو ته د غلاوو او اختطاف اړوند ستونزي پېښېږي، لهذا ټولو ته خبر ورکول کيږي، چې د استعمال، پلور او کاروبار څخه يې ډډه وکړي.»

تر بل هر وخت په کندهار کې د روژې په راتګ غلاوي زياتي شوي دي او خلګ په اندېښنو کې دي.

باختر اژانس د حوزوي روغتون د ډاکټرانو په وینا وايي، چې د مور او ماشومانو روغتیايي وضعیت د ډاډ وړ دی.

د دې اژانس د راپور له مخې، دا ماشومان د کوچنیانو وارډ په نوزیږو څانګه کې تر جدي څارنې لاندې دي.

په افغانستان کې د ورځ تر بلې بدترېدونکي اقتصادي حالت له امله د دغه هېواد خلک په تېره میندې او ماشومان له خوارځواکۍ سره مخ دي.

په یو وار د دومره ډېرو ماشومانو زېږېدول د مور او کورنۍ اقتصادي اړتیاوې زیاتوي، خو په مقابل کې د ورته کورنیو کوم مالي ملاتړ نشته.

د ازموینو ملي اداره چې د جمهوریت له وخت فعالیت کوي، د کانکور په ګډون په مختلفو برخو کې د اسنادو د ثبت، تخصص او نورو ازموینو مسوولیت لري

د طالبانو د ازموینې ملي اداره کې سرچینو وویل، چې د لوړو زدکړو وزیر مولوي ندا محمد ندیم اوس د دې ادارې چارې هم د وزارت له لارې کوي.

د دوی په خبره، نوموړي د ازموینې ملي ادارې هغو مکتوبونو ته توجو نه ده کړې، چې ترې غوښتي یې وو، له ۵۱ زره ملایانو د ماسټرۍ اسنادو یا عالمیه مرحلې د ارزولو ازموینه د ازموینې ملي ادارې کار دی.

دې اداره کې سرچینې وايي، چې له ۵۱ ملایانو بایومټریک نه دی شوی او نه هم د دوی د مدرسو اسناد څېړل شوي، چې په ازموینه کې د کډون وړتیا لري او کنه.

د طالبانو تر کنټرول لاندې د لوړو زدکړو وزارت د ( کپ ۱۸) د کابل په شمول د هیواد په اووه زونونو کې یې له ۵۱ زره ملایانو د ماسټرۍ اسنادو یا عالمیه مرحلې د ارزولو لپاره ازموینه واخېسته او دغو کسانو ته په ازموینه کې تر بریا وروسته د ماسټرۍ معادل اسناد ورکول کیږي.

ددې وزارت په خپرپاڼه کې ویل شوي وو، چې پر لوړو زده کړو وزارت سربېره د مرکزي ادارو رئیس صاحبانو، په زونونو کې د علماء کرامو شورا غړو، د جهادي مدرسو شیوخ کرامو، د ولایتي ادارو استازو او د استخباراتو مسؤلینو د دې ازموینو څارنه کوله.

په دغه خبرپاڼه کې د ازموینې ملي ادارې کومه یادونه نه وه شوې.

د ازموینو ملي ادارې «د له منځه وړلو هڅه»

له دې وړاندې د طالبانو په حاکمیت کې د دیني عالمانو او ملایانو د مدرسو اسناد او بېلابیلې ازموینې د ازموینې ملي ادارې لخوا اخېستل شوې دي.

دغه سرچینې زیاتوي د طالبانو د ازموینو ملي ادارې عبدالباقي حقاني ددې ډلې له لوړو زدکړو وزیر سره اختلافات رامنځته شوي دي.

دوی وايي، ندا محمد ندیم چې ملا هبت الله ته نژدې کس دی او د هغه د ملاتړ ترلاسه کولو سره غواړي د ازموینو ملي اداره له منځه ویسي.

د طالبانو ازموینو ملي ادارې مشر شېخ عبدالباقي حقاني چې د طالبانو واک ته رسېدو سره په لومړیو کې د لوړو زدکړو وزیر وو.

د نجونو پر پوهنتوني زدکړو اختلاف

سرچینو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وویل، چې عبدالباقي حقاني د لوړو زدکړو وزارت د مقام پرمهال ملا هبت الله اخونزده سره د نجونو پر مخ د پوهنتونونو تړلو مخالفت کړی و.

د معلوماتو له مخې حقاني د نجونو پرمخ د پوهنتوني زدکړو د دوام ملاتړی و او په دې اړه ملا هبت الله ته یې یوه طرحه هم سپارلې وه، چې له هغه وروسته له دندې ګوښه او د ازموینو ملي ادارې مشر وټاکل شوو.

د ملا هبت الله لخوا د لوړو زدکړو وزارت ته د ندا محمد ندیم تر ټاکل کېدو څو میاشتې وروسته په افغانستان کې د نجونو پرمخ پوهنتونونه وتړل شول.

شېخ عبدالباقي حقاني د ننګرهار شنیوارو اوسیدونکی دی او د لوړو زدکړو اوسنی وزیر ندا محمد ندیم د کندهار اوسیدونکی دی.

د ندا محمد ندیم په کندهار ښار ۹مه ناحیه لویه ویاله کې د حکیمیه په نامه دیني مدرسه لري او ملا هبت الله هم لوموړی ځل د ده مدرسه کې راڅرګند شو.

تر اوسه د طالبانو د ازموینو ملي ادارې او د لوړو زدکړو وزارت ددغو روانو ننداریو په اړه رسنیو ته څه نه دي ویلي.

خبرپاڼه زیاتوي، چې طالبان د ښځو او نجونو پر حقونو محدودیتونه لا زیات کړي او د بشري حقونو ناوړه وضعیت دوام لري.
خبرپاڼې همدارنګه ویلي، چې جاپان به د یوناما د فعالیتونو ملاتړ ته دوام ورکړي.
خبرپاڼه کې راغلي، چې جاپان به په دوامداره توګه د امنیت شورا او په نورو نړۍوالو فورمونو کې د هغو ننګونو په اړه چې افغانستان ورسره مخ دی د همغږۍ کړنلارې د رامنځته کولو لپاره خپلو بحثونو ته دوام ورکړي.
دغه وزارت ټینکار کړی، چې په افغانستان کې د بشري وضعیت د لا خرابېدو د مخنیوي په موخه، جاپان د نړۍوالې ټولنې په همکارۍ له افغانانو سره د بشري او لومړنیو اړتیاوو مرستو ته دوام ورکوي.
خبرپاڼې کې راغلي، چې جاپان به د طالبانو سره په مستقیمه توګه د تعامل له لارې خپلو هڅو ته دوام ورکړي؛ ترڅو د ټولو افغانانو بشري حقونو ته درناوي او د ښځو او نجونو حقونو پر وړاندې د لګول شویو بندیزونو په لرې کولو کې ډاډ ترلاسه کړي.

د ملګرو ملتونو امنیت شورا غړو د جمعې په ورځ د (کب ۲۵مه) د پرېکړه لیک په تصویبولو سره په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د استازي دفتر یوناما ماموریت د یو بل کال لپاره وغځاوه.

جاپان په امنیت شورا کې د افغانستان لپاره د دغه پرېکړه لیک مسوده جوړه کړې وه.